متغییرهای همبسته با منبع کنترل

متغییرهای همبسته با منبع کنترل

پژوهشها و مطالعات متعددی درزمینه منبع کنترل ومتغییرهای همبسته باآن صورت گرفته که در زیر به برخی از آنها اشاره می‌شود.

 

2-2-4-1- سلامت روانی وجسمانی

تحقیقات به ارتباط بین کانون کنترل وسازگاری افراد اشاره داشته اند. درتحقیق جو[1](1971) این نتیجه بدست آمد که افرادی که کانون کنترل درونی تر داشته اند در مقایسه با افرادی که کانون کنترل بیرونی تر داشته اند علایم روانی کمتری را گزارش می‌کردند.درهمین رابطه مطالعه ای توسط هولدر ولوی[2] (1988)بر روی  بیماران روانی انجام گرفت ومشخص شد افرادی که بیشتر معتقد به کنترل درونی بودندپریشانی روانی کمتری داشتند(پیتروسکی وبیر کایمر[3]،1994،). واتین [4]درسال 1989 بیان می‌کندکه در افراددارای کنترل بیرونی اختلالات روان شناختی بیشتری دیده می‌شود.بیرونی بودن بااحساس اضطراب وافسردگی در ارتباط است. علت اینکه بیرونی بودن با سازگاری ضعیف در ارتباط است شاید به این علت باشد که داشتن احساس خوشایند از زندگی مبتنی براین است که افراد احساس کنند بربرون دادهای خود کنترل دارند(کریمی‌وسیف،1388).

لونستین، لاندو و روزن [5]درسال 1994، تحقیقی رابر150 زن انجام دادند.محققین چهار مقیاس مختلف از سازگاری را مورد بررسی قراردادند: عملکرد زندگی روزمره،سطح افسردگی وضعیت سلامت ورضایت از زندگی.نتایج نشان داده شدعامل قطعی در سازگاری کانون کنترل می‌باشد. ادراک آزمودنیها از وضعیت سلامت،سطح افسردگی ورضایت از زندگی به میزان زیاد با کانون کنترل مرتبط بود.

هرش وشیبل [6](1967) پی بردند که درونی ها از نظر استیلا[7]، کارایی فکری، شکیبایی، تأثیر خوب[8]، جامعه پذیری ومقیاسهای تندرستی مبتنی بر فهرست روانی کالیفرنیا[9] برتر از بیرونی ها بودند(بال،1373).

سلیگمن و مک کلان [10] در تحقیقی نشان دادند که بین سبک اسناد وبهزیستی افراد همبستگی وجود دارد همچنین در تحقیق دیگری مشخص شد که نشانه‌های مرضی افسردگی وکاهش عزت نفس، ارتباط معناداری با سبک اسنادی دارند (فلت[11]،پلینتروبلانکستین،1998).

 

2-2-4-2- سن و منبع کنترل

پژوهشهای متعدد نشان می‌دهد که تلاش برای کنترل نمودن محیط ازهمان اول کودکی آغاز می‌شود هرچه سن فرد افزایش می‌یابد، احساس کنترل در فرد نبز بیشتر می‌شود. تحقیقات انجام شده به وسیله آزمون منبع کنترل راتر نشان دادند، هرچه سن افراد افزایش می‌یابد،نمرات منبع کنترل درونی نیز افزایش می‌یابد،همچنین روزنبرگ[12] در سال 1985 طی 3 طرح تحقیقاتی بزرگ نشان داد که منبع کنترل به طور مداوم در نوجوانان افزایش می‌یابد.بارن وبرن(1997) معتقدند منبع کنترل با افزایش سن بیشتر جنبه درونی پیدا می‌کند،چرا که افراد با افزایش سن بهتر می‌توانندرویدادهای زندگی راکنترل کنند ومسؤلیت بیشتری را درقبال زندگی حس کنند(آدامز[13]،1373).

مطلب مشابه :  قواعد سازمان ملل متحد برای حمایت از نوجوانان محروم از آزادی

با اینکه سن الزاماَ مشخصه وضعیت نیست، مشخصه جمعیت شناختی افراد در ارتباط با کنترل شخصی (درونی)است. کنترل شخصی معمولاً باسن کاهش می‌یابد، بااین حال رابطه به گونه ای سهمی‌وار است و کنترل در میانسالی به اوج خود می‌رسد وپس از آن کاهش می‌یابد. افت جسمی‌وروحی، انتظارات زندگی و تفاوتهای سطح تحصیلات بین گروههای پیرتر وجوانتر، بیشترین ارتباط منفی را توضیح می‌دهد(ماهر وکراسکا[14]،2002)

افراد سالمند بیشتر از افراد جوان حوادث بدرا ناشی از عوامل پایدار وخاص می‌بینند. سالمندانی که نتایج منفی را به عوامل درونی وکلی نسبت می‌دهند، سلامتی خود را هم کمتر از دیگران گزارش می‌کنند(لاچمن[15]،1990).

سن میل به کنترل بالای اسنادها را کاهش می‌دهد ونشان می‌دهدافرادی که زمان شروع بیماری آنها در اواخر عمراست، بیشتر از افرادی که شروع بیماری آنها زودتر صورت می‌گیرد،تمایل به نسبت دادن بیماری خود به عوامل غیر قابل کنترل دارند. این یافته در راستای تحقیقات کلی تر راجع به کنترل فردی است و نشان می‌دهد که ناتوانی عمومی‌باسن افزایش می‌یابد(ماهروکراسکا،2002).

 

2-2-4-3- جنسیت ومنبع کنترل

مطالعات وبررسیهای زیادی در زمینه تفاوت منبع کنترل در مردان وزنان انجام شده است که نتایج متفاوتی را ارایه داده اند.استریکلند[16] (1980)بیان می‌کند که برحسب نمرات کلی هیچ تفاوت مهمی‌بین زنان ومردان در مقیاس منبع کنترل راتر وجود ندارد(شولتز وشولتز،1385).

نتایج بعضی تحقیقات انجام شده در ایران چنین بود که تفاوت معناداری بین نمرات کانون دختران و پسران وجود ندارد(دارابی،1374) و (قاسمی‌فلاورجانی،1374).اما در تحقیق مهدویان (1374) پسران در مقایسه با دختران از مرکز کنترل درونی تری برخوردار بودند.

از طرفی برخی از تحقیقات دیگر چنین بیان نموده اند که زنها کانون کنترل بیرونی تری نسبت به مردها دارند برای مثال هولرن ولوپز[17](1984)،  براباندر وبن[18]،(1991) دریک بررسی، مردان کانون کنترل درونی بیشتری نسبت به زنان خصوصاً در برخی از موارد مربوط به پیشرفت تحصیلی نشان دادند. به طور کلی مردان نسبت به زنان کنترل شخصی بیشتری دارند، مطالعات تجربی نشان داده اند که مردان نسبت به زنان احتمال بیشتری دارد که موفقیتها را به عوامل درونی وشکستهارا به عوامل بیرونی نسبت دهند(ماهر و کراسکا،2002).

مطلب مشابه :  هوش هیجانی را چگونه تقویت کنیم؟

 

 

2-2-4-4- تفاوتهای نژادی، اجتماعی،اقتصادی ومنبع کنترل

تحقیقات نشان می‌دهند که افراد طبقات پایین اجتماعی واقلیتها دارای منبع کنترل بیرونی هستند واین گروه معتقدند که کنترل کمی‌بر وقایع زندگی دارند. در مطالعه ای تایید شد که کودکان سیاه طبقه پایین نسبت به کودکان سفید طبقه پایین ومتوسط وبا کودکان سیاه طبقه متوسط گرایش بیرونی بیشتری دارند(بال،1373).

در تحقیقی مشخص شد که بین شیوه‌های اسنادی و کانون کنترل با طبقه اقتصادی خانوادگی همبستگی معناداری وجود دارد ودرخانواده‌های طبقه بالا ومرفه سبک اسناد،درونی تر است(آزادمنش،1386). تحقیقات نشان می‌دهد مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی واعمال نفوذ با باور به قدرت کنترل رویدادها ارتباط داردن درمجموع به نظر می‌رسد که دو ویژگی در آنهایی که به لحاظ اجتماعی فعال هستند نقش دارد: الف) باور به کنترل بر بروندادهای خود. ب) باور به این که فعالیتهای جاری اجتماع نادرست است. به عبارت دیگر افرادی که به قدرت فردی وبی عدالتی در اجتماع باور دارند فعال تر از سایر افراد هستند(طالب پور،1380).

 

2-2-4-5- عزت نفس ومنبع کنترل

تحقیقات در مرد عزت نفس نشان داده اند که آزمودنیهای دارای عزت نفس کم ومتوسط به گونه معنی داری بیرونی تر از آزمودنی‌های عزت نفس بالا بودند، این یافته مؤید فرضیه پیشنهادی چند پژوهشگر است که دربین آزمودنی‌های دارای عزت نفس بالا، درونی بودن بیشتر رایج است(بال،1373).

 

[1] Joe

[2] Holder&Levi

[3] Petrosky&Birkimer

[4] Wetien

[5] Lowenstein,Londau&Rosene

[6] Hersch&Scheible

[7] dominance

[8] good impression

[9] California psychological inventory

[10] Mackclan& Sligman

[11] Felt& Pelinter& Blankstien

[12] Rosenberg

[13] Adams

[14] Maher&Kroska

[15] Lachman

[16] Streicland

[17] Hollern&Lopez

[18] Brobander&Boone