مقاله درمورد دانلود پیشرفت تحصیلی، دانش آموز، دانش آموزان

ر منطقی، تفکر انتقادی، مهارت های فکری، حل مسأله و تفکر بخردانه10 در توصیف توانایی استدلال در فراگیران مورد استفاده قرار گرفته است. اگرچه هریک از مفاهیم یاد شده بر موارد خاصی تکیه می کنند، اما همگی در حول و حوش نوعی تفکر مشابه پرسه می زنند.
یافته های پژوهشی مختلف نشان می دهند که شیوه های آموزشی فعال و پویا نظیر روش حل مسأله ، یادگیری مکاشفه ای و مباحثه ای نقش مهمی را در رشد مهارت های فکری و تفکر منطقی فراگیران دارند. اگر هدف از تدریس، افزایش کیفیت تفکر در فراگیران باشد، در این صورت آنها را بایستی به طور عملی درگیر جریان فکر کردن در کلاس های درسی نمود.
همان گونه که کوهن11 (1993) بدان اشاره کرده و اذعان می دارد که علیرقم ابداع این پدیده در تئوری تعلیم و تربیت و تاریخچه طولانی آن، طراحی بسیاری از برنامه های آموزشی در برنامه های درسی به تدریس مهارت های تفکر و چگونگی خوب فکر کردن تاکید داشته ولی این که فراگیران را چگونه درگیر خوب فکر کردن کنند، با مشکل مواجه شده یا مورد توجه قرار نداده اند. پس برای حل این مشکل فراگیران، بایستی وارد بحث منطقی شوند. بدین ترتیب شواهدی را دال بر توجیه نظریات خود ارائه داده و پس از بررسی و کنکاش، آنها را پذیرفته، تغییر داده یا رد کنند.
تجربیات گوناگون از مدارس، حکایت از نادیده گرفته شدن نتیجه اصلی تدریس دارد. برخی معلمان و مدرسان با اعمال عقاید و ارائه مطالب به شیوه یک طرفه، آن هم در شکلی سطحی، فراگیران خود را به حفظ مطالب طوطی وار سوق داده و از جریان و هدف مهم تدریس فاصله می گیرند. بدیهی است چنین وضعی نه تنها در رشد و شکوفایی فراگیران مؤثر نشده، بلکه قدرت خلاقیت و ابتکار فردی را نیز در انها مختل می سازد.
رویکرد حل مسأله درباره همه رشته های درسی و متناسب با همه مقاطع تحصیلی قابل اجرا است. از آنجا که این رویکرد بر فهم مبتنی است مؤثرترین روش اموزش و تربیتی به شمار می رود. امید است که این رویکرد، در مدارس ما، جایگزین روش های معمول آموزشی، که بیشتر بر جنبه محفوظاتی تأکید دارند، بشود. زیرا امروزه علم و تکنولوژی به طور عمیق در زندگی ما رسوخ کرده است و برای آگاهی از این امر، کافی است از وسایل و اشیایی که روزانه مورد استفاده قرار می دهیم، فهرستی تهیه کنیم. از این رو، جوانان ما باید اهمیت و تأثیر علم را در زندگی روزمره بدانند، با روش علمی آشنا شوند، منطقی و علمی فکر کنند و تنها به موقعیت های تحصیلی قانع نباشند (یغما، 1375).
در این فصل ابتدا به مفهوم پیشرفت تحصیلی و عوامل مؤثر بر آن، روش های تدریس و روش های تدریس فعال و سنتی و روش تدریس حل مسأله و سپس به بیان خلاصه ی پژوهش های مرتبط با موضوع تحقیق در داخل و خارج پرداخته شده است.
2-2- پیشرفت تحصیلی
مسأله موفقیت سابقه ای طولانی در تاریخ آموزش و پرورش دارد و مقارن با آغاز خواندن و نوشتن توسط بشر است، اما به طور رسمی پس از اجباری شدن آموزش و پرورش در اواخر قرن 19 و همگام با تحولات صنعتی و نیاز به نیروهای تربیت شده و متخصص افکار دولت مردان و دست اندرکاران آموزش و پرورش به مسأله پیشرفت تحصیلی معطوف شده است. پیشرفت تحصیلی یکی از متغیر های اصلی آمزش و پرورش است و می توان از ان به عنوان شاخص عمده سنجش کیفیت آموزش و پرورش یاد کرده معمولاً پیشرفت تحصیلی براساس نتایج آزمونهای نهایی و استاندارد مورد سنجش قرار می گیرد که سنجیدن پیشرفت تحصیلی در درس فیزیک نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد. نظام آموزش، با مطالعه عوامل مؤثر در پیشرفت تحصیلی و شناسایی ابعاد مختلف آن اقدامات مورد نیاز به منظور بهبود در وضعیت تحصیلی دانش آموزان و رفع کاستیهای موجود به عمل می آورد (علی پناه، 1377).
عنوان میزان پیشرفت تحصیلی یکی از معیارهای سنجش کارآیی هر نظام آموزشی است. نظام هایی که درآنها میزان پیشرفت تحصیلی کم است به روشی ضعف و نقص خود را نشان می دهند و نظام های آموزشی پیشرفته همه ی تلاش خود را در ارتقاء کیفیت تحصیلی به کار می برند. میزان پیشرفت تحصیلی امروزه یکی از نگرانی های مهم خانواده و دست اندرکاران تعلیم و تربیت است، خصوصاً در درس فیزیک که شاهد پیشرفت تحصیلی کمی بوده ایم. این پدیده علاوه بر زیان های هنگفت اقتصادی که به دلیل تکرار دروس صورت می گیرد آثار سوئی بر سلامت و بهداشت روانی دانش آموز دارد. بنابراین ضعف در پیشرفت تحصیلی علاوه بر آثار سوء اقتصادی در شکل ملی آثار نامطلوب برای خانواده ها دارد (بیابانگرد، 1378).
فیزیک یکی از دستاورد های ارزشمند تمدن بشری است که امروزه به عنوان یکی از ابزارهای صنعتی و فنآوری عصر ارتباطات است. فیزیک یکی از ابزارهای قوی تربیت فکر است و امروزه ثابت شده است که فیزیک تفکر، اندیشه، استدلال، استنتاج و نتیجه گیری منطقی را پرورش می دهد.
بنابراین میزان پیشرفت تحصیلی در درس فیزیک از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است در نتیجه آگاهی از عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی از اهمیت بالایی برخوردار است و این آگاهی بدون انجام تحقیق علمی دقیق و منظم غیرممکن است.
نیومن و همکاران12 (1993) پیشرفت معتبر را پیشرفتی می دانند که مهم و با معناست.آنها سه ملاک را برای تعریف پیشرفت معتبر به کار برده اند.
1) دانش آموزان بتواند معناسازی کنند و به تولید دانش بپردازند.
2) دانش آموزان بتوانند برای معناسازی از اصول حل مسأله استفاده کنند.
3) دانش آموزان کارشان را جهت ارائه سخنرانی و یا ارائه عملکردهایی برای پیشرفت هدایت کنند. (طالبی، 1384).
کارشناسان علوم مختلف راجع به تعلیم و تربیت آثار مرتبط با آن از دیرباز سخن گفته، هر یک به گونه ای دیدگاه های خود را بیان داشته اند زیرا در چند دهه اخیر پیشرفت و موفقیت های علمی قابل توجهی در پرتو سرمایه گذاری در زمینه تعلیم و تربیت و توجه وافر به فرایند، اهمیت و جایگاه آن صورت گرفته است. از این طریق بسیاری از کشورها از مرحله توسعه نیافتگی عبور کرده، استانداردهای زندگی را به طور مداوم افزایش دادند زیرا تربیت فرزندان سالم، جامعه سالم می خواهد، لذا در میان عناصر گوناگون تربیت و چگونگی درهم آمیزی این عناصر یعنی مدرسه، خانه و جامعه برای دستیابی به مقاصد از پیش تعیین شده، نیاز به بررسی دقیق ارتباط بین آنان دارد.
کشف اثرات متغیرها بر پیشرفت تحصیلی موضوع ساده ای نیست. نتایج پژوهش ها بر روی روابط و همبستگی ها باید در عمل مورد آزمایش قرار گیرند. هریک از نتایج باید به دفعات متعدد به وقوع بپیوندد تا بتوان نسبت به صحت آنها اطمینان حاصل کرد. مطالعات کیفی که بر پایه ی روش های مشاهده ای و تکنیک های آزمایش انجام می گیرد، این امکان را به پژوهشگر می دهد که به نکات ظریفی که در کلاس نقش دارند و بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثرند و تشخیص آنها جز با به کارگیری این روش ممکن نیست دقت نماید (کنعانی، 1381).
2-2-1- عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی
2-2-1-1- برنامه درسی
برنامه درسی را می توان به سه گروه، برنامه درسی مورد انتظار (آنچه که در فهرست دروس و یا هدف های یادگیری مندرج است) برنامه درسی اجرا شده (آنچه معلمین عملاً تدریس می کنند در زبان پژوهش به آن اغلب فرصت یادگیری می کردند) برنامه درسی فرا گرفته (آنچه که کودکان واقعاً یاد می گیرند) تقسیم نمود. شواهد زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه تقاضای برنامه درسی در پیشرفت تحصیلی مؤثر است. به طور خلاصه می توان اظهار داشت که اگر دانش آموزان فرصت یادگیری چیزی را داشته باشند، معمولاً آن را فرا می گیرند و اگر این فرصت برای آنها فراهم نباشد، از یادگیری آن محروم خواهند شد. به عبارت دیگر، هرچه میزان تقاضا در، برنامه درسی مورد انتظار با ثابت فرض کردن بقیه عوامل بیشتر باشد، کودکان بیشتر یاد خواهند گرفت.
2-2-1-2- کتابهای درسی و مواد آموزشی
هرجا کمبود کتاب و مواد آموزشی وجود دارد پیشرفت تحصیلی پایین تر است. تأمین یک کتاب به ازای هر دانش اموز و تضمین اینکه کتاب ها به مدرسه می رسند و مورد استفاده معلمین و دانش آموزان قرار می گیرند، میزان پیشرفت تحصیلی و نرخ ماندگاری را افزایش می دهد. در فیلیپین وقتی تعداد کتاب های درسی دوره متوسطه از یک کتاب برای ده دانش آموز به یک کتاب برای دو دانش آموز تغییر یافت درصد قبولی دانش آموزان از 50 به 70 درصد در طی یک سال تحصیلی افزایش یافت.
2-2-1-3- معلم، روش تدریس
پژوهش های زیادی در ارتباط با روش های تدریس و آنچه معلمان باید برای به دست آوردن پیشرفت بیشتر در امر یاددهی، یادگیری یاد دهند، صورت گرفته است. معلمان با سابقه گرایش بیشتری به سمت پرورش مهارت های آموزشی و کلاس داری از خود نشان می دهند. آنها میزان وقتی را که برای امور اداره ی کلاس صرف می شود، کاهش می دهند، در بازگرداندن نظم به کلاس به سرعت عمل می کنند و روش تدریس را که بر می گزینند که وظایف بیشتری را بر دوش دانش اموزان قرار دهد. برخی خصوصیات معلمین از قبیل همدردی و همفکری- انعطاف پذیر بود- آمادگی برای قبول اظهار نظرها و گوش دادن به پرسش های دانش آموزان و علاقه مند بودن به کار و انضباط و به کارگیری روش تدریس مناسب از ویژگی های معلم خوب و کراآمد است( حسن آبادی و همکاران، 1391)
همچنین معلمینی که به دانش اموزان کمک می کنند تا به اهمیت مطالب پی ببرند و بتوانند بین مطالب اصلی و فرعی تمیز دهد، در معلمی موفق تر از معلمین دیگرند و دانش اموزان آنها از پیشرفت تحصیلی بالاتری برخوردارند (نجف آبادی، 1382).
2-2-1-4- ایجاد هوشیاری و توجه در دانش اموزان برای پیشرفت درسی
– وجود دقت و توجه از عوامل مهم در فراگیری مطالب درسی و دقت و توجه کم سبب یادگیری ضعیف در دانش آموز می گردد. بنابراین معلمین و مربیان برای افزایش سطح توجه و دقت دانش اموزان، با توسل تدابیر و روش های مختلف می توانند توجه دانش آموزان را به مطالب درسی جلب نمایند. در حقیقت معلم باید در کلاس درس نقش یک محرک را بازی کند. معنی دار کردن مطالب، پیچیدگی و سهولت یا سختی و آسانی مطالب و گفته ها، رفتارهای معلم از قبیل نگاه کردن یکسان و همه را مخاطب قرار دادن، کیفیت نوشته های معلم بر روی تخته، همه به طور مستقیم پیشرفت دانش آموزان را تحت تأثیر قرار می دهند (سیف، 1389). عوامل زیادی از جمله خانواده، جامعه، مدت زمان تحصیل در مدرسه و منزل، مدارس شهری و روستایی، سازمان و تسهیلات مدرسه نیز در پیشرفت تحصیلی مؤثر هستند که در این جا بحث در مورد آنها لازم به نظر نمی رسد.
2-2-2-1- ارزشیابی پیشرفت تحصیلی
ارزشیابی تحصیلی یکی از مراحل مهم فرآیند تدریس است. بدون ارزشیابی اصلاح و تقویت رخدادهای آموزشی و تصمیم گیری برای فعالیت های بعدی در فرآیند تدریس امکان پذیر نخواهد بود. اگر توانایی با یکی دیگر از ویژگی های دانش آموزان را به کمیت تبدیل کنیم، به عبارت دیگر اگر میزان رفتار با نتایج یادگیری دانش آموزان را در فرآیند یا پایان آموزش با آزمونی بسنجیم و نتایج را به صورت کمیت در آوریم، در واقع عمل اندازه گیری انجام داده ایم، اما اگر پس از تعیین اطلاعات کمی، به تجزیه و تحلیل کیفی آن بپردازیم و درباره ی آن قضاوت کنیم، در واقع ارزشیابی کرده ایم، پس از تعاریف بالا می توان نتیجه گرفت که ارزشیابی نتایج یادگیری عبارت است از فرآیند منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در رسیدن به اهداف آموزشی (سیف، 1389).
2-2-3- اهداف ارزشیابی پیشرفت تحصیلی
بسیاری از معلمان تصور می کنند که ارزشیابی میزان یادگیری دانش آموزان تنها به منظور ارتقای یادگیری دانش آموزان صورت می گیرد، در حالی که هدف ارزشیابی به مراتب گسترده تر و مهمتر از چنین مفهومی است. چرا

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد دربارهعزت نفس، دانش آموزان، افراد وابسته به مواد