واکنش به مرگ

خانواده اش را نگرش مذهبی آنان به سقط جنین و احساس گناه شان نسبت به این عمل عنوان می کند:
((موقع سقط رفته بودم خونه مادرم شهرستان اردبیل، شوهرم میدونست میخوام سقط کنم اما نمی دونست با چه شرایطی میخوام اینکارو بکنم پول تفریح خودمو بچه هام همراهم بود، مادرم که فهمید میخواهم سقط کنم گفت پیَش من نیا تو داری قتل میکنی اصلا نمیتونم این قتل رو ببینم من می گفتم نه من هنوز تپش قلب رو احساس نمیکنم چون 28 روزه است،و بچه از 40 روزگی میگن نبضش میزنه و هر چی بشه به گردن خودم چون بهتر از اینه که دنیا بیاد و سختی بکشه بذار الان اینکار رو بکنم. خواهرم هم میگفت نکن حالا که شده حتی اگه نمیخواستیش اما اینکار رو نکن گناه داره))( زن 30 ساله، چهارم نهضت، طبقه درآمدی پایین).
در بعضی موارد خانواده ها برای به خطر افتادن سلامتی زنان با سقط جنین آنها مخالف بودند: یکی از زنان می گوید:
((خانواده من راضی نبودن بعدشم که فهمیدند سقط کردم خیلی ناراحت شدن، مادرم میخواست پیش دکترم بره و دعوا کنه چرا همچین آمپولی رو به ما پیشنهاد داده، مادرم به من میگفت مگه عقل نداری مثلا اگه تو بمیری برای شوهرت چیزی میشه؟ و فقط جون خودتو از دست میدی))( زن 33 ساله، اول راهنمایی، طبقه درآمدی، بالا).
یکی دیگر از زنانی که موضوع سقط جنین خود را از مادرش پنهان کرده بود می گوید:
((مادرم هنوز نمی دونه، اگه بفهمه می گه هزار تا درد می گیری، کمردرد، سنی نداری که دو بار سزارین کردی و سقط هم کردی))( زن 25 ساله، دیپلم، طبقه درآمدی پایین).
در دیدگاه سنتی مساله سقط یک امر ممنوع و تابویی است. مخصوصا اگر این امر در حاملگی اول رخ دهد مورد زیر زنی است که در اولین حاملگی خود اقدام به سقط جنین کرده است. خانواده این زن که بنا بر تعریف خود امروزی فکر می کنند موافق سقط جنینش بودند. اما خانواده همسرش دیدگاه کاملا سنتی داشتند و این امر باعث شده بود زن مساله سقط جنینش را از خانواده همسرش پنهان نگه دارد:
((مادر و پدر و خواهرانم باخبر بودند همه شون بخاطر شرایط بچه نظرشون این بود که بچه باید سقط بشه همه نگران من بودند چون معتقد بودند روح دمیده نشده بود و یه لخته خونی بود که بسته شده بود واونهم تو شرایطی ناایمن که من دارو خورده بودم تشکیل شده بود و حتما بچه ام عقب افتاده می شد پدر من یه آدم مذهبی اون میگفت نباید یه بچه عقب افتاده بدنیا بیاد.خانواده همسرم هیچکدوم در جریان نیستند بخاطر اینکه کاملا سنتی اند وچون بچه نداشتیم ممکن بود حرفی بزنن به همین خاطر چیزی بهشون نگفتم واسه یه خانواده سنتی خیلی عجیبه که یه نفر چطور جلوگیری میکنه که بعد از چند سال بچه دار نشده))( زن 31 ساله، فوق لیسانس، طبقه درآمدی بالا).

5-3-4- نظر زنان پاسخگو در مورد نگرش افراد جامعه به سقط جنین
از نظر اکثر زنان طبقات درآمدی پایین، متوسط و بالا نگرش افراد جامعه به سقط منفی است و این مساله تابو بودن سقط جنین زنان را در جامعه تایید می کند. در حالیکه بسیاری از خانواده ها هنگام مواجهه با حاملگی ناخواسته اقدام به سقط جنین می کنند اما معمولا نسبت به عمل سقط نگرش مثبتی ندارند و با آن مخالفند و این امر می تواند ناشی از تاثیرات تابوی سقط جنین بر افکار افراد جامعه باشد. در نمونه مورد مطالعه ما اکثر زنان نگاه جامعه به سقط جنین را منفی دانستند و دلایل مختلفی را برای آن عنوان کردند:
مورد زیر زنی است که دلایلی مانند رابطه جنسی خارج از حیطه ازدواج و گناه سقط جنین را علت نگرش منفی جامعه به سقط جنین عنوان می کند:
((قانونمون که میگه نباید این کار رو کرد و انجامش دیه داره و هیچ دکتر زنان و زایمان که مهر نظام پزشکی داره هم اجازه نداره چرا که این کار غیر قانونی، افراد جامعه هم که نظرات مختلفی دارند. هر چیزی یه ریشه ای داره اگه رد شده است یا جامعه اسم کریهی براش میذاره بخاطر فجایعی است که در جامعه رخ میده، وقتی پیش دکترم میرم و موقع معاینه خجالت میکشم دکترم میگه تو با داشتن شوهر و بعد از 4 سال ازدواج از من دکتر که محرم توام و از بابای تو بزرگترم خجالت می کشی، دختر 15 ساله میاد و میگه دکتر من حامله ام و همچین اتفاقی برای من افتاده، انقدر وقیه اند. این مساله در جامعه ما لوث شده که دید جامعه منفی است شوهر هم که داشته باشی همه بد نگاه میکنن این مساله بد برامون جا افتاده، من دید بدی به آن ندارم خوب من تجربه اش را دارم البته هر وقت در مورد کسی می شنوم می پرسم چه کسی و چرا؟ زن شوهرداره؟ یا دوست دختر دوست پسر داره؟ آدمی که عقد کرده و نامزد؟ خیلی برام مهمه بدونم کیه و چرا این کار رو کرده؟ اگه دید جامعه منفی، بخاطر اتفاقات و خلافها و گناههاست. از نظر افراد جامعه گناهه، می گویند حالا که خدا داده نباید این کارانجام بشه ، بعدا مادره بچه دار نمیشه و یه عمر باید عذابشو به دوش بکشه))( زن 25 ساله، دیپلم، طبقه درآمدی بالا).
زن دیگری نگاه جامعه به سقط جنین زنان و سقط جنین دختران مجرد را متفاوت ارزیابی می کند، از نظر این زن هر کسی که اقدام به سقط جنین می کند برای عمل خود دلیل محکمی می آورد این زن می گوید:
((از نظر عرفی فکر می کنم مردم اونو یک عمل پذیرفته شده ای نمی دونن، خیلی از مردم در خیلی از موارد سقط جنین رو بطور زیر چشمی ندیده می گیرن خاله من که آدم کاملا مذهبی است علی رغم اینکه می دونه این مساله هم از نظر قانون و هم از نظر شرعی ممنوعه این کار رو کرد درسته که از نظر عرفی هم یک عمل پذیرفته نشده است اما همه مردم برای
خودشون دلایلی می آرند که عمل سقط جنین شون قابل قبول می کنه. با سقط دختری که حامله شده همه موافقند چون جامعه ما جامعه ای است که دختر بودن خیلی مهمه ودختری که باردار می شه بچه اش سرپرستی نداره و ترجیح مادر و والدینش اینه که بچه اش رو سقط کنه چون ما بحث حلال زاده و حرام زاده رو داریم و این خودش مسئله خیلی مهمی، توی عرف ما سقط جنین یه دختر چیز مقبوحی است. اما در مورد زنها در نگاه اول تقبیح میکنن اما بعد می تونن بپذیرنش، خیلی با حالت تهاجمی برخورد نمی کنن اگر اینطور نبود انقدر سقط های زیر زمینی و پنهانی صورت نمی گرفت))( زن 25 ساله، لیسانس، طبقه درآمدی متوسط).
مورد زیر زنی است که معتقد است بیشتر مردم جامعه نگرش مثبتی به سقط دارند اما تعدادی از آنها نیز آنرا قتل می دانند:
(( مردم اگه بشنون میگن چون دوتا بچه داشتی خوب کاری کردی چون هم پسر داشتی و هم دختر، بعضی ها هم میگن قتله، اما بعضی ها میگن سقط بشه بهتره تا دنیا بیاد و سختی بکشه، بیشتر مردم میگن خوب کاری کردی دو تا داشتی بسه))( زن 30 ساله، چهارم نهضت، طبقه درآمدی پایین).

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد دربارهارزش بازار، اثرات ثابت، روش حداقل مربعات، حقوق صاحبان سهام

زنی که 3 بار تجربه سقط جنین داشته در مورد نگرش مردم جامعه به سقط می گوید:
((خیلی ها که می فهمن یه جوری باهام صحبت میکنن که یعنی خجالت نمی کشی؟ به گناهش فکر کردی؟ فکر جوونی تو نکردی؟ اما بعضیها میگن راحت شدی دیگه، ولش کن خوب کاری کردی دو تا داری بسه دیگه نظر با نظر فرق میکنه من نظر اولی رو قبول داشتم))( زن 33 ساله، اول راهنمایی، طبقه اجتماعی بالا).
نانسی چودورو23درکتاب بازتولید مادری24(1978)، تلاش می کند تا دریابد که چرا مادران مادری کردن را انتخاب می کنند او این تصور که مادری کردن یک غریزه ذاتی و طبیعی است را منتفی می داند و اینکه میل به مادری کردن بخشی از میل به زن بودن است و دختران بزرگ می شوند تا ظرفیت مادرشان را برای مادری کردن باز تولید کنند. مورد زیر زنی است که مادری را بعنوان وظیفه اصلی خود نمی داند به نظر این زن مردم نمی توانند بپذیرند که زنی بچه ای نخواهند چون به نظر آنها باید بچه بخواهی تا به نوعی مادری بازتولید شود:
((تو جامعه ما بچه داشتن یا نداشتن زندگی زن را تغییر می ده و جامعه هم هیچ حقی به زن نمی ده، دید مردم جامعه اینه که اگر سه یا شش تا بچه داشته باشی و امکان اقتصادی نداشته باشی سقط کنی . اما اگر اصلاً بچه نداشته باشی نمی پذیرند . هنوز در کشور ما این مسئله حل شده نیست . بحث اونها اینه که بچه هم حق داره موضوع زن نیست. اگه بچه نداشته باشی خیلی براشون عجیبه که سقط کنی . اگه یکی، دو تا بچه داشته باشند زیاد براشون اهمیت نداره و این به لحاظ مذهبی نیست به لحاظ اینه که باید بچه داشته باشی . اما تعداد زیادشون هم پذیرفته اند که خوب نیست))(زن 37 ساله، کارشناسی ارشد، طبقه درآمدی بالا).

زن دیگری از تغییر نگرش افراد جامعه نسبت به سقط جنین می گوید:
((نگرش جامعه یه خورده عوض شده مثل همه چیزای دیگه که نظرشون عوض شده تابو بودنش یه خورده کم شده و جو شکسته شده اینکه فقها در مورد سلامتی مادر اجازه دادند یه قدم مثبتی، اگر پزشکا بگن وجود جنین برای مادر خطر آفرینه اجازه میدن))( زن 31 ساله، فوق لیسانس، طبقه درآمدی بالا).
در بعضی موارد زنان با توبیخ و سرزنش مردم جامعه روبرو می شوند زنی در مورد نظر مردم راجع به سقط جنینش می گوید:
((همه میگن دل و جرات داشتی چرا نمی ترسی و مقید نیستی، یه حالت و دید بدی دارن میگفتن بچه بود، میذاشتی بدنیا می اومد میگفتن گناه داره چطور می خوای جواب خدا رو بدی))( زن 39 ساله، فوق دیپلم، طبقه درآمدی بالا).
از نظر یکی از زنان جا افتادن سقط جنین در جامعه ایجاد بی بند و باری می کند، این زن در این رابطه می گوید:
((الان تو جامعه سقط جنین جا افتاده، از این مساله سوء استفاده هایی هم می شه، این مساله اجازه می ده بچه های نامشروع سقط بشن، تو جامعه آسیب و بی بندو باری ایجاد می کنه، الان سقط های غیر مجاز زیاد شده، البته ایدز که اومده، همه از روابط نامشروع یه کمی می ترسن))( زن 27 ساله، لیسانس، طبقه درآمدی بالا).
تابو بودن سقط جنین در جامعه ما به عنوان یک امر پذیرفته شده است. معمولا خانواده ها با سقط جنین زنان مخالفند و آنرا گناه می دانند. این امر باعث می شود اکثر مواقع زنان مساله سقط جنین خود را از خانواده و یا اقوام و دوستان پنهان نگه دارند تا منجر به ناراحتی آنان نگردند.

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدیشهرستان کرمان، استخراج رابطه، رسوب معلق

1-5-3-4تابوی سقط جنین
تابو واژه ای است از زبان پلینزیایی که به معنی دقیق موارد زیر را در بر دارد:
1- صفت مقدس یا پلید در اشخاص یا اشیا
2-طریقه تحدید که از این صفت نتیجه می شود
3-نتایج مقدس یا پلیدی که از نقض این حرمت ناشی می گردد
در آغاز مجازات تخلف از تابو را امری تلقی می کردند که خود بخود و به موجب یک ضرورت درونی پیش می آید تابویی که از آن سرپیچی شده خود رأسا انتقام می گیرد. در دوره ای که مظاهر خدایان و شیاطین که تابو را با آنها ارتباط می دهند کم کم بوجود می آیند پیش آمدن مکافات عمل را از جانب نیروی خدایان تلقی می کنند در موارد دیگر وظیفه مجازات فرد گستاخی که با خطای خود همنوعان را به مخاطره می افکند به عهده جامعه قرار می گیرد باین ترتیب که آیین کیفر در ابتدایی ترین صورت خود در جامعه بشری به تابو وابسته می شود (فروید، ،صص 32 و 33).
برخی از تابوها جاودانی اند مثل تابوی مردگان و هر آنچه مربوط به آنهاست تابوی موقت مربوط به بعضی شرایط از قبیل عادت زنانگی و زایمان، بلوغ،ولاد
ت و … است (همان،صص 34 و 35).
از نظر وونت هر چیزی که بدلیل و علتی ترس و اضطراب به دل می افکند تابو است.
سقط جنین یعنی مرگ یک بچه، واکنش به مرگ و سوگواری و ترس از مرگ از جمله احساسات طبیعی است. همچنین میل به پرهیز از تفکر درباره مرگ و نیز احساس ناخوشایند در جمع مردمی که سوگوارند و این نشان می دهد که اظهار غم تحریم شده است. در برخی فرهنگ ها مرگ بخشی از ساختار زندگی روزمره است و برای زنی که بچه ای را از دست داده در هر مرحله باروری که باشد این امکان وجود دارد که با انکار کمتر و ادراک بیشتر رویارو شود و اظهار غم را آسانتر بیابد (لی روی،1994، ص129).
تحریم مرگ فقط بخشی از توضیح آن دیوارهای سکوت است که دور سقط جنین را گرفته است. برای فهم کاملتر مسئله نیازمندیم که به تحریم دیگری بنگریم که در ارتباط مستقیم با تحریم سقط جنین است، یعنی تحریم قاعدگی.
خونریزی قاعدگی را در بسیاری فرهنگ ها چون چیزی کثیف و خطرناک و آلوده می نگرند. این یکی از قدیمی ترین تحریم هاست. در برخی جوامع رفتار زنان قاعده را با سنت های خشک و سخت محدود می کنند، به آنها اجازه آشپزی و یا حتی دست زدن به مواد غذایی و ظروف آشپزخانه را
نمی دهند یا آنها را مجبور می کنند روزهای قاعدگی را در کلبه ای خاص دور از دهکده بگذرانند از قوانین موجود درباره قاعدگی در تورات اینچنین آمده: اگر زنی ریزش خون داشت او را باید هفت روز دور نگه داشت و هر کس او را لمس کند همان مدت نجس خواهد بود و هر کس بستر او را لمس کند باید لباسهای خود را بشوید و در آب غسل کند و گرنه در همان مدت نجس خواهد بود. در جوامعی که حتی دیدن زن قاعده را آلوده کننده می دانستند. گاهی اوقات زن در حال قاعدگی را بخاطر دور نشدن از سر راه مردان با مرگ مجازات می کردند. در فرهنگ های مختلف دختر را چنان پرورش
می دهند که قاعدگی خود را پنهان نگه دارد و دختران قاعدگی را چون سری وحشتناک از مردان خانواده و گاهی حتی از زنان خانواده هم پنهان نگه می دارند فرضیه های زیادی درباره سرچشمه این تحریم وجود دارد مردم شناس آمریکایی مارگارت مید، ریشه این تحریم را ترس مردم بدوی از خون دانسته است (همان،صص 130 و 131).
منبع پیدایش این تحریم هر چه که باشد تحریمی است که چون نیرویی قدرتمند در زندگی ما حضور پایدار دارد و رفتار و احساسات ما زنان را نسبت به بدنمان شکل می دهد. تعدادی از این نگرشها به قاعدگی در طرز تلقی نسبت به سقط جنین تاثیر گذاشته است. سقط جنین نیز مانند قاعدگی خون ریزی زیاد مهبلی دارد و سقط جنین را به جای آنکه خونریزی همراه با زایش بچه بدانند که تحریم شده نیست، همسان با قاعدگی پنداشته اند که جریانی تحریم شده است. چنین است که سقط جنین دو تا از قدرتمندترین تحریم ها، مرگ و قاعدگی را به همراه می آورد (همان،ص132).

6-3-4-نگرش مذهبی زنان در سقط جنین
در اغلب مذاهب جلوگیری از بچه دار شدن و سقط جنین و عقیم کردن به شدت محکوم شده است. رابطه جدانشدنی بین مذهب و باروری تحت تاثیر عوامل مختلف و در دوره های مختلف به اثبات رسیده است(پرکاس، 1382، ص71).از نظر مک کویلان(2004)، هنجارهای مذهبی ای که باروری را تحت تاثیر قرار می دهد می تواند در ارتباط با مسائلی چون جلوگیری از حاملگی و یا آموزه های مرتبط با نقش های جنسیتی و زندگی خانوادگی