وظایف والدین در قبال فرزندان چیست؟

وظایف والدین در قبال فرزندان

2-6-1- اظهار محبت

در فرهنگ توحیدی، انسانی تربیت می یابد که مظهر اسماء الهی در روی زمین است. بر اساس آموزه های دینی ، انسانی می تواند مظهر خداوند در امامت رحمت باشد که طعم شیرین محبت و مهربانی را چشیده باشد و خانواده تنها کانونی است که می تواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

برقراری رابطه عاطفی با فرزندان و اظهار محبت به کودکان از جایگاه ویژه ای در نظام تربیتی امام سجاد برخوردار است. ابوحمزه شمالی می گوید: بر سرور و مولایم علی بن الحسین وارد شدم. حضرت نشسته بود و کودکی بر زانوانش جای داشت. امام دلباخته کودک  می نمود. پیوسته او را می بوسید و نوازش می کرد. کودک برخاست، سمت در رفت و به زمین افتاد حضرت سراسیمه برخاست، او را از زمین بلند کرد و با پارچه ای، خون از پیکرش زدود و فرمود: فرزندم! تو را به خدا می سپارم از اینکه به دار آویخته شوی (حسنی،1279ق،2 :179  )

 

2-6-2- حمایت

حمایت مالی از فرزندان، یکی دیگر از وظایفی است که بر عهده والدین قرار داده شده است. بخشی از نفقه ای که پرداخت آن بر مرد لازم است، مربوط به هزینه فرزندان در کوچکی یا دوران نیازمندی است. از نظر اسلام، در صورت نیازمندی فرزندان و توانایی والدین بر تامین مخارج آنان، والدین باید به کمک آنان بشتابند و اداره اقتصادی او را بر عهده گیرند. این قانون اقتصادی اسلام در خانواده نشان می دهد که اسلام خانواده را در چارچوب خانواده هسته ای زن و شوهر نمی داند، بلکه خانواده گسترده ای از خویشاوندان درجه اول، یعنی فرزندان، فرزندان آنها و پدر و مادر را دربرمیگیرد. این نگاه به خانواده، روابط عاطفی و اجتماعی گسترده ای را به دنبال  می آورد. (سالاری فر، 1385، 60)

مطلب مشابه :  عوامل سعه‌ی صدر در ایجاد و تقویت ان

امام سجاد(ع) نیز تامین هزینه های زندگی فرزندان را وظیفه پدر می داند و می فرمیاند: «بار خدایا! برای من و به دست من روزی شان را فراوان گردان.» (شیروانی، 1386، دعای29)

نقش فرزندی:

نقش فرزندی به مجموعه وظایف و انتظارات الزامی یا ترجیحی اشاره دارد که برای هر فرزند در این جایگاه نسبت به والدین خود مقرر شده است.

مهم ترین رابطه ای که ممکن است بین دو انسان تحقق یابد، رابطه فرزند با پدر و مادر است که نمایانگر وابستگی وجود فرزند به وجود والدین اوست. در اینجا نمی توان رابطه متقابل را ملاک ارزیابی افعال و رفتار آنهابا یکدیگر قرار داد؛ زیرا هیچ گاه فرزند قادر نیست بر پدر و مادر خود تاثیری داشته باشد؛ مانند تاثیری که پدر و مادر در پیدایش فرزند خود دارند. وجود فرزند، بستگی به وجود والدین خود دارد، ولی وجود پدر و مادر هیچ بستگی به وجود فرزندانشان ندارد. (مصباح، 1380، 3 : 53 )

امام سجاد(ع) نیز با تاکید بر این مطلب می فرمایند: «من از آنچه والدینم در حق من انجام داده اند، ناخرسند نیستم، ای پروردگار من!) چرا که حق ایشان بر منواجب تر،و نیکی شان درباره من مقدم تر،و احسانشان به من بیش از ان است که به عدالت از آنان تقاص کشم یا با آنان معامله به مثل کنم.» (شیروانی،1386دعای24)

صحیفه سجادیه رابطه مطلوب بین فرزندان و والدین را به بهترین شکل ممکن به تصویر کشیده است. هر رفتاری که از انسان سر می زند، دارای پشتوانه ای شناختی و انگیزشی است. این مراحل در مورد رفتار با والدین، به خوبی در دعای بیست و چهارم صحیفه سجادیه بیان شده است.

مطلب مشابه :  روش های درمانی اعتیاد به مواد مخدر

2-6-2-2- نقش خویشاوندی:

در جامعه آرمانی، وظایف اعضای خانواده محدود به درون خانواده نیست، بلکه در افراد خانواده در قبال خویشاوندان نیز مسئولیت دارند و در صحیفه و روایاتی از امام سجاد به این وظایف اشاره شده است و مسلمانان به انجام آنها برای دستیابی به جامعه آرمانی، تشویق و ترغیب شده اند. امام سجادبا اختصاص دعای بیست و ششم به دوستان و همسایگان، چگونگی تعامل افراد با همسایگان خود در جامعه آرمانی را بیان فرموده اند. ایشان همچنین به اهمیت روابط خویشاوندی، نقش حمایتی از نهاد خانواده و تاثیر آ« در تحکیم پایه های خانواده اشاره نموده اند، که ما در این بخش ، به دلیل جلوگیری از طولانی شدن مطلب، از بیان تفصیلی آن خودداری می کنیم.