پایان نامه با واژگان کلیدی سلامت روان، سلامت روانی، پرسش نامه

و اجتماعی خود فعالیت کنند. در این راستا آموزش مهارتهای شغلی و اجتماعی بسیار مفید واقع می شود.(احمدوند، 1382 ص12)
4-2-2-2 مکانیزم های دفاعی و نقش آن در سلامت روان
یکی از شاهکارهای روانشناسی که فروید بنیانگذار روانکاری در نظریه روانکاوی خود برای شناخت هر چه بیشتر رفتار انسان و در نتیجه شخصیت او بیان می کند مکانیسم های دفاعی روانی است. امروزه اکثر روانشناسان و روانپزشکان و دیگر متخصصان بر اهمیت مکانیسم ها دفاعی در ایجاد سلامت روانی معترفند. به خصوص در قرن حاضر که با روند سریع صنعتی شدن در جهان و ایجاد تغییر و تحول های سریع در زندگی بشری و حتی ایجاد تغییر در آداب و رسوم اجتماعی، عرف و قوانین اجتماعی، بشر برای دوری از کشمکش ها و حل تعارضات و سازگاری با تغییر و تحولات و حفظ سلامت روان دست به انجام رفتارهایی می زند که بعضی از آنها در قالب مکانیسم های دفاعی جای می گیرند. (میلانی فر، 1370) همانطور که گفته شد مکانیسم های دفاعی برای ناچیز جلوه دادن شکستها و حمایت در مقابل نگرانی ها و احساس ارزش و کفایت و در نهایت در ایجاد سلامت روانی موثر است و به این جهت آنها را واکنشهای سازشی عادی می نامیم (احمدوند 1382).
روانشناسان و کارشناسان مختلف برای مکانیسم های دفاعی انواع مختلفی ذکر کرده و تقسیم بندی های متعددی از آنها به عمل آورده اند که هیچکدام رضایت بخش نیست، به خصوص اینکه شخص ممکن است از مکانیسم ها دفاعی مختلفی در یک آن استفاده نماید. (احمدوند 1382)
3-2 پیشینۀ پژوهشی
در این قسمت ادبیات و پیشینۀ پژوهشی داخلی و خارجی مرتبط با موضوع پژوهش را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
1-3-2 پیشینۀ داخلی
در این قسمت پژوهش های داخلی انجام شده مرتبط با موضوع پژوهش را بیان می کنیم.
بشارت، تاشک و رضازاده (1385) در پژوهشی با عنوان تبیین رضایت زناشویی و سلامت روانی بر حسب سبک های مقابله، 138 زوج را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. در این پژوهش رابطه سبک های مقابله با رضایت زناشویی و سلامت روانی مورد بررسی قرار گرفت. هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین رضایت زناشویی و سلامت روانی بر حسب سبک های مقابله کارآمد (مساله مدار، هیجان مدار مثبت) و ناکارآمد (هیجان مدار منفی) در گروهی از دانشجویان متاهل بود. دویست و هفتاد و شش آزمودنی (138 زوج) ساکن در خوابگاه های متاهلین دانشگاه تهران در این پژوهش شرکت کردند. از آزمودنیها خواسته شد مقیاس سبک های مقابله (کارور، شیر و وینتراب، 1989)، پرسشنامه وضعیت زناشویی گلومبوک – راست (راست، بنان، کرو و گلومبوک، 1988) و مقیاس سلامت روانی (ویت و ویر، 1983؛ ترجمه بشارت، 1384) را تکمیل کنند. برای تحلیل داده های پژوهش از شاخص ها و روشهای آماری شامل فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، ضرایب همبستگی و تحلیل رگرسیون استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین سبک های مقابله کارآمد با رضایت زناشویی و بهزیستی روانشناختی همبستگی مثبت معنی دار و با درماندگی روانشناختی همبستگی منفی معنی دار وجود دارد، و بین سبک مقابله ناکارآمد با رضایت زناشویی و بهزیستی روانشناختی همبستگی منفی معنی دار و با درماندگی روانشناختی همبستگی مثبت معنی دار وجود دارد. سبک های مقابله کارآمد و ناکارآمد می توانند واریانس متغیرهای رضایت زناشویی، بهزیستی روانشناختی و درماندگی روانشناختی را به صورت معنی دار تبیین کنند؛ یعنی سبک های مقابله کارآمد با افزایش رضایت زناشویی و بهزیستی روانشناختی و کاهش درماندگی روانشناختی در زوجین مطابقت می کنند و سبک مقابله ناکارآمد، با کاهش رضایت زناشویی و بهزیستی روانشناختی و افزایش درماندگی روانشناختی زوجین همراه است.
ابوالقاسمی و کیامرثی (1385) در پژوهشی با عنوان، بررسی رابطه آندروژنی و سلامت روانی با سازگاری زناشویی در زنان، 200 زن را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. یافته های پژوهشی نشان داده است که افراد آندروژن سازگاری و سلامت روانی بیش تری دارند. در این پژوهش نیز رابطه آندروژنی و سلامت روانی با سازگاری زناشویی در زنان بررسی شده است. نمونه پژوهش دربردارنده 200 آزمودنی زن است که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای از میان زنان کارمند شهر اردبیل گزیده شدند. داده ها با پرسش نامه نقش جنسیتی بم، پرسش نامه سلامت عمومی گلدبرگ، و مقیاس سازگاری زناشویی اسپنی یر گردآوری و با روش های هم بسته گی پی یرسون، رگرسیون چند متغیره، و آزمون t بررسی شدند.
یافته ها نشان داد هم بسته گی سازگاری زناشویی زنان با آندروژنی (r=0.38) و سلامت روانی (r=0.35) هم سو و معنادار (P=0.01) و رابطه ای چند متغیره است. هم چنین زنان با آندروژنی بیش تر، سازگاری زناشویی بهتری از زنان با آندروژنی کم تر دارند. یافته ها نشان داد که زنان با آندروژنی کم، دارای افسرده گی، اضطراب، نا به سامانی در کارکرد اجتماعی، و دردهای بدنی بیش تری هستند و سازگاری زناشویی در آنان کم تر است. یافته های این پژوهش با یافته های پژوهش های دیگر هم خوانی دارد. توجه به نقش آندروژنی در مشاوره های پیش از زناشویی و هم چنین کاربرد آن در مراکز درمانی و بالینی از راه کارهای عملی این پژوهش است.
احمدی نوده، فتحی آشتیانی و عرب نیا (1385) در پژوهشی با عنوان بررسی رابطه بین تقیدات مذهبی و سازگاری زناشویی، 1320 نفر را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. در این پژوهش تعداد 1320 نفر (660 زوج) ساکن استان تهران با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. این پژوهش از نوع توصیفی – همبستگی است. اطلاعات مورد نیاز در زمینه میزان تقیدات مذهبی از طریق پرسشنامه محقق ساخته و نیز اطلاعات مربوط به سازگاری زناشویی از طریق آزمون رضایت زناشویی انریچ جمع آوری شد. جهت بررسی نقش تقیدات مذهبی در سازگاری زناشویی از روش آماری تحلیل واریانس یک طرفه بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که میزان سازگاری زناشویی در بین افرادی که تقیدات مذهبی زیادی دارند به طور معنی داری بیش از کسانی است که دارای تقیدات مذهبی کم هستند. بر این اساس میزان سازگاری زناشویی در بین افراد دارای تقیدات مذهبی خیلی زیاد، بیشترین حد و در بین افراد دارای تقیدات مذهبی کم، کمترین میزان را دارد.
درویزه و کهکی (1387) در پژوهشی با عنوان بررسی رابطه سازگاری زناشویی و به زیستی روانی، 201 نفر را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. هدف این پژوهش بررسی رابطه سازگاری زناشویی با به زیستی روانی دانشجویان متاهل دانشگاه الزهرا است و جامعه آماری شامل 201 نفر از دانشجویان زن متاهل این دانشگاه است، که به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده های پژوهش، از آزمون های سازگاری زناشویی (دو نفره) اسپانیر و بهزیستی روان شناختی، و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری هم بستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد. جز خرده مقیاس معنویت، که فقط با خرده مقیاس هم بستگی دونفره رابطه ای معنادار داشت، نتایج، رابطه ای معنادار بین خرده مقیاس های به زیستی روانی و خرده مقیاس های سازگاری زناشویی بود. مدت زمان ازدواج و سازگاری زناشویی، 0.206 از تغییرات به زیستی روانی را پیش بینی می کند.
حسن شاهی، نوری و مولوی (1382) در پژوهشی با عنوان رابطه بین کانون کنترل و سازگاری زناشویی همسران شاغل در آموزش و پرورش (دبیران) شهرستان شیراز، 74 زوج را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. در این تحقیق چنین فرض گردید که همبستگی معنی داری بین نمرات کانون کنترل و سازگاری زناشویی وجود دارد. 74 زوج متاهل که حداقل یک نفر آنها دبیر بودند به طور تصادفی به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند. مقیاس سازگاری زناشویی اسپانیر (1976) و مقیاس کانون کنترل درونی / بیرونی راتر (1996) در مورد آنها اجرا گردید. نتایج نشان داد که بین نمرات کانون کنترل و سازگاری زناشویی زنان رابطه معنی داری وجود ندارد بین نمرات کانون کنترل شوهران و سازگاری زناشویی زنان رابطه مثبت معنی داری وجود داشت (P0.0001) در حالی که بین نمرات کانون کنترل و سازگاری زناشویی زنان رابطه معنی داری وجود ندارد بین نمرات کانون کنترل شوهران و سازگار زناشویی زنان رابطه مثبت معنی داری وجود داشت (P0.0001).
اما بین نمرات کانون کنترل زنان و سازگاری زناشویی شوهران رابطه معنی داری وجود نداشت. همچنین بین نمرات کانون کنترل زنان و مردان، کانون کنترل زنان شاغل و خانه دار و کانون کنترل زنان و شوهرانی که هر دو شاغل بودند.تفاوت معنی داری مشاهده نشد یکی از یافته ها تحقیق این بود که بین نمرات معدل درسی و سازگاری زناشویی زنان رابطه مثبت معنی داری وجود دارد (39% = P) نتایج این تحقیق با نتایج بعضی از تحقیقات مشابه همخوانی دارد براساس نتایج پیشنهاد شد که همسران به ویژه زنان در اداره امور زندگی شخصی، در مقایسه با سرنوشت و تقدیر، اهمیت بیشتری بدهند.
رضازاده (1387) در پژوهشی با عنوان رابطه مهارت های ارتباطی و سازگاری زناشویی در دانشجویان، 132 زوج دانشجو را مورد مطالعه و بررسی قرار داد. این پژوهش با هدف شناخت عوامل موثر بر سازگاری زناشویی، رابطه بین مهارت های ارتباطی و سازگاری زناشویی را بررسی کرد. برای این منظور، 132 زوج دانشجو به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. زوجین به مقیاس رضایت زناشویی تجدیدنظر شده (سنایدر، 1997) (MSI-R) و مقیاس مهارت های ارتباطی (نوران، 1967) (CSI) پاسخ دادند. تحلیل نتایج نشان داد که بین مهارت های ارتباطی زوجین همبستگی بالا وجود دارد. همچنین میزان سازگاری زناشویی زوج های دارای مهارت های ارتباطی قوی در ابعاد مختلف روابط زناشویی، به طور معنادار بیشتر از زوج های دارای مهارت های ارتباطی ضعیف بود. این نتایج لزوم توجه به نقش مهارت های ارتباطی در نیل به سازگاری زناشویی و پیشگیری از ناسازگاری را خاطر نشان می سازد.
فتحی آشتیانی علی و احمدی نوده (1383) در پژوهشی با عنوان بررسی ازدواج های موفق و ناموفق دربین دانشجویان، 136 دانشجو را مورد مطالعه و بررس قرار دادند. دراین مطالعه 136دانشجوی متاهل به صورت غیر احتمالی انتخاب شدند و مورد بررسی قرار گرفتند و روش مطالعه، توصیفی- تحلیلی گذشته نگر بود و با استفاده ازپرسشنامه سازگاری زناشویی اسپانیر به جمع آوری اطلاعات پرداخته، داده ها با استفاده از آزمون« تی» و تحلیل واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که عوامل موثر بر ازدواجهای موفق به ترتیب عبارتند از: داشتن اعتماد به یکدیگر، روابط کلامی و غیرکلامی خوب و مبتنی برمراودات سالم، و توافق بر سر مسائل اساسی زندگی از قبیل تصمیم گیری شغلی، هدف های زندگی، تحصیل، شیوه برخورد با فرزندان، مدت زمانی که با هم سپری می شود، فعالیتهای ایام فراغت، بچه دار شدن و روابط جنسی. به علاوه برخی از عوامل شخصی، خانوادگی و اجتماعی موثر بر سازگاری دانشجویان عبارت است از: نوع شغل همسر، طریقه آشنایی با همسر، شیوه حل مشکلات و محل مراجعه در زمان بروز اختلاف با همدیگر. همچنین نتایج نشان داد که سن، رشته تحصیلی، وضعیت تحصیلی دانشجو، و تحصیلات همسر در میزان سازگاری زناشویی آنان اثر گذار نیست.
2-3-2 پیشینۀ خارجی
در این قسمت پژوهش های خارجی انجام شده مرتبط با موضوع پژوهش را بیان می کنیم.
برگی، پاترسون و راتر (2006) در پژوهشی با عنوان رضایت زناشویی و سلامت روانی زوج های دارای کودکان مشکلات سلامتی مزمن، 173 زوج را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند. آنان مقیاس های رضایت زناشویی و سلامت روانی را بین 86 زوج دارای کودکان مبتلا به مشکلات جسمی مزمن و 87 زوج دارای کودکان سالم توزیع نمودند. نتایج حاصل با استفاده از تحلیل های مدل سازی معادلۀ ساختاری نشان داد که

مطلب مشابه :  منابع و ماخذ پایان نامهاستاندارد، درجه حرارت