دانلود رایگان پایان نامه روانشناسی در مورد برنامه درسی پنهان-خرید فایل

دانلود پایان نامه

صفحه

ط
فهرست نقشه ها
عنوان صفحه
ی
فصل اول :کلیات
پژوهش
دانشگاه شاهد
دانشکده علوم انسانی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشدM.A ) )
گرایش :
عنوان :
استاد راهنما :
استاد مشاور :
دانشجو :
بهار/تابستان/پائیز/زمستان
أ
اظهارنامه دانشجو
ب
صورتجلسه دفاع از پایان نامه تحصیلی کارشناسی ارشد
« با تأییدات الهی و با استعانت از حضرت ولیعصر«عج» دفاع از پایان نامه آقای/ خانم……………………….. »
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته …………………………… به شماره دانشجویی ……………………….
تحت عنوان :
«…………………………………»
اعلام می دارند؛به ارزش ……. واحد ، رأس سااعت ……. در روز . ….. ماور …………. در محا ساال دفااع
دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد تشکی گردید . هیأت داوران به شرح زیر که قالا لا پایاان ناماه ایشاان را ملالعاه نماوده
اند ، پس از استماع دفاعیات و پرسشهای لازم در زمینه علمی و تحقیقاتی ایشان نتیجه به شرح ذیل اعلام می گردد.
پایان نامه نامبرده با نمره …………… و با امتیاز عالی بسیارخوب خوب قابل قبول
مورد تأیید قرار گرفت .
پایان نامه در وضع فعلی با تصحیحات جزیای ماورد قلااول اسات و ناملا ارده نماره ) باه حارو( ………………… و
امتیاز عالی بسیار خوب خوب قاب قلاول دریافت نمود
پایان نامه و پروژه به شک فعلی ، مورد تأیید قرار نگرفت پیشنهاد شد که ج
……….
اعضای هیأت داوران مرتبه دانشگاهی تخصص امضا
استاد راهنما
استاد مشاور
داور
داخلی
استادان
یا محققان
مدعو
داور
خارجی
دکتر احمد سرداری
مسئول تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم انسانی
ج
تقدیم به :
د
تشکر و قدردانی :
ه
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول کلیات طرح
و
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
ز
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
ح
فهرست شکل ها
عنوان صفحه

ط
فهرست نقشه ها
عنوان صفحه
ی

مقدمه
آنچه را که طراحان و برنامهریزان درسی برای رشد و تربیت فراگیرندگان طراحی و برنامه ریزی میکنند، «برنامه درسی رسمی»است. برنامه درسی به عنوان یکی از ستونهای الزامی سازه علومتربیتی نقش بیبدیلی در عمل کردهای تربیتی داشته است و حتی پا را از قلمرو رسمی بودن بیرون گذاشته، فرایندهای غیر رسمی را در بر گرفته است(تقی پور وغفاری،34:1388). صاحبنظران، انواع متعددی برای مفهوم برنامهدرسی، ارائه دادهاند برای نمونه، میتوان به نظر آیزنر(1994) اشاره کرد که برنامههای همزمان اجرا شده در امکان آموزشی را به سه دسته برنامه رسمی، پنهان و پوچ تقسیم مینماید.
بیان مسأله:
برنامه درسی به عنوان یک حوزه تخصصی، محدود به مجموعهای از تجارب و یادگیرهای از پیش تعیین شده نیست. عوامل دیگری به طور اجتناب ناپذیر در کنار برنامههای رسمی وجود دارند که در بسیاری از جنبهها به طورگسترده، پایدارتر و نافذتر، درشکلگیری تجارب، انتقال افکار، نگرشها، ارزش ها و اعمال و رفتار دانشآموزان تاثیر میگذارند و نفوذ آنها کل فرایند تعلیم و تربیت را تحت تاثیر قرار میدهند. چنین تجاربی را که در طی تحصیل در مدرسه و کلاس درس آموخته و درک می شود و جزء برنامه درسی از قبل تعیین شده نیست، برنامه درسی پنهان یا پیامدهای قصدنشده گویند که دارای آثار مثبت و منفی فراوان بر دانشآموزان است. کم توجهی و غفلت از آثار منفی میتواند تحقق اهداف والای تعلیم و تربیت را دچار مشکل سازد. گرچه این یادگیریها و تجارب، در برنامهدرسی صریح و از پیش طراحی شده پیش بینی نگردیده، اما آنها یک برنامه درسی واقعی را تشکیل می دهند زیرا در زمره مهمترین و موثرترین محتواهای آموزشی هستند که دانشآموزان در مدرسه به طور طبیعی یاد می گیرند. این برنامهدرسی در مدرسه آموزش داده میشود و از تجارب داخل کلاسها، کتابخانهها، جشنها، و محیط اجتماعی مدرسه شکل میگیرد( علیخانی و مهرمحمدی،40:1384).
بدون تردید یکی از مولفه های بسیار مهم در شکلگیری مسئولیتپذیری دانشآموزان، در مدرسه برنامهدرسی پنهان است دانشآموزان از طریق برنامههای درسی و به ویژه برنامهدرسی پنهان با انواع دانش علمی، اجتماعی تاریخی، سیاسی و…و مهارتها و نگرشهای مختلفی همچون احترام، صداقت، همدردی ،وطن پرستی ، تعهد، انضباط ، رعایت قانون و مقررات و غیره آشنا میشوند. (حسینعلی و غفاری،1388). اگر در جهان بینی اسلام را نگاه کنیم و در پی آن باشیم که با دید اسلام، انسان را دنبال کنیم در تحلیل، نهایت به یک اصل می رسیم و آن اینکه انسان مسئول است مسئله تعهد و مسئولیتپذیری در انسان نه چون امری مربوط به علم اخلاق بلکه به عنوان یک ضرورت حیاتی محسوب می شود، این ضرورت در خصوصیات زیستی و زندگی جمعی انسان مبتنی است(پایدار،10:1354).
مسئولیت یا مسئولیتپذیری به تنهایی اشاره به حس وظیفهشناسی، پاسخگوبودن و تعهد دارد. در یک دستهبندی کلی میتوان مسئولیتپذیری را به انواع زیر تقسیمبندی کرد: 1- مسئولیتپذیری درقبال خود 2- مسئولیتپذیری در برابر خدا 3- مسئولیتپذیری در برابر دیگران 4- مسئولیتپذیری در برابر طبیعت(طالبی و خوشبین،210:1391). اساس ایجاد حس مسئولیت در افراد به نخستین سالهای زندگی هر فرد بر میگردد. هر انسان سالم که فرایند رشد متعادل و بهنجار را پشت سر گذاشته باشد در کنار همه احساسهای طبیعی و عاطفی دارای حس پذیرفتن پیامدهای رفتار و تصمیمهای خویش میباشد(ابوطالبی،28:1389).
از جمله تحقیقات که در ایران انجام شده است میتوان به پژوهشهای زیر اشاره کرد ؛ ” سبحانی نژاد”(1379) در پژوهشی که تحت عنوان “بررسی مسئولیتپذیری اجتماعی در برنامهدرسی کنونی دوره ابتدایی ایران” یافتههای این پژوهش نشان داد در محتوای دروس پایه های چهارم و پنجم ابتدایی بیشترین توجه به مسئولیتهای مدنی بوده است. درعین حال به دو بعد شناختی و عاطفی مسئولیت های اجتماعی به طور ناقص و به بعد عملکردی آن نیز هیچ گونه توجهی نشده است. پژوهش علوی (1383) تحت عنوان ” مطالعه توصیفی ابعاد جامعهشناسی برنامه درسی پنهان در مدارس راهنمایی دخترانه شهر تبریز با تاکید بر هنجارهای روحیه علمی” تاکید اصلی پژوهش بر مقایسه هنجارها، نگرشها و باورهای برنامهدرسی پنهان، با هنجارهای شناخته شده روحیه علمی و شیوه های اعمال آن میباشد.
پژوهش بروغنی (1390) تحت عنوان”بررسی تاثیر برنامه درسی پنهان بر عواطف دانشآموزان دختر مقطع ابتدایی شهر سبزوار” در این تحقیق نقش مولفه های نه گانه برنامه درسی از منظر کلاین شامل هدفها، محتوا، فعالیتهای یادگیری دانش آموزان، روش های ارزشیابی، منابع و ابزار یادگیری و….برعواطف دانش آموزان بررسی میشود.
همچنین از پژوهشهای مرتبط درخارج از کشور میتوان به؛ پژوهش کاروالو (1995) ارزشهای موجود در برنامهدرسی پنهان گروهی از دانشآموزان مورد مطالعه قرارداد. یافتههای این تحقیق نشان دادند که یک بازآفرینی ارزشی از طریق برنامهدرسی پنهان وجود دارد که گرایش آن نسبت به ارزشهای منفی یا غیر ارزشی است که نه فقط دانش آموزان آن را تداوم میبخشند، بلکه به طور ناخوآگاه کادر مدرسه آن را پرورش می دهد. آهولا (2000)پژوهشی باعنوان “برنامه درسی پنهان در آموزش عالی” نشان داد که دانشجویان به نسبت موفقیت در دانشگاه ناگذیرند ضوابط فرهنگی غیررسمی زندگی در محیط دانشگاه و مقررات بازی در محیطهای دانشگاهی را یاد بگیرند و به شدت احساس میکنند که نمیتوانند تصمیمات دپارتمانی و فعالیتهای آموزشی ر اتحت تاثیر قرار دهند.
پژوهش بر این باور است، از آنجا که برنامهدرسی پنهان، احتمالاٌ در بسیاری از جنبهها از برنامه درسی آشکار فراگیرتر و مؤثرتر باشد(سبحانینژاد و امیری،65:1391). از اینرو میتواند در تحقق اهدف تربیتی که یکی از آنها تجلی روحیه مسئولیتپذیری در دانشآموزان دانست، نقش مؤثری داشته باشد. هر کدام از پژوهشهای گذشته به یک بعد از نقش برنامه درسی پنهان بر یادگیری، دانشآموزان پرداختند، در واقع هر کدام از پژوهشهای گذشته به یک بعد از برنامهدرسی پنهان و مسئولیتپذیری پرداختند، اکنون این پژوهش در پی آن هست که با عنایت به ورود به مبانی نظری و نیز سوابق پژوهش در این زمینه و با توجه به اینکه تحقیق جامعی در این حوزه با این عنوان صورت نگرفته، محقق به بررسی نقش برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانشآموزان از دیدگاه معلمان پرداخته است؟
1-2 اهمیت و ضرورت تحقیق :
1-2-1 اهمیت وضرورت نظری:
– افزایش دامنه دانش نظری در حوزه برنامه درسی پنهان و اهمیت آن در مسئولیتپذیری دانشآموزان
– کمک به بسط و توسعه مباحث جدید در این عرصه
اهمیت و ضرورت کاربردی:
– دستیابی به جایگاه مولفه های برنامه درسی پنهان موجود در مدارس بر مسئولیتپذیری دانشآموزان و اتخاذ تدابیری برای استفاده گروههایی چون معلمان، مدیران، متولیان آموزش و متخصصان برنامه درسی کشور
– برنامه ریزی در جهت ایجاد حس مسئولیتپذیری دانشآموزان در سایه بهرهمندی از امکانات حاصل از برنامه درسی پنهان موجود در مدارس
– فراهم کردن زمینهای برای آشنایی هر چه بیشتر معلمان با مولفه های برنامه درسی پنهان و نقش آن در مسئولیتپذیری دانشآموزان
1-3 هدف های تحقیق :
1-3-1 هدف کلی :
بررسی نقش برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانشآموزان مقطع متوسطه اول شهرگیلانغرب از دیدگاه معلمان میباشد.
هدفهای جزئی:
تعیین نقش مولفه معلم از مولفه های برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانش آموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
تعیین نقش مولفه دانشآموز از مولفه های برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
3- تعیین نقش مولفه مکان فیزیکی از مولفه های برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانش آموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
4- تعیین نقش مولفه روش تدریس از مولفه های برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
5- تعیین نقش مولفه قوانین و مقررات از مولفه های برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانش آموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
6- تعیین نقش مولفه ارزشیابی ازمولفههای برنامه درسی پنهان بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان.
1-4 سؤالهای تحقیق :
1-4-1سوالهای فرعی:
1 – نقش معلم (به عنوان یکی از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
2- نقش دانشآموز(به عنوان یکی از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
3- نقش مکان فیزیکی(به عنوان یکی از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانش آموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
4- نقش روش تدریس به عنوان(به عنوان از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
5-نقش قوانین و مقررات(به عنوان یکی از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانش آموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
6- نقش ارزشیابی(به عنوان یکی از مولفه های برنامه درسی پنهان) بر مسئولیتپذیری دانشآموزان متوسطه اول شهر گیلانغرب از دیدگاه معلمان چگونه است؟
1-5 تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم تحقیق :
1-5-1 تعاریف نظری
برنامه درسی پنهان : آیسبورک(2000) برنامه درسی پنهان متشکل از پیامهای ضمنی جو اجتماعی مراکز آموزشی که نوشته نشده، ولی توسط همه احساس میشود(سعیدی رضوانی و بینقی،28:1380).
مسئولیت: عبارت است از افزایش مقاومت فرد در برابر شرایط، تا به جای پیروی از فشارهای بیرونی از الزام های درونی تبعیت کند که احساس مسئولیت یا تکلیف نامیده میشود(باقری،149:1390).
روش تدریس: مجموعه تدابیر منظمی که معلم برای رسیدن به اهداف با توجه به شرایط و امکانات اتخاذ میکند(شعبانی،241:1383).
1-5-2 تعاریف عملیاتی
برنامه درسی پنهان: در این پژوهش از میان مولفه های برنامه درسی پنهان نقش مولفه های معلم، دانشآموز، قوانین و مقررات، روش تدریس، مکان فیزیکی مدنظراست.
مسئولیتپذیری: در این پژوهش منظور از مسئولیتپذیری، نظمپذیری، قابلیت اعتماد، وظیفه شناسی، رعایت قوانین و مقررات، مشارکت در فعالیتها یاددهی یادگیری و گروهی میباشد.
فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه تحقیق
فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مطلب مشابه :  رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه درباره نیروهای خارجی

2- 1 بخش اول : مبانی نظریبرنامهدرسی پنهان
2-1-1 مفهومشناسی برنامهدرسی پنهان
آنچه را که طراحان و برنامهریزان درسی برای رشد و تربیت فراگیرندگان طراحی و برنامه ریزی میکنند، «برنامه درسیرسمی»است. برنامه درسی به عنوان یکی از ستونهای الزامی سازه علومتربیتی نقش بیبدیلی در عمل کردهای تربیتی داشته است و حتی پا را از قلمرو رسمی بودن بیرون گذاشته، فرایندهای غیر رسمی را در بر گرفته است(تقی پور وغفاری،34:1388). صاحبنظران، انواع متعددی برای مفهوم برنامهدرسی، ارائه دادهاند برای نمونه، میتوان به نظر آیزنر(1994) اشاره کرد که برنامههای همزمان اجرا شده در امکان آموزشی را به سه دسته برنامه رسمی، پنهان و پوچ تقسیم مینماید.
مفهوم برنامه درسی پنهان با الفاظ و عبارات گوناگونی همچون برنامه درسی غیرمدون، نهان، نامشهود، نانوشته، پیشبینینشده، نامرعی، نتایج غیرعلمی، محصولات یا نتایج فرعی، پس و نظام آموزش مدرسهای به کار برده شده است که هر کدام از این عبارات به جنبهای از برنامه درسی پنهان اشاره دارند. این عبارات مختلف، نشان دهنده توجه صاحبنظران مختلف به ابعاد گوناگون موضوع است(امینی و همکاران،62:1390). برنامه درسی پنهان، مفهومی است که مانند برخی مفاهیم علومانسانی، درگیر تشتت آراء میباشد. صاحبنظران تعاریف متعدد و مختلف را برای مفهوم برنامه درسی پنهان، ذکر کردهاند که محور اصلی آنها، اشاره به این دارند که برنامه درسی پنهان، درجو مدرسه تجلی پیدا میکند و شامل ارزشها، نگرشها، باورها و سبکهای ارتباطی افراد در مدارس میباشد که دانشآموزان آنها را مستقل از مواد درسی میآموزند(علوی،عبدالهی،واحمدی،38:1386).
اغلب تعاریف برنامه درسی پنهان را میتوان در دو دسته عمده، دستهبندی نمود؛ دسته اول، بر یکی از جنبههای برنامه درسی پنهان(شناختی، اجتماعی و فیزیکی) تاکید دارند؛ صاحبنظرانی(همچون جکسون،1968؛ بلوم1982؛ داگانی، 2009) که به بعد اجتماعی این برنامه توجه داشتند معتقد بودند برنامه
درسی پنهان به آموختههای دانشآموز از روابط، با سایر دانشآموزان، معلم و سایر اولیای مدرسه و نیز جو کلی مدرسه اشاره میکند. برخی دیگر از پژوهشگران(همچون گیلبرن،1992؛ شریفداریا،2010) معتقد