دانلود پایان نامه فعالیتهای اقتصادی و موقعیت جغرافیایی

دانلود پایان نامه

فصل سوم


متدولوژی
تحقیق
3-1- موقعیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه
3-1-1- معرفی استان گیلان
استان گیلان، ازاستان‌های شمالی ایران است. درباره نام گیلان ومعان یواژهی گیل، نظرات متفاوتی ابراز شده‌است. لغت‌نامه دهخدا، واژهی گیلان را برگرفته از «گیل»، به‌اضافهی پسوندمکان «ان»، به معنای محل سکونت گیل‌ها دانسته وافزوده است که صورت این واژه درزبان پهلوی،گِلان (Gelan) ونزد یونانی‌ها گِلای (Gelae) بوده‌است.
این استان، دارای مرز بین‌المللی باجمهوری آذربایجان است که ازشمال به دریای خزروکشورآذربایجان، ازغرب به استان اردبیل، ازجنوب به استان زنجان وقزوین واز شرق به استان مازندران محدود می‌شود. مساحت گیلان14044 کیلومترمربع وجمعیت آن طبق سرشماری ۱۳۹۱،به تعداد 2،874،480 نفراست.
شکل 3-1- نقشه استان گیلان
گیلان دهمین استان پرجمعیت و بیستوهشتمین استان وسیع ایران است. تراکم جمعیت دراین استان با ۱۷۷ نفردرهرکیلومترمربع جایگاه سوم را در ایران دارد. رشت، مرکزاستان گیلان و دوازدهمین شهر پرجمعیت ایران وبزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهرسهاستان ایران درساحل دریای خزر است. دومین شهرپرجمعیت گیلان، بندرانزلی بزرگترین بندرشمالی ایران است. سومین شهرپرجمعیت وپرجمعیت‌ترین شهرشرق گیلان، لاهیجان است.
طبیعت گیلان، پوشیده ازجنگل ودارای آب وهوای معتدل ومرطوب است. این استان شامل مناطق سرسبز شمالغربی رشته‌کوه البرز و بخش غربی کرانه‌های جنوبی دریای خزر است.
استان گیلان از سال ۱۳۴۴ درتقسیمات کشوری ایران به عنوان استان مستقل وارد شد. این منطقه پیش ازآن ولایت گیلان واستان یکم خوانده می‌شد.
اقتصادگیلان، برپایه کشاورزی، دامداری، صید ماهی وپرورش زنبورعسل وکرم ابریشم استوار است. مهم‌ترین محصولات کشاورزی شامل برنج وچای می‌باشد، که درشهرهای مختلف گیلان، کشت می‌شوند. زیتون نیزازدیگرفرآورده‌های زراعی است که کشت آن درشهرستان رودباررایج است. مراکزمهم صیدماهی عبارتنداز بندرآستارا، بندرکیاشهروبندرانزلی. مهم‌ترین مراکزپرورش زنبورعسل عبارتنداز اشکوربالاوپایین، عمارلو، دیلمان ،آستاراوتالش. دامداری نیز درمناطق کوهپایه‌ای انجام می‌شود. گندم وجو، بادام زمینی،توتون وفندق نیزازدیگرمحصولات زراعی گیلان می‌باشند که هنوز نیز به صورت انبوه درنقاط مختلف استان کشت می‌شوند. دردهه‌های اخیر باوجود رشد سریع جمعیت، نهتنهافعالیتهای اقتصادی دراستان گیلان گسترش نیافته‌است بلکه باانقباض روبرو بوده وبرخی ازرشته‌های مهم فعالیتی خودرانیزازدست داده ‌است. دخالت دولت درکنترل قیمت برنج وچای ازراه واردات موجب کاهش قیمت این محصولات درسطحی پایین ازسطح عمومی قیمتهاو اعمال این هزینه برکشاورزان گیلان شد. این سیاستها موجب انتقال ارزش افزوده کشاورزان گیلانی به سایرمناطق کشورگردید وخدمات بازرگانی وصنعتی وابسته به آن نظیرشالیکوبی و چایسازی نیز به تعطیلی کشانده شدند. عدم سیاستهای مناسب هم منجربه کاهش شدیدتولیدصنایع دستی شد. آماردولتی بیکاری درگیلان 5/14 درصد (ششم درایران) است که تا ۲۵ درصدهم تخمین زده می‌شود. میزان بیکاری باسوادان بسیار بیشترازبیکاری بیسوادان است.
3-1-2- شهرستانهای استان گیلان
براساس آخرین تقسیمات کشوری، تاپایان شهریور سال 1383،استان گیلان دارای 16 شهرستان، 48 شهرو 43 بخش، 109 دهستان و 2892 آبادی (2690 آبادی دارای سکنه و 202 آبادی خالی از سکنه ) میباشد. شهرستانهای استان گیلان عبارتنداز : آستارا- آستانه اشرفیه املش ـبندرانزلی ـتالشـ رشتـ رضوانشهرـ رودبارـ رودسرـ سیاهکلـ شفتـ صومعه سراـ فومن ـ لاهیجان ـ لنگرود و ماسال.
3-1-3- موقعیت جغرافیایی شهرستان رشت
شهرستان رشت، یکی از کلان‌شهرهایایرانو مرکز استان گیلاندر شمال ایرانمیباشد. این کلانشهرهمچنین بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر شمال ایراندر بین سه استان حاشیه‌ای دریای خزر(مازندران، گیلانو گلستان)محسوب می‌شود. رشت در ۴۹ درجه و ۳۶ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۱۶ دقیقه عرض شمالی واقع شده و فاصله آن از تهران۳۲۵کیلومتر می‌باشد. همچنین شهر رشت با مساحت ۱۳۶ کیلومتر مربع در زمینی مسطح و هموار به ارتفاع ۵ متر از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. بر اساس سرشماری رسمی در سال ۱۳۹۰جمعیت آن ۶۳۹،۹۵۱ نفر میباشد و۳۷درصد از کل جمعیت استان گیلان ساکن شهرستان رشت هستند. رشت ابتدا قصبه‌ای بود که در میان دو رودخانه گوهررود و سیاهرود قرار داشت و از این جهت نیز قدمت دیرینه دارد ولی از جهت سابقه شهری اولین بار “حمدا… مستوفی” در قرن هشتم هجری از این شهر نام برده‌است. نام قدیمی رشت “دارالمرز”یا ” دارالامان” بوده که قبل از این دو به آن “بیه” می‌گفتند. بیه در لغت نامه‌ها، رود و یا مصب بین دو رودخانه معنی شده‌است و چنین به نظر می‌رسد که دلیل این نامگذاری قرار گرفتن آن در میان دو رودخانه‌است که به مثابه حفاظ و دیوار شهر محسوب می‌گردید. در قرن هشتم هجری حمداالله مستوفی اولین کسی است که از رشت نام میبرد. در زمان صفویان رشت قصبهای بیش نبوده ولی شاه عباس در آنجا آبادانیهایی کرد و رشت توسعه یافت. در زمان قاجاریه بهواسطهی بسط روابط اقتصادی ایران با روسیه و تماس آنها از راه رشت باز هم بر توسعهی این شهر افزود و در زمان ناصرالدین شاه از رشت با سی هزار تن جمعیت یاد شده و بازارهای آن از مال التجاره مملو بوده است .
3-2- روش تحقیق
این تحقیق از لحاظ رویکرد غالب تحقیق (پارادایم تحقیق) جزو تحقیقات کمی میباشد، چون با آمار و دادههای جمعآوری شده از طریق پرسشنامه مرتبط است. از لحاظ هدف در حیطه تحقیقات کاربردی قرار میگیرد، بهدلیل آنکه نتایج حاصل در جهت حل مساله و دستیابی به اطلاعاتی است که جهت اخذ تصمیم و رفع نیاز و مشکلات میباشد. بهعبارت دیگر یافتههای این تحقیق و تجزیه و تحلیل آن میتواند برای حل مسایل اجرایی در زمینه کنترل اقتصادی آفت ساقهخوار برنج مورد استفاده قرار گیرد. همچنین از لحاظ نحوه کنترل متغیرهای تحقیق، جزو تحقیقات توصیفی (غیر آزمایشی) و از نوع پیمایشی میباشد. و نهایتاً این پژوهش از لحاظ روش جمعآوری دادهها از نوع میدانی میباشد، چون با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، دادههای لازم جمعآوری گردیده است.
3-3- جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری این تحقیق، شالیکاران شهرستان رشت که دارای اراضی شالیکاری در شهرستان رشت هستند میباشد.
با استفاده از نمونهگیری خوشهای تصادفی چند مرحلهای، ابتدا بطور تصادفی تعداد 2 بخش از 6 بخش شهرستان رشت انتخاب و در مرحله بعد بطور تصادفی از هر بخش دو دهستان و در مرحله آخر از هر دهستان دو روستا انتخاب گردید که نهایتاً تعداد روستاهای مورد مطالعه هشت روستا انتخاب شدند و با استفاده از فرمول کوکران نمونه مورد نیاز برآورد گردید. به این صورت که با توجه به تعداد 1985 نفر از کل شالیکار جامعه آماری، حجم نمونه مورد نیاز 322 نفر محاسبه گردید، و با در نظر گرفتن 10% بیشتر،354پرسشنامه توزیع شد. جهت توزیع یکنواخت پرسشنامهها در سطح شهرستان رشت، حجم نمونه مورد نیاز به نسبت تعداد دهستانهای شهرستان رشت، زیر نظر کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان و همچنین شوراهای اسلامی آن مناطق توزیع، و در روستاهای برنجخیز مورد نظر نیز به نسبت تقسیم گردید. از تعداد354پرسشنامه توزیع شده در شهرستان، تعداد 324 پرسشنامه تکمیل شدهی قابل استفاده دریافت گردید که نرخ بازگشت آن را 92 درصد نشان میدهد و نیز تعداد 4پرسشنامه دریافت شده از سطح شهرستان رشت غیرقابل استفاده تشخیص داده شده بود و در تجزیه و تحلیل دادهها استفاده نگردید.
از آنجا که نرخ بازگشت پرسشنامهها بیش از 90 درصدمیباشد، بر اساس تحقیقات لیندنر و همکاران (2001) نتایج حاصل از این پرسشنامهها قابل استناد بوده و دارای قابلیت تجزیه و تحلیل میباشد.
3-4- ابزار گردآوری داده
برای جمعآوری داده در این تحقیق دادههای اولیه و ثانویه مورد استفاده قرار گرفت. دادههای اولیه از طریق پرسشنامه جمعآوری شده که توسط شالیکاران تکمیل و همچنین از طریق آمار و اطلاعات مدیریت حفظنباتات استان گیلان در زمینه کنترل شیمیایی و بیولوژیک بهدست آمد.