دانلود پایان نامه وزارت جهاد کشاورزی و راهکارهای اقتصادی

دانلود پایان نامه

فهرست اشکال
عنوان صفحه
نقشه 3-1- نقشه استان گیلان ……………………………………………………………………………………………..29
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
برنج گیاهی است با سابقه طولانی در دنیا که کشت آن به 7000 سال قبل از میلاد مسیح برمیگردد. مبداء پیدایش آن آسیای جنوب شرقی عمدتاً کشور چین میباشد و پس از گندم بیشترین سطح زیر کشت اراضی کشاورزی را در جهان به خود اختصاص داده است. این گیاه در سطحی معادل 150 میلیون هکتار و در بیش از 50 کشور جهان کشت میگردد. در دنیا قریب به 125/1 میلیارد نفر و حداقل 225 میلیون خانوار روستایی زندگیشان به برنج بستگی دارد. در حال حاضر تولید برنج در دنیا 560 میلیون تن میباشد که این مقدار بایستی تا سال 2020، به 840 میلیونتن برسد، زیرا جمعیت جهان تا آن زمان به مرز 8 میلیارد نفر خواهد رسید (IRRI, 2008).برنج به همراه گندم وذرت ازمنابع مهم واساسی درتغذیهی بشرمحسوب میگردد، به طوری که بیش از5/3 میلیارد نفر در سراسرجهان به این مادهی غذایی به طورمستقیم یاغیرمستقیم وابسته هستند(Data, 2004). برنج در سطحی قریب به 640 هزار هکتار در استانهای برنجخیز کشور، کشت میشود(Asghari, 2009) و سالانه مورد حمله آفات مهم و خطرناکی از قبیل کرم ساقهخوارنواری برنج (Chilo suppressalis) قرار میگیرد (Ebert, 1972). این آفت اولین بار توسط والکر در سال 1863 شناسایی و نامگذاری شده است.این حشره در مرحله لاروی از ساقه گیاه برنج تغذیه کرده و در مرحله رویشی گیاه، باعث مرگ جوانه مرکزی و در مرحله زایشی موجب سفید شدن خوشههای برنج میشود.
استان گیلان یکی ازمهمترین قطبهای کشاورزی خصوصادرزمینه برنج، چای وابریشم است. آفات، بیماریها وعلفهای هرز مختلفی محصولات منطقه را تهدید میکنندوارائه راهنماییهای لازم برای کنترل این عوامل ازوظایف دانشآموختگان کشاورزی میباشد. دربخش دولتی، واحدحفظنباتات هریک ازشانزده مدیریت جهادکشاورزی شهرستانهای استان عهدهدار این مسئولیت هستندکه تا سال 1386 هریک ازآنهایک،دوویاحداکثرسه پرسنل فنی داشتند. باتوجه به کمبود پرسنل وامکانات لازم امکان دسترسی به همه روستاهاجهت راهنمایی کشاورزان وجودنداشت.
خسارت کرم ساقهخوار نواری در مزارع برنج در کشورهای برنجخیز متفاوت میباشد. میزان افت محصول بر اثر آلودگی ساقهخوار نواری برنج در آسیا بین 1 الی 20 درصد تخمین زده میشود و در شرایط طغیانی میزان خسارت از 30 تا 100 درصد هم امکانپذیر است (Indike, 2002).با بررسی مرور منابع داخلی، هیچگونه تحقیقی در زمینه مقایسه اقتصادی راهکارهای کنترل و مقابله با کرم ساقهخوار برنج در کشور صورت نگرفته است. لذا با در نظر گرفتن کلیه روشهای کنترل آفت ساقه خوار برنج (زراعی، مکانیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و . . . ) این تحقیق سعی دارد از بین سایر روشهای کنترل، دو شیوه کنترل شیمیایی و بیولوژیک آفت ساقهخوار برنج را با هم مقایسه و روش اقتصادی را با در نظر گرفتن اثرات سوء زیست محیطی، به کشاورزان معرفی نماید تا بدین وسیله گام موثری درجهت افزایش میزان سوددهی و بهرهوری، در بین شالیکاران شهرستان رشتبرداشته شود و انتظار میرود نتایج حاصل از تحقیق حاضر، مورد استفاده مدیران، کارشناسان و کارکنان سازمان جهاد کشاورزی و تمامی کارشناسان دستگاه‌های اجرایی و دانشجویان و محققین قرارگیرد.
1-2 – بیان مساله
برنج پس ازگندم بهعنوان دومین محصول استراتژیک کشور و جهان، از اهمیت ویژهای در امر تغذیه جامعه برخوردار است. بر اساس آمارنامه کشاورزی سال زراعی 88-1387 وزارت جهاد کشاورزی، سطح زیر کشت برنج ایران در 22 استان کشور 538813 هکتار با تولید 2253417 تن شلتوک میباشد که سهم استان گیلان به عنوان دومین تولیدکننده برنج کشور 9/33 درصد اراضی شالیکاری کشور با سطح 181694 هکتار و تولید 661319 تن شلتوک میباشد. البته سطح زیرکشت برنج استان بر اساس آمار جهاد کشاورزی گیلان 238000 هکتار است. در واقع کشت برنج مهمترین فعالیت کشاورزی استان گیلان محسوب شده و اقتصاد این استان نیز بر پایه کشاورزی و با محوریت برنج استوار است.
از آن جایی که کشاورزی به عنوان منبع اصلی درآمدی 51 درصد جمعیت جهان است، خسارت ناشی ازآفات میتواند منجر به کاهش معنی داری در عملکرد ودرآمد شود(FAO, 2009).از کل میزان خسارتهای وارده به تولیدات کشاورزی بهوسیله علفهای هرز، بیماریها، حشرات وسایرآفات به ترتیب 45، 30، 20 و 5 درصدبرآوردشده است. اگرچه کنترل شیمیایی درموردبسیاری ازعوامل خسارت زاموثر بوده وتحول زیادی درافزایش تولید بوجودآورده است، اماهزینه وتاثیرنامطلوب آنها برمحیطزیست وکیفیت محصولات کشاورزی منجربه توجه بیشتر به استفاد ازروشهای یشده است که درآنها نیاز به مصرف مواد شیمیایی کم بوده یا نباشد (رنجبر و همکاران، 1386). کرم ساقه خواربرنج یکی ازمخرب ترین آفات در بیشترمزارع برنج خیزدنیاوایران محسوب میشود (خان وهمکاران، 1990 ). این آفت بوته های برنج رادرمراحل مختلف رشدی موردحمله قرارمیدهدوباعث مرگ جوانه مرکزی وسفید شدن خوشه ها میگردد (روبیا سانچز و همکاران، 1997).
امروزه مدیریت به عنوان عاملی مهم درتمامی بخشهای اقتصادی بالاخص کشاورزی قلمداد میشود، بهطوریکه به سه نهاده تولید یعنی زمین، کار، سرمایه، عامل چهارمی تحت عنوان مدیریت اضافه گردیده است. جهت نشاندادن اهمیت ونقش مدیریت درتولیدکشاورزی همین نکته کافی است که هرساله درشرایط مشابه ازنظرنهاده های فیزیکی دردسترس، برخی ازکشاورزان تولید بیشترودرواقع بهرهوری بالاتری دارند. لذا تعیین اینکه کشاورزان درامراستفاده ازسموم ویاروشهای مختلف کنترل بهعنوان یک نهاده تاچه میزان براساس اصول ومعیارهای اقتصادی عمل میکنند نقش مهمی دربرنامهریزیها خواهد داشت. (حسنیمقدم و همکاران، 1386).
بنابراین مقایسه راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج در استان گیلانبه عنوان هدف این تحقیق مورد توجه قرار گرفت.از اینرو سوال اساسی این است که کدام یک از راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج دارای شرایط مناسبتری در استان گیلان میباشند؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
کرم ساقهخواربرنجدرایران برای اولین بار درسال 1351 ازمزارع شمال کشورشناسایی وجمع‌آوری شد. در اغلب موارد مهمتربن آفات برنج درسراسردنیا ساقهخوارها محسوب میشوندکه ازمرحله خزانه تابرداشت ، بوتههای برنج راآلوده مینمایند.50 گونه ساقهخوار ازخانوادههایPyralidae،NoctuidaeوDiopsidae به برنج حمله میکنند.رایج ترین ساقهخوارها مربوط به خانوادهPyralidaeمیباشند. کرم ساقهخوارنواری برنج به عنوان گونهای مهم ازاین خانواده،آفت اصلی برنج در ایران است که سالیانه خسارت زیادی درشالیزارهای برنج ایجاد میکند. خسارت شدیداین آفت مصرف بی رویه سموم شیمیایی علیه آنرا به دنبال داشته است. بطوری که درطی 18 سال اولیه مبارزه برعلیه این آفت دراستان مازندران، درحدود 150000 تن سموم گرانول مصرف گردید. مشکل حاصله دراثرکاربرد بیرویه سموم، مانند مقاومت حشرات به حشرهکشها،طغیان مجدد آفات، مرگ ومیرحشرات مفید، ظهور آفات جدید، بقایای سموم واثرات سوء وزیان بارآنها برمحیط زیست برکسی پوشیده نیست.
با توجه به تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که کرم ساقهخوار برنج در شمال ایران درطول سال 2 تا 3 نسل ایجاد میکندواززمان نشاکاری تاهنگام برداشت برنج درمزارع فعالیت زیستی دارد. اگرچه میزبان اصلی کرم ساقه خوارنواریبرنج، واریته های مختلف برنج میباشند، اما این آفت روی ذرت و برخی از علفهای هرز نظیر سوروف و اویارسلام نیز فعالیت میکند (رضوانی وشاه حسینی، 1355)
خسارت آفت ساقهخوار برنج در ایران در سالهای اول بدلیل نبود اطلاعات کافی در خصوص زندگی این آفت و عدم اجرای روش صحیح مبارزه به قدری شدید بود که در موارد زیادی کشاورزان از برداشت محصول خود صرفنظر مینمودند.
در کشور ما مشکل حاصله در اثر کاربرد بیرویهی سموم مانند مقاومت حشرات به حشرهکشها، طغیان مجدد آفات، هزینهی دوباره در کنترل آفات، مرگ و میر حشرات مفید، اثرات سوء و زیان بار بر روی محیطزیست، ایجاد و شیوع سرطانها و نرعقیمیهای متعدد و کم خونیهای حاصله بر کسی پوشیده نیست. حال با توجه به پیشرفت روزافزون علوم کشاورزی ضرورت استفاده از فنآوریهای جدید در این بخش بطور محسوسی قابل مشاهده است. یکی از این روشها که امروزه در کنترل آفات در دنیا کاربرد گستردهای پیدا کرده است، مبارزه بیولوژیک میباشد.
با توجه به توضیحات فوقالذکر، وجود تحقیقات در حوزه مذکور، با توجه به اهمیت موضوع، به دلیل کشاورزی بودن استان گیلان و فعالان این حوزه به عنوان شاغلین بخش کشاورزی، می‌تواند از دلایل مهم در خصوص اجرای تحقیات و مطالعات در حوزه مذکور بوده و این امر نیاز و ضرورت یک تحقیق علمی در این مورد را ایجاب مینماید. در راستای این هدف، تحقیق حاضر به بررسی مقایسه راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج در شهرستان رشت پرداخته است.
1-4- اهداف و سوالات
1-4-1–اهداف
– مقایسه اقتصادی کنترل شیمیایی و کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار برنج در شهرستان رشت.
– مقایسه ویژگیهای فردی شالیکاران استفادهکننده از کنترل بیولوژیک در مقایسه با شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی.