راهبردهای یادگیری

دانلود پایان نامه

دانش‌آموزان می‌شود.
2-6- نتیجه گیری
بنابر آنچه در این فصل ذکر شد نظرات و دیدگاه های مختلفی درباره خودکارآمدی و راهبردهای یادگیری (شناختی و فراشناختی) از زمان های گذشته بیان شده است همچنین پژوهش های مختلفی درباره رابطه و نقش این متغیرها در پیشرفت و یا عملکرد تحصیلی گروه های مختلف تحصیلی در داخل و خارج ایران انجام شده است. خودکارآمدی و راهبردهای یادگیری نقش بسزایی در ارتقاء کیفیت یادگیری دارند. با این حال چون یادگیری حیطه وسیع و پر اهمیتی است برای درک عواملی که به صورت مستقیم (راهبردهای یادگیری) و غیرمستقیم (خودکارآمدی) در آن دخیل‌اند احتیاج به تحقیقات بیشتری است. و از آنجایی که هیچ پژوهشی سه متغیر خودکارآمدی، راهبردهای شناختی و فراشناختی را در ارتباط با هم و در گروه دانشجویان مشروطی و غیر مشروطی انجام نداده است لذا تحقیق حاضر بر آن است تا این امر را مورد بررسی قرار دهد.
فصل سوم
روش شناسی
3-1- مقدمه
آنچه در این فصل با عنوان روش تحقیق به آن پرداخته می‌شود عبارت است از: روش انجام پژوهش، جامعه آماری، نوع روش نمونه‌گیری، تعیین حجم نمونه، نمونه آماری، ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات، تعیین روایی و پایایی آن و روش‌های آماری تجزیه و تحلیل داده‌ها.
3-2- نوع و روش انجام پژوهش
الف. براساس هدف: بر اساس دسته‌بندی‌هایی که در نتایج علمی مربوط به روش‌های تحقیق ذکر شده است، این پژوهش با توجه به اهداف و مقاصد آن که در پی اصلاح و مطلوب نمودن فعالیت یا ارائه راهنمایی برای عمل است، در گروه پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد. این گونه پژوهش‌ها در جهت رشد و بهتر کردن یک محصول یا مدل یک فعالیت و بطور کلی آزمون مفاهیم مجرد (ذهنی) در موقعیت‌های واقعی و زنده هستند. نتایج پژوهش حاضر نیز که با هدف مقایسه میزان خودکارآمدی و استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی در بین دانشجویان مشروط و غیر مشروط انجام گرفت، مستقیماً در آموزش و تدریس قابل استفاده و اجرا می‌باشد.
ب. براساس روش: پژوهش حاضر یک طرح پس رویدادی و از نو ع علی- مقایسه ای می باشد و سازمان‌دهی آن براساس طرح پس‌آزمون است. در این پژوهش پس از مشخص شدن گروه دانشجویان مشروط، یک گروه دیگر از بین دانشجویانی که از نظر رشته و مقطع تحصیلی با گروه دانشجویان مشروط شبیه بودند به صورت تصادفی طبقه ای به عنوان گروه نمونه دوم انتخاب شدند و به ابزار گرداوری داده ها پاسخ دادند.
در این پژوهش همچنین اطلاعات مربوط به چارچوب نظری و مباحث تئوری آن با مراجعه به منابع علمی و به شیوه کتابخانه‌ای انجام و گرداوری شده است.
3-3- جامعه آماری پژوهش
با توجه به هدف پژوهش حاضر که مقایسه دو گروه از دانشجویان، یعنی گروه دانشجویان مشروط و گروه دانشجویان غیر مشروط از نظر میزان خودکارآمدی و استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی می باشد، بنابراین این پژوهش دارای دو جامعه می باشد:
الف. جامعه اول: کلیه دانشجویان پسر مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه قم که در نیم سال دوم تحصیلی 93-1392 مشروط شدند و تعداد کل آنها برابر با 312 نفر می باشد.
جدول 3-1- جامعه اول پژوهش ( دانشجویان مشروط) به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی
نام دانشکده
مقطع تحصیلی
تعداد دانشجوی مشروطی
ادبیات و علوم انسانی
کارشناسی
56
کارشناسی ارشد
11
حقوق
کارشناسی
7
کارشناسی ارشد

فنی و مهندسی
کارشناسی
90
کارشناسی ارشد
11
مدیریت
کارشناسی
43
کارشناسی ارشد
2
علوم پایه
کارشناسی
86
کارشناسی ارشد
2
الهیات
کارشناسی
4
کارشناسی ارشد

جمع کل
312
همانگونه که در جدول 3-1 نیز مشاهده می شود جامعه اول این پژوهش شامل تمام دانشجویان مشروط دانشکده های مختلف دانشگاه قم است که بیشترین آن در دانشکده فنی و مهندسی و کمترین آن در دانشکده الهیات است.
ب. جامعه دوم: شامل کلیه دانشجویان پسر غیر مشروط که در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه قم مشغول به تحصیل بودند و تعداد کل آنها برابر با 4257 نفر می باشد که به تفکیک در جدول (3-2) به آن پرداخته شده است.
جدول 3-2- جامعه دوم پژوهش (دانشجویان غیر مشروط ) به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی
نام دانشکده
مقطع تحصیلی
تعداد دانشجو
ادبیات و علوم انسانی
کارشناسی
481
کارشناسی ارشد
103
حقوق
کارشناسی
293
کارشناسی ارشد
100
فنی و مهندسی
کارشناسی
747
کارشناسی ارشد
122
الهیات
کارشناسی
401
کارشناسی ارشد
219
مدیریت
کارشناسی
432
کارشناسی ارشد
23
علوم پایه
کارشناسی
552
کارشناسی ارشد
91
جمع کل
4275
همانگونه که در جدول 3-2 آمده است، دانشکده فنی مهندسی با 869 دانشجو نسبت به سایر دانشکده ها سهم بیشتری در جامعه پژوهش دارد بعد از این دانشکده به ترتیب دانشکده های الهیات، علوم پایه، ادبیات و علوم انسانی، مدیریت و حقوق قرار دارد .
3-4-حجم نمونه و روش نمونه‌گیری
با توجه به هدف پژوهش حاضر که مقایسه دو گروه از دانشجویان، یعنی گروه دانشجویان مشروط و گروه دانشجویان غیر مشروط از نظر میزان خودکارآمدی و استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی می باشد، بنابراین انجام این پژوهش نیاز به انتخاب یک نمونه از جامعه دانشجویان مشروط و یک نمونه هم از دانشجویان غیر مشروط است.
الف، نمونه اول: نمونه آماری جامعه اول این پژوهش با بهره گرفتن از فرمول کوکران محاسبه گردید که تعداد آن برابر با 172 نفر می باشد و با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند.
در جدول 3-3 نمونه اول این پژوهش به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
جدول3-3- نمونه اول پژوهش ( دانشجویان مشروط ) به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی
نام دانشکده
مقطع تحصیلی
تعداد دانشجو
ادبیات و علوم انسانی
کارشناسی
32
کارشناسی ارشد
10
حقوق
کارشناسی
3
کارشناسی ارشد

فنی و مهندسی
کارشناسی
53
کارشناسی ارشد
9
مدیریت
کارشناسی
16
کارشناسی ارشد
1
علوم پایه
کارشناسی
47
کارشناسی ارشد
1
جمع کل
172
همانگونه که در جدول 3-3 نیز قابل مشاهده است، سهم دانشکده فنی و مهندسی در نمونه انتخاب شده از دانشجویان مشروط از سایر دانشکده ها بیشتر است و بعد از آن هم دانشکده های ادبیات و علوم انسانی علوم پایه، مدیریت و حقوق در مرتبه های بعدی هستند.
ب. نمونه دوم: بعد از مشخص شدن نمونه اول( دانشجویان مشروط)، نمونه دوم این پژوهش از دانشجویان غیر مشروط برابر با 172 نفر انتخاب شد. این نمونه بر اساس رشته و مقطع تحصیلی نمونه اول و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. به عبارت دیگر نمونه دوم (غیر مشروط) از همان رشته ها و مقاطع تحصیلی که نمونه اول بود انتخاب شدند.
در جدول 3-4 نمونه دوم (دانشجویان غیر مشروط) این پژوهش به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
جدول3-4- نمونه دوم پژوهش (دانشجویان غیر مشروط) به تفکیک دانشکده ها و مقاطع تحصیلی
نام دانشکده
مقطع تحصیلی
تعداد دانشجو
ادبیات و علوم انسانی
کارشناسی
32
کارشناسی ارشد
10
حقوق
کارشناسی
3
کارشناسی ارشد

فنی و مهندسی
کارشناسی
53
کارشناسی ارشد
9
مدیریت
کارشناسی
16
کارشناسی ارشد
1
علوم پایه
کارشناسی
47
کارشناسی ارشد
1
جمع کل
172
همانگونه که در جدول 3-4 نیز قابل مشاهده است، سهم دانشکده فنی و مهندسی در نمونه انتخاب شده از دانشجویان مشروط از سایر دانشکده ها بیشتر است و بعد از آن هم دانشکده های ادبیات، علوم پایه، مدیریت و حقوق در مرتبه های بعدی هستند.
3-5- ابزار اندازه‌گیری پژوهش
3-5-1- پرسشنامه خودکارآمدی
برای سنجش خودکارآمدی از پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر استفاده شد. این پرسشنامه توسط شرر و همکاران در سال 1982برای سنجش باورهای خودکارآمدی افراد ساخته شده است و در برگیرنده 17 پرسش است که به صورت 5 گزینه ای است و به هر ماده از 1 تا 5 امتیاز تعلق می گیرد. به این ترتیب بالاترین نمره در این مقیاس 85 و کمترین نمره 17 می باشد و هرچه فرد در این پرسشنامه نمره بالاتری کسب کند نشان دهنده خودکارآمدی بالاتر او می باشد و نمرات پایین تر نیز نشان دهنده پایین بودن سطح خودکارآمدی فرد است.
3-5-1-1-پایایی
در پژوهش شرر و همکاران میزان آلفای کرونباخ این پرسشنامه 86/. گزارش شده است. همچنین در پژوهش نجفی و فولادچنگ پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ 80/. گزارش شده است. در پژوهش گنجی(1387) نیز ضریب پایایی آلفای کرونباخ 87/0 به دست آمد. (نقل از عظیمی، سلیمی، حاجی پور،1391). همچنین در پژوهش یوسف زاده(1390) نیز برای سـنجش پایـایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد و میزان آن 81/0 محاسبه گردید. همچنین در پژوهش اعرابیان و همکاران(1381)، پایایی این مقیاس 91/0 به دست آمد. در این پژوهش نیز پایایی این ابزار با روش آلفای کرانباخ محاسبه و میزان آن برابر با 87/0 شده است.
3-5-1-2- روایی
در پژوهشی که نجفی و فولادچنگ(1389) انجام دادند برای این پرسشنامه، روایی سازه 61/. گزارش شده است. بختیاری نیز در سال 1376 برای  سنجش روایی سازه ای  مقیاس خودکارامدی عمومی شرر، نمرات بدست آمده از این مقیاس را با اندازه های چندین ویژگی شخصیتی (مقیاس کنترل درونی و بیرونی راتر، خرده مقیاس کنترل شخصی، مقیاس درجه اجتماعی مارلو و کران و مقیاس شایستگی بین فردی روزنبرگ) همبسته کرد که همبستگی پیش بینی شده بین مقیاس خودکارآمدی و اندازه های خصوصیات شخصیتی متوسط (۶۱/۰ و در سطح 05/0 معنادار) و در جهت تایید سازه مورد نظر بود (نقل از اعرابیان، 1383).
3-5-2- پرسشنامه راهبردهای یادگیری
پرسشنامه راهبردهای یادگیری توسط کرمی (1381) ساخته شد که راهبردهای شناختی و فراشناختی را می‌سنجد. این پرسشنامه از 86 ماده تشکیل شده که 49 ماده آن مربوط به راهبردهای شناختی و 37 ماده دیگر مربوط به راهبردهای فراشناختی است. شیوه پاسخگویی به ماده‌ها به صورت پیوستاری از صفر تا 9 است. راهبردهای شناختی به سه زیر مجموعه تکرار یا مرور، بسط یا گسترش معنایی و سازماندهی و راهبردهای فراشناختی به دو مجموعه دانش و کنترل خود و دانش و کنترل فرایند تقسیم شده‌اند. هر یک از زیرمجموعه‌های راهبردهای شناختی به دو دسته ویژه تکالیف ساده و ویژه تکالیف پیچیده تقسیم شده‌اند. زیر مجموعه‌های راهبردهای فراشناختی، دانش و کنترل خود به گروه‌های کوچک تقسیم نشده‌اند ولی راهبردهای دانش و کنترل فرایند به سه دسته شامل برنامه‌ریزی، کنترل و ارزشیابی و نظم‌دهی تقسیم شده‌ است که مجموعه این 10 راهبرد مجموعه راهبردهای یادگیری را تشکیل می‌دهد. شیوه نمره‌گزاری پرسشنامه بدین صورت است که سؤالات مربوط به راهبردهایش بین ماده‌ها پراکنده شده‌اند. برای نمره‌گذاری راهبردها پاسخ داده شده به گزینه‌های مربوط به هر راهبرد جمع و تقسیم بر تعداد می‌شوند و با توجه به اینکه پیوستار پاسخ از صفر تا 9 است، عدد بدست آمده را در 100 ضرب و بر 9 تقسیم می‌کنیم تا نمره آن راهبردها بدست آید. در جدول 3-5 سؤال‌های مربوط به هر یک از راهبردها آورده می‌شود.
جدول3-5- سوال های مربوط به هریک از راهبردهای شناختی و فراشناختی
راهبردها
شماره پرسش ها
راهبردهای
شناختی
تکرار یا مرور
تکرار و مرور ویژه مطالب ساده و پایه
81- 80- 76- 58- 49- 43- 33- 27- 24-3
تکرار و مرور ویژه مطالب پیچیده
77- 74- 72- 67- 57- 55- 36- 35- 25- 13
بسط معنایی
بسط و گسترش معنایی ویژه تکالیف ساده و پایه
68- 66- 60- 59- 18- 16- 4- 1
بسط و گسترش معنایی ویژه تکالیف پیچیده
79- 73- 70- 69- 53- 51- 41- 40- 22- 5
سازماندهی
سازماندهی معنایی ویژه تکالیف پیچیده
52- 37- 26- 32
سازماندهی معنایی ویژه تکالیف پیچیده
56- 47- 29 -17 -12-7 -2
راهبرد های
فراشناختی
دانش و کنترل خود
تعهد، نگرش و توجه
86 – 83 -62 -61 -54 -46 -34 -28 -11
دانش و کنترل فرایند
برنامه ریزی
78-65 – 64 -50-45 -42- 30 -19-15-10-8-6
ارزشیابی
85-82– 75 –71– 44-39 -38– 32-31- 21-14-9
نظم دهی
84- 63- 48 – 20
3-5-2-1-پایایی
پایایی این پرسشنامه از طریق روش بازآزمایی و ضریب آلفا بدست آمده است. ثبات پرسشنامه راهبردهای یادگیری با فاصله سه هفته روی 63 نفر از دانش‌آموزان پایه سوم دبیرستان (32 نفر دختر و 30 نفر پسر) به دست آمد. ضریب همبستگی بین نمره‌های اجرای اول و دوم نشان دهنده ثبات بالا برای کل راهبردها و راهبردهای فرعی است. راهبردهای فرعی (بین حداقل 85/0 و حداکثر 91/0 بوده است و پایایی بازآزمایی کل 98/0 بوده است (کرمی، 1381).
همچنین در این پژوهش پایایی این ابزار با روش آلفای کرانباخ محاسبه و میزان آن برابر با 82/0 شده است.
3-5-2-2- روایی
در یک پژوهش کرمی(1381) برای بررسی اعتبار پرسشنامه، این ابزار را در اختیار 30 نفر از اساتید و دانشجویان دوره دکترا که با روانشناسی تربیتی و یادگیری سروکار داشتند قرار داده شد و نظر آنها نسبت به تک‌تک سؤال‌ها در رابطه با حیطه مورد سنجش خواسته شد. از 26 پرسشنامه اعاده شده کلیه اساتید هر 86 سؤال را تأیید نموده منتهی برای برخی از سؤال‌ها پیشنهاد اصلاحی داشتند که این پیشنهادات در تهیه پرسشنامه نهایی اعمال گردید (کرمی، 1381).
در این پرسشنامه کرمی با توجه به مبانی نظری تحقیق در آغاز تعریف دقیقی از حیطه رفتار مورد اندازه‌گیری (راهبردهای یادگیری مطالعه) ارائه کرده و راهبردهای اصلی را به بعد از اصلاحاتی که صاحب نظران متذکر شده بودند در نظر گرفته و آنگاه تعیین می‌کنند که آیا پرسشنامه حیطه مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کند یا نه. بین سؤال‌های تحت پوشش هر حیطه همسانی دورنی محاسبه شده و ضریب آلفای محاسبه شده برای حیطه‌های فرعی بین 69/0 تا 88/0 بود که هرکدام در سطح بالایی قرار داشتند و بیانگر آن است که سؤال‌های طرح شده حیطه مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کنند (کرمی، 1381)
لازم به ذکر است علاوه بر 86 سؤال مطرح شده در پرسشنامه راهبردهای یادگیری موارد مربوط به مشخصات فردی مشتمل بر سن، وضعیت تاهل، رشته و مقطع تحصیلی نیز در قسمت بالای پرسشنامه قبل از شروع سؤالات گنجانیده شده است.
3-6- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
برای تجزیه و تحلیل داده‌های این پژوهش از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شده است. از روش‌های آمار توصیفی برای محاسبه شاخص‌های توصیفی نظیر میانگین، انحراف استاندارد وسایر پارامترها استفاده شده است. در این پژوهش همچنین برای تجزیه تحلیل داده ها از آزمون های تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) و T گروه های مستقل برای معنادار بودن اختلاف بین میانگین ها و تحلیل رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون نیز برای بررسی رابطه بین متغیر ها استفاده شده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها

مطلب مشابه :  پیشرفت تحصیلی

4-1- مقدمه
در این فصل دادهای مورد نیاز که جهت آزمون فرضیه های تحقیق جمع آوری شده و به عنوان منبعی برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است. استفاده از آمار توصیفی با هدف تلخیص اطلاعات جمع آوری شده و شناخت بیشتر جامعه مورد بررسی صورت پذیرفته است زیرا هدف آمار توصیفی، توصیف، استخراج نکات اساسی و ترکیب اطلاعات به کمک زبان عدد است. هدف آمار استنباطی، به طور کلی انجام استنباط درباره پارامترهای جامعه از طریق تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود در داده های نمونه و همچنین سنجش عدم اطمینانی است که در این استنباط ها وجود دارد. در این راستا فرضیه های تحقیق با روش های مناسب آماری توسط نرم افزار spss مورد آزمون قرار گرفته اند. در ادامه ابتدا جدول آمار توصیفی متغیرهای تحقیق ارائه گردیده و پس از آن آزمون فرضیات تحقیق ارائه می گردد.
4-2- توصیف داده ها
به منظور شناخت بهتر ماهیت نمونه هایی (دانشجویان مشروط و غیر مشروط) که مورد مطالعه قرار گرفته است و آشنایی بیشتر