روانشناسی : اجزاء ارتقاء سلامت روان

  • کنارآمدن[۱]
  • مدیریت تنش و استرس[۲]
  • استرس

  • فکر و هویت [۳]
  • عزت نفس[۴]
  • رشد خود[۵]
  • استقلال[۶]
  • تغییر[۷]
  • پشتیبانی اجتماعی و تحریک[۸]

 

۲-۳-۵-۱-کنار اومدن

ایده کنارآمدن و مهارتای کنارآمدن از معنی سازگاری نظریه تکامل داروین[۹](۱۸۵۹)گرفته شده که بشر به عنوان یه گونه همیشه در حال سازگاری با محیطه .

کنارآمدن به تلاشایی می گن که واسه شکست دادن شرایط آسیب زا ،تهدید کننده یا پرکشمکش صورت میگیره.لازاروس[۱۰](۱۹۷۵)دو نوع کنارآمدن رو تعریف می کنه:رفتارای کنشی مستقیم مثل جنگ یا فرار و روش های آرامش دهنده مثل افکار و اعمالی که اثرات تهدید یا فشار رو کم می کنه .شکلای عمل مستقیم رو مثل آماده شدن در مقابل آسیب ،خشونت ،دوری،بی عملی یا بی تفاوتی ،معرفی می کنه.و روی نظریه های فروید و روان جست و خیز ،مکانیسمای جور واجور دفاعی مثل همانندسازی ،جابجایی و سرکوب ،رد،عکس العمل سازی ،برون فکنی ،توجیه عقلی ،به عنوان اشکال آرامش دهنده سازگاری تاکید می کنه.معمولا کنارآمدن به تحمل کردن چیزی یا شرایط و فشار ناخواسته ای می گن.به این معنا ،مکانیسما و مهارتای کنارآمدن بیشتر درباره خودتنظیمی[۱۱]و کنترل تکانه[۱۲]است ،تا درباره رقابت با منبع فشار و شرایط یا توانایی ما واسه پاسخگویی به اونا.این دورنمای کارمرد گرایی از سازگاری و یکی بودن ،در روانشناسی درخشش یافته و حتی مورد تسویق قرارگرفته س(لازاروس،۱۹۷۵).

روانشناسی

۲-۳-۵-۲-مدیریت تنش و استرس

مدیریت استرس و معنی استرس یه خودی خود از تعامل حیاتی ارگانیسم ،همراه با پاسخای بیوشیمیایی مشخص نسبت به هرگونه بهم خوردگی این تعادل حیاتی خبر میدن.بدن آدم نسبت به استرس یا بهتر بگیم ،تنش دچار دگرگونیای هرمونی و عصبی شدید می شه ،وهمراه با آزاد کردن هورمون آدرنالین و تغییرات احساسی ،تحریک هیجانی ایجاد می شه.چهار دسته عکس العمل نسبت به تنش هست:عکس العمل جسمی(بی قراری)،عکس العمل روانی(از دست دادن اعتماد به نفس)،عکس العمل هیجانی (اضطراب) و عکس العمل رفتاری (افزایش یا کاهش خواب)(پاتل[۱۳]،۲۰۰۰).

این مطلب را هم بخوانید :  روانشناسی : مفهوم بهنجاری و نابهنجاری

اضطراب

سلیه[۱۴]اولین پیشرو تحقیقات آزمایشگاهی در مورد استرسه .اون سه مرحله جواب به استرس (سندرم سازگاری عمومی)رو به صورت یه قانون ارائه میده:۱-عکس العمل اخطار،اولین مرحله از مقاومت پایین۲-مقاومت،مرحله حداکثرسازگاری و برگشت به تعادل۳-افسردگی یافروپاشی عملکرد برابری (تودور،۲۰۰۰،به نقل از نیری،۱۳۸۵).

افسردگی

انتو نوفسکی[۱۵](۱۹۷۹)از دیدگاه سلامت زا بین تنش (به جای استرس)به عنوان جواب ،و عوامل استرس زا فرق قائل می شه.اون عوامل استرس زا رو به عنوان احتیاجی که به وسیله محیط داخلی یا خارجی ارگانیسم ایجاد شده ،و موجب به هم خوردن تعادل حیاتی می شودتلقی می کنه.برگشت به حالت تعادل به صورت غیرارادی و تقریبا دور از دسترسه.اون استرس رو به عنوان فشاری که هنگام از بین نرفتن تنش باقی می مونه،تعریف می کنه(نیومن[۱۶] و همکاران،۱۹۸۹)

مدیریت استرس یا مدیریت تنش انتونوفسکی هفت مرحله داره .سازگاری عادی با زندگی ،باخبر شدن از آسیب پذیری نسبت به عوامل ایترس زا،شناخت اونا ،باخبر شدن از تنش و نتیجه های منفی ،خنثی و یا حتی به درد بخور اونا ،مدیریت تنش ،و مدیریت استرس.این مراحل به طور خلاصه در زیر آمده .

سازگاری عادی با زندگی در سطح مفهومی نیومن و همکاران (۱۹۸۹)سلامت روان رو ،ظرفیت کنار اومدن با استرسای ناخواسته یا موقعیتای فوق العاده پراسترس ،و به عنوان تعادل بین فرد و محیط تعریف می کنن.پس سلامت و استرس هردو کیفیتای کنشی لازم و فعال واسه کنارآمدن مناسب با زندگیه(نیومن و همکاران،۱۹۸۹).

۱-باخبر شدن از آسیب پذیری نسبت به عوامل استرس .این آگاهی با در نظر گرفتن سن،مرحله زندگی ،عوامل بیولوژیکی ،سیک زندگی ،و باورها فرق می کنه(پاتل،۲۰۰۰).

۲-شناخت منابع استرس:خونگی ،شغلی،اجتماعی،سیاسی و یا اقتصادی.

۳-باخبر شدن از تنش و نتیجه های منفی ،خنثی یا حتی مفیدآن .واژه “استرس به درد بخور[۱۷]”توسیف کننده واکنشای موافق یا به درد بخور نسبت به استرسه ،که فشار مثبت یا استرس بهینه هم می گن،و نشون دهنده نیاز بشر به تحریک حسیه .با اینحال شوچ[۱۸](۱۹۸۹)به این بحث به عنوان “یه وضعیت نامتمایز بدون هیچ مفهومی” انتقاد می کنه و بهتر می دونه که استرس رو یه رابطه جنگی بین رشد ،سلامت ،کارکرد ،شخصیت و مریضی در نظر بگیردوآن رو به کار ببره.

این مطلب را هم بخوانید :  رویکرد اقتضایی به بازاریابی محصولات با تکنولوژی سطح بالا

۴-مدیریت تنش:این موضوعیه که در بیشتر متون ،به عنوان روشای مطرح استرس عنوان می شه. مانند تمرینای تنفسی،آرامش جسمی ،رشد کهارتای ترتباطی ،تغذیه ،روش زندگی سالم ،آمادگی جسمی و چیزای دیگه ای به جز اینا (پاتل،۲۰۰۰).

۵- استرس چیزیه که پس از مدیریت تنش باقی می مونه.استرس به شکلای جور واجور توصیف و یا مقیاسای جور واجور اندازه گیری می شه،به خصوص با اندازه درجه بندی سازگاری اجتماعی هولمز و راه س[۱۹].

۶- مدیریت استرس شامل درک عمیق تر چگونگی تاثیر استرس بر فرد و حل استرسه.

این مراحل طرح کلی از رشد سلامت روان فرد ارائه میده:که شامل باخبر شدن از الگوهای فردی سازگاری و آسیب پذیری در مقابل عوامل استرس؛شناسایی موارد خاص و مشخص استرس زا؛باخبر شدن از تنش و چگونگی نگهداری اون در ذهم هیجان و جسم؛پیشرفت روشای مدیریت تنش درجه اول ؛باخبر شدن از استرس و عوامل سترس زا ؛و پیشرفت روشای مدیریت استرس درجه دومه(تودور،۲۰۰۰،به نقل از نیری،۱۳۸۵)

به طور سنتی استرس رو مشکل فردی می دونن،هفت مرحله آنتونوفسکی تا حدودی با این موضوع از راه تفاوت بین عوامل استرس روانی /اجتماعی (محرک)،و مدیریت تنش فردی(جواب)مقابله می کنه.با این وجود ،وجود اجتماعی عوامل استرس زا رو نمیشه ناچیز شمرد. وجود اجتماعی ناراحتی[۲۰] است که حدود و ثغور طبقه تعیین کننده ها و عوامل موثر گذاشته شده در واژه استرس روانی /اجتماعی رو تعیین می کنه،و به دنبال اون کانون توجه راهبردها و فعالیتای ارتقائیی از فرد به محیط جابجا می شه(کاپلان[۲۱]،۱۹۸۳).

[۱]Coping

[۲]Tention& Stress mangement

[۳]Self-concept & Identity

[۴]Self-esteem

[۵]Self-development

[۶]Autonomy

[۷]Chang

[۸]Social support & movement

[۹]Darvin

[۱۰]Lazarus

[۱۱]Self-regulation

[۱۲]Impulse control

[۱۳]Pautel

[۱۴]Seeliee

[۱۵]Antonofecki

[۱۶]Newman

[۱۷] Eustress

[۱۸]Shouch

[۱۹]Holmes & Rahe

[۲۰]Distress

[۲۱]Kaplan