شرکت های تولید کننده و گل و گیاهان زینتی

دانلود پایان نامه

در استفاده از گیاهان دارویی، شناخت گونه دارویی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. هر چند تحقیق و بررسی علمی بر روی گیاهان سنتی نیز جایگاه ویژه ای دارد، ولی معمولاً شناخت دقیق مواد موثره، کمک می کند تا پیش بینی هایی را در مورد ارزش دارویی یک گونه ارائه داد(آزاد بخت، ۱۳۷۸).
برای نشان دادن اهمیت کشت و تولید گیاهان دارویی، کافی است درباره چند جنبه مهم کشت و تولید این گیاهان از قبیل نوع گیاهی که کشت می گردد، میزان تولید محصول زیر کشت و اهمیت اقتصادی آن (اهمیت صادراتی و نیازهای صنایع دارویی به آن)، اثر عوامل زیست محیطی (و به طور کلی مکان مناسب کشت) بر کیفیت وکمیت مواد موثره هر گونه گیاه و … ، توضیحات و مثال هایی ارائه شود(امید بیگی، ۱۳۷۹)
نظر به اینکه با پیشرفت های جدید علوم شیمی و داروسازی ، مواد موثره لازم در معالجات پزشکی به صورت مصنوعات کارخانه ای عرضه می شوند، برخی فکر می کنند با عرضه مواد مصنوعی مذکور، از اهمیت گیاهان دارویی کاسته شده و دیگر به کشت و تولید آن ها نیازی نیست. ولی آمار سال های اخیر نشان می دهد که این تصور چندان صحیح نبوده و با وجود عرضه مواد مصنوعی مشابه مواد موثره گیاهان دارویی به مردم، نه تنها ازمیزان کشت و تولید این گیاهان (لااقل در سطح کشورهای اروپایی ) کاسته نشده است، بلکه تولید و مصرف آن ها افزایش نیز یافته است(امید بیگی، ۱۳۷۹).
کشور ایران با ۱۱ اقلیم مختلف آب و هوایی و بیش از ۷۵۰۰ گونه گیاهی ، بستر بسیار مناسبی برای دست یابی به گونه های با ارزش دارویی و نادر می باشد که می توان نسبت به سازگار کردن و معرفی تعدادی از آن ها به عرصه های زراعی اقدام کرده ، یا از بذرهای اصلاح شده خارجی برای کاشت در اراضی با شرایط متناسب با نیازهای اکولوژیک گیاه استفاده نمود. از آن جایی که محصول نهایی در زراعت گیاهان دارویی دست یابی به متابولیت های ثانویهو یا همان مواد موثره دارویی می باشد. زارعت گیاهان دارویی باید با تمامی فاکتورهای موثر بر رشد و عملکرد نهایی در زراعت گیاهان دارویی بر اساس میزان مواد موثره تولید شده در واحد سطح سنجیده شود، بنابراین افزایش تولید پیکره رویشی گیاه در واحد سطح به تنهایی ملاک سنجش نمی باشد. از عدم آگاهی از روابط متقابل بین گیاه و عوامل محیطی و یا عدم توجه دقیق به نقش این عوامل از سویی و از سوی دیگر عدم توجه به ادوات و تجهیزات جانبی مورد نیاز برای تولید، موجب صرف وقت و هزینه هایی می شود که قابل جبران نخواهد بود، چرا که در اختیار نداشتن امکاناتی همچون فضا و یا تجهیزات مناسب برای خشک کردن پیکره رویشی گیاه برداشت شده و یا شستشوی ریشه های از خاک خارج شده، امکان نگهداری محصول برداشت شده را، حتی برای مدت زمان کوتاه از کشاورز سلب کرده و موجب افت شدید راندمان یا از بین رفتن محصول می گردد(آزاد بخت، ۱۳۷۸ ؛ یزدانی و همکاران ، ۱۳۸۳).
استفاده روز افزون مردم از گیاهان دارویی و همچنین تمایل شرکت های تولید کننده مواد دارویی به داروهای دارای منشا گیاهی را می توان به دلایل زیر نسبت داد:
تهیه برخی از مواد موثره فعال که در صنایع دارویی اهمیت بسیاری دارند، به طور مصنوعی امکان پذیر نیست و تنها به صورت طبیعی از گیاهان مورد نظر قابل استخراج هستند. این دسته از مواد به طور کلی ساختمان شیمیایی ناشناخته ای دارند و یا به دلیل داشتن ساختمان شیمیایی بسیار پیچیده، تهیه آن ها به صورت مصنوعی در صنایع داروسازی مشکل است.
2-1- سوابق علمی دررابطه باتولید متابولیت های ثانویه از طریق کشت درون شیشه ای
گیاهان دارویی بخش مهمی از منابع اولیه تهیه فراورده های دارویی را تشکیل می دهند. متابولیت های ثانویه به عنوان موادی طبیعی، حاصل واکنش دفاعی گیاهان دربرابر تنش های محیطی هستند. از مهمترین آنها می توان آلکالوئید ها، گلیکوزیدها، فنولها، اسانس ها، استروئید ها، لیگنین ها و تانن ها را نام برد. به سبب مشکلاتی از جمله رویش در فصل و مناطق خاص جغرافیایی، در معرض انقراض بودن نسل های گیاهی، متغییر بودن میزان مواد موثره و بسیاری مشکلات دیگر باعث جهت گیری تهیه فراورده های دارویی از کشت بافت گیاهی شده است. سلول های گیاهی از نظر قابلیت بیوسنتز طیفی از ترکیبات شیمیایی که در گیاه والد تولید می شود، می توانند مزیت هایی مانند عرضه سیستم تولیدی معین و مطمئن، تولید ترکیبات جدید و سرعت تولید بالا نسبت به تولیدات کشاورزی داشته باشند. کاربرد روش های بیوتکنولوژی و کشت بافت به منظور حفاظت و تولید متابولیت های گیاهی دارویی مهم روبه افزایش است. بیوتکنولوژی از طریق کشت سلول، بافت یا اندام گیاهان ( شاخساره و ریشه) در شرایط درون شیشه ای این موقعیت را فراهم می کند که تولید متابولیت های گیاهی تحت شرایط کنترل شده و در مدت زمان کوتاه تری انجام گیرد.(راویشانکارو ونکاتارامان 1993، وانیسری و همکاران 2004 ) تولید متابولیت های گیاهی با ارزش ازطریق روشهای کشت درون شیشه ای سلولهای گیاهی شامل :کشت تعلیقی (کشت سوسپانسیون سلولی)، کشت ریشه های موئین ، استفاده ازبیوراکتورها، کاربرد القاگرهای زنده وغیرزنده والقای پلی پلوئیدی انجام گرفته است، که امروزه محققین با به کار بردن روشهایی که به نوعی موجب تحریک بیوسنتزی این ترکیبات می شوند به موفقیت های قابل توجهی دست یافته اند. یکی از این روشها که به منظور افزایش تولید متابولیت های ثانوی در کشت درون شیشه (In vito) بکار میروند، استفاده از الیسیتورهای زیستی می باشند.
2-2- سوابق علمی در ارتباط با تولید رزمارینیک اسید از طریق کشت های درون شیشه ای
2-2-1- انواع کشت بافت
به کشت اندام، بافت، سلول، پرتوپلاست، جنین و بذر در محیط درون شیشهای، کشت بافت گفته میشود. این تکنیک، ابزاری مهم در مطالعات پایه و کاربردی و دارای کاربردهای تجاری است. امروزه بسیاری از گیاهان در سطح جهانی از طریق کشت بافت تولید میشوند و ریزازدیادی به یک بخش ضروری در کشاورزی مدرن تبدیل شده است. در 70% آزمایشگاههای تجاری، هدف اصلی ازدیاد سریع گیاهان است. طبق آمار فروش تولیدات کشت بافتی، بیش از یک میلیارد گیاه در سال تخمین زده میشود. با توجه به اینکه صنعت گل و گیاهان زینتی در ایران از نظر تکثیر سریع، تولید گیاهان عاری از بیماری و معرفی ارقام جدید دارای مشکل جدی میباشد استفاده از تکنیکهای مختلف کشت بافت، نقش موثری در جهت دستیابی ایران به جایگاه واقعی خود در بازاهای جهانی خواهد داشت.   
2-2-2- انواع کشت در شرایط درون شیشه ای
 انواع مختلفی از کشت در شرایط درون شیشهای به شرح ذیل است:
1-   کشت گیاه کامل: یک بذر ممکن است در شرایط درون شیشهای کشت شود و یک گیاهچه و در نهایت یک گیاه کامل  تولید شود، مانند گل ارکیده.
2-   کشت جنین: در این نوع کشت، پس از حذف پوستههای بذر، جنین جدا شده و کشت میشود.
3-   کشت اندام و بافت: در این حالت اندام یا بافت گیاهی جدا شده، در شرایط درون شیشهای رشد میکند. مانند کشت پیاز، میانگره، مریستم، ریشه، برگ و پرچم.
4-   کشت کالوس: به تولید توده سلولی تمایز نیافته از کشت یک بافت خاص در شرایط درون شیشهای کشت کالوس گفته میشود.
5-   کشت پروتوپلاست: کشت پروتوپلاست هایی که در اثر هضم آنزیمی دیواره سلولی بوجود آمده‌اند، کشت پروتوپلاست نام دارد.
کشت سلول
کشت سلول منفرد که به کمک آنزیم ها یا به روش های مکانیکی از یک بافت گیاهی یا سوسپانسیون سلولی به دست می آیند.
کشت کالوس
پینه یا کالوس بافت توموری گیاهی ای است که از سازمان یافتگی کمی برخوردار است که در زخم‌های بافت‌ها و اندامهای تمایز یافته به وجود می‌آید. نوع این سلولها از نوع سلولهای پارانشیمی است. هنگامی که گیاه زخمی می‌شود، در محل برش پینه تشکیل می‌شود و به نظر نوعی پاسخ مقاومتی از طرف گیاه برای ترمیم بافت‌های تخریب شده‌است.
بافت پینه ای (کالوسی) سالم و دارای رشد سریع پیش شرطی ضروری برای تراریزش گیاهان به کمک اگروباکتریوم می باشد.
2-3- معرفی گیاه مرزه
2-3-1- تاریخچه
مبدأ پیدایش مرزه دوران سوم زمین شناسی بوده است که ازاین دوران به بعد در رویشگاه های خشک گسترش آن شناخته شده است.به نظرمی رسد که نخستین بار در ایتالیا اقدام به پرورش این گیاه شده باشد. پزشکان قرون وسطی برای آن اثرمعالج نقرس قایل بودندو در قرون 15و16میلادی نیزمردم آن رادارویی مقوی، سقط کننده جنین ورفع فلج می دانستند.درسال 1582میلادی موفق به استخراج اسانس از مرزه گردیدند.مرزه به عنوان یکی از مطبوع ترین ادویه ها معرفی شده ومدت هاست که از آن به عنوان ادویه استفاده می شود. قبل ازاینکه مردم روم فلفل رابشناسند، ازمرزه به عنوان یکی ازاصلی ترین ادویه ها بهره می بردند. دربسیاری ازکشورها ازجمله انگلیس ازمرزه به عنوان یکی ازگیاهان مهم ادویه ای استفاده میشود. پیکر رویشی مرزه حاوی مواد موثره ای است که باعث افزایش فشارخون ومداوای سرفه می گردد.این گیاه ضدنفخ بوده و به هضم غذا نیزکمک می کند.مرزه کمی تندمزه (طعمی شبیه فلفل)است وازآن به عنوان طعم دهنده موادغذایی استفاده می شود. ازاسانس مرزه درصنایع کنسروسازی ونوشابه سازی استفاده میشود. اسانس این گیاه خاصیت ضدمیکروبی داشته ومانع رشد برخی ازباکتریها میشود.