شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت در کسب و کار الکترونیکی- قسمت ۷

Xn 

 

 

 

x2 

 

X1 

 

گزینه
شاخص 

 

 

r1n 

 

… 

 

r12 

 

r11 

 

A1 

 

 

r2n 

 

… 

 

r22 

 

r21 

 

A2 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

rmn 

 

… 

 

rm2 

 

rm1 

 

An 

 

این ماتریس‌، را ماتریس تصمیم ­گیری نامیده و با D نشان می­دهیم که در آن، A1,A2,…,An نشان­دهنده m گزینه از قبل معلوم، x1,x2,…,xn نشان­دهنده n شاخص(مشخصه) برای سنجش مطلوبیت هر گزینه و rij نشان­دهنده ارزش شاخص j ام برای گزینه i­ ام می­باشد (اصغرپور، ۱۳۸۵).

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

 

خصوصیات مشترک مسائل تصمیم ­گیری با شاخص‌های چند­گانه

 

انواع مختلفی از مسائل تصمیم ­گیری با شاخص‌های چند­گانه وجود دارند که تمامی آن­ها در خصوصیات زیر مشترکند:

 

گزینه‌ها

 

در این مسائل، تعداد مشخص گزینه باید مورد بررسی قرار گرفته و در مورد آن­ها اولویت­گذاری، انتخاب یا رتبه ­بندی صورت گیرد. تعداد گزینه‌ها می ­تواند محدود و یا متنوع باشد. برای مثال یک تولید­کننده اتومبیل ممکن است فقط چند گزینه محدود برای انتخاب محل تولید اتومبیل داشته باشد؛ ولی یک دانشگاه درجه یک، انتخاب دانشجوی خود را از بین هزاران متقاضی می ­تواند انجام دهد (اصغرپور، ۱۳۸۵).

 

شاخص‌های چند­گانه

 

هر مساله تصمیم گیری با شاخص‌های چند­گانه، چند معیار (شاخص) دارد که تصمیم­گیرنده باید در مساله آن­ها را کاملاً مشخص کند. تعداد شاخص‌ها بستگی به ماهیت مساله دارد. به­عنوان مثال در مساله خرید اتومبیل، شاخص‌هایی مانند قیمت، میزان سوخت مصرفی، نحوه ضمانت، سرعت و غیره ممکن است مد نظر باشد؛ درحالی­که در یک مساله مکان­ یابی برای طرح کارخانه صد شاخص( معیار) یا بیشتر می ­تواند مد نظر باشد (اصغرپور، ۱۳۸۲).

 

مقیاس اندازه ­گیری شاخص‌ها

 

مشخصه xj از ماتریس تصمیم­گیری، می ­تواند به دو فرم کمی (مثل ظرفیت، سرعت، وزن) و کیفی(مثل راحتی، انعطاف­پذیری، زیبایی) توصیف شود. شاخص‌های کمی‌، مقدار عددی آن­ها وارد ماتریس می­ شود؛ ولی در مورد شاخص‌های کیفی تلاش بر آن است که از مقیاس فاصله­ای استفاده شود، که خود بر چند نوع است. از جمله این مقیاس­ها می­توان به موارد ذیل اشاره نمود (اصغرپور، ۱۳۸۵).

 

 

  • مقیاس هفت فاصله­ای پورتر

 

این مقیاس شامل طیف اعداد طبیعی از یک تا هفت می­باشد که در زیر نمایش داده شده است:
 

 

  • مقیاس ده ­دهی

 

این مقیاس نیز به­صورت زیر تعریف می­ شود:
 

 

  • مقیاس پنج ­فاصله­ای لیکرت

 

مقیاس پنج فاصله­ای لیکرت که از پر­کاربردترین مقیاس‌هاست، به­صورت زیر تعریف می­ شود:

 

 

 

انواع روش­های MADM بر حسب ارتباط بین شاخص‌ها

 

الگوهای کلاسیکی که برای حل مساله تصمیم ­گیری چند­معیاره مطرح می­شوند، در دو قالب کلی روش­های جبرانی و روش‌های غیر­جبرانی قرار می­گیرند.

 

مدل­های غیر­جبرانی

 

در این مدل­ها تبادل بین شاخص ­ها صورت نمی­گیرد؛ یعنی نقطه ضعف موجود در یک شاخص توسط مزیت موجود در شاخص دیگر جبران نمی­ شود؛ بلکه هر شاخص جدا از دیگر شاخص ­ها، مبنای ارزیابی گزینه‌های رقیب قرار می­گیرد. مزیت مهم این مدل سادگی آن­هاست که با رفتار تصمیم­گیرنده و محدود بودن اطلاعات وی مطابقت دارد. از جمله این روش­ها می­توان به روش‌های تسلط‌، لکسیکو­گراف‌، جایگشت‌، حذف‌، ماکسی­مین‌، ماکسی­ماکس‌، رضایت­بخش جامع یا رضایت­بخش خاص اشاره نمود.

 

مدل­های جبرانی

 

مدل­های جبرانی مشتمل بر روش­هایی است که تبادل بین شاخص ­ها در آن­ها مجاز است؛ یعنی نقطه ضعف موجود در یک شاخص توسط مزیت موجود در شاخص دیگر جبران می­ شود. این روش شامل سه زیر گروه و هر زیر گروه شامل روش‌های مربوطه می­باشد که به قرار زیر است:

 

 

    • زیر گروه نمره­گذاری

 

    • مجموع ساده وزین

 

    • مجموع ساده وزین به کنش متقابل

 

    • مجموع وزین سلسله مراتبی

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *