قانون مجازات، مشارکت زنان، سازمان ملل، حقوق زنان

دانلود پایان نامه

باشد. در قانون مجازات کیفری ایران که بر اساس موازین اسلامی شکل گرفته است سقط جنین به عنوان جرائم کوچک تر و آسیب و صدمه بدنی که بوسیله پرداخت خون بها و غرامتی قابل مجازات است، رده بندی شده است (سازمان ملل، 2002،ص63).
مواری که باید تاوان پرداخته شود به مراحلی از حاملگی که در آن سقط انجام می گیرد بستگی دارد که بر طبق ماده 487 قانون مجازات اسلامی بصورت زیر می باشد:
-دیه نطفه که در رحم مستقر شده ،20 دینار
-دیه علقه که خون بسته است ، 40 دینار
-دیه مضفه که بصورت گوشت در آمده ، 60 دینار
-دیه جنین در مرحله ای که بصورت استخوان در آمده ، 80 دینار
-دیه جنین که گوشت و استخوان بندی آن تمام شده و هنوز روح در آن پیدا نشده ، 100 دینار
تبصره:در مراحل فوق هیچ فرقی بین دختر وپسر نمی باشد.
-دیه جنین که روح در آن پیدا شده اگر پسر باشد دیه کامل، و اگر دختر باشد نصف دیه کامل و اگر مشتبه باشد سه ربع دیه کامل خواهد بود(شکری،1381،ص379).
در میان زنان نمونه مورد مطالعه ما تعدادی از زنان نگرشهای جدید و متفاوتی به مذهب داشتند یکی از زنان با آنکه اعتقادی به رعایت حجاب نداشت در عین حال نماز می خواند و روزه می گرفت و انجام سقط را تا موقعی که روح در جنین شکل نگرفته بود ترجیح می داد بخاطر آنکه گناه کمتری برایش قائل بود.
دیدگاه این زن در مورد مذهب و ارتباط سقط جنین با آن این بود:
((می دونم که گناهه، شنیدم بچه تا روح نداشته باشه گناهش کمتره، من زیاد مذهبی نیستم حجاب ندارم اما نماز می خوانم و روزه می گیرم اون چیزی که راجع به این موضوع شنیدم چیزی که عرفه، اینکه آدم نباید این کار رو بکنه حالا که شد حداقل در کمترین زمان بعد از اینکه متوجه میشه این کار رو بکنه که حداقل گناهش کمتر بشه و اون بچه نشه و روح تو بدنش نیاد شاید بعد از یک ماه جنین، روح به بدنش بیاد شایدم از همون لحظه اول روح وجود داشته باشه اطلاعات من کامل و کافی نیست هر چی ماه پایین تر باشه بهتره، زنی که4ماهه بچه اش رو سقط میکنه اگه میخواد به حساب اختلاف با شوهرش یا شرایط بد مادی بگذاره قبل از اون 4 ماه هم تمام این شرایط را داشته، نمی تونه بگه تو این 4 ماه یکهو شوهرم ورشکست شد و یا شوهرم یکی دیگه شده))( زن 25 ساله، دیپلم، طبقه درآمدی بالا).
این زن در مورد دیدگاه مذهبی پزشکی که جنینش را سقط کرده بود می گوید:
((دکترم قسمم داد به همین ماه و امام حسین که تو واقعا متاهل هستی و این بچه مال شوهرت هست؟ چون از این دروغا خیلی میگن و بخاطر اینکه این کار تو تخصص من نیست همه رو به خودشون واگذار می کنم، او گفت: چون جنینت زیر دو ماهه و روح نداره اینکار رو انجام می دم اگه جنینت روح داشت امکان نداشت این کار رو بکنم حتی اگه بجای 400000 تومان، 4 میلیون هم می دادید این کار رو نمی کردم و این حرف دکتر برای من قوت قلب بود نیازی نداشت بمن دروغ بگوید آنقدر مراجعه کننده داشت که به پول من نیازی نداشت و این بمن خیلی کمک کرد)).

از نظر زن 25 ساله ای که نگاهش به سقط جنین نگاه غیر مذهبی ای بوده، مذهب مهمترین مانع انجام سقط جنین های ارادی است. این زن در مورد تاثیر مذهب بر سقط جنین ارادی زنان می گوید:
((اگر من آدم 100% مذهبی بودم این کار رو نمی کردم به نظر من مذهب مهمترین مانع برای سقط جنین است چون بطور آشکارا سقط جنین را حرام اعلام کرده و قتل نفس می دونه من اگه می خواستم با دیدگاه مذهبی به این قضیه نگاه کنم مسلما این کار رو نمی کردم من دیدگاهم به این مساله کاملا غیر مذهبی، از نظر شرعی سقط جنین قتل نفس محسوب می شه و از هر ماه به بعد دیه خاصی داره و از چند ماهگی هم دیه سنگین داره اما نگاه من به اون اینطوری نبود))( زن 25 ساله، لیسانس، طبقه درآمدی متوسط).
در مقابل زنی که دیدگاه کاملا مذهبی داشته، مشکلات اقتصادی را در توجیه عملش برجسته
می کند و معتقد است که چون خدا از وضعیت بد اقتصادی اش با خبر است او را می بخشد:
((میگفتم خدایا تو که میدونی وضع من چه جوری و بخاطر چی اینو سقط میکنم، می دونستم گناهه، بین خودم و خدای خودم میگفتم بچه ام کفش میخواد من نمی تونم اونی که می خواد بخرم ،یا وقتی دختر 13 ساله ام مانتویی رو که همکلاسیش که وضع مالی خوبی دارن از من می خواد و یا تو مدرسه می بینم بچه های من از بچه های دیگه کم پوشیدن میگم خدایا اون خوبه یا اینکه هنوز بدنیا نیامده اینکار رو بکنم اما بین خودم و خدای خودم می گفتم درسته که قتل، اما خدام منو میبخشه))( زن 30 ساله، چهارم نهضت، طبقه درآمدی پایین).
یکی از زنها با آنکه خود را کاملا مذهبی معرفی می کند و انجام سقط جنین را گناه می داند و عقاید و دلایلی برای گناه بودن آن عنوان می کند هنگامی که با حاملگی ناخواسته مواجه می شود اقدام به سقط می کند:
((اون موقع چشمم هیچی از مذهبو نمی دید با اینکه کاملا می دونستم گناه داره، قدیمی ها می گن هفت نسل اون بچه رو از بین بردین هفت جد اون بچه خرتونو تو اون دنیا می گیره این چیزها رو می دونستم حتی فیلمی دیده بودم که سقط گناه داره، زن داداشم که سقط کرده بود دیه اش رو داد اما من ندادم))( زن 33 ساله، اول راهنمایی، طبقه درآمدی بالا).
دیدگاه زیر مربوط به زنی است که هزینه خانواده بر عهده اوست از نظر این زن مذهب دروغ مصلحتی را مجاز می داند و می توان سقط مصلحتی هم انجام داد نظر این زن اینست:
((تمام تاثیر رو مذهب می ذاره مذهب می گه نکنین، تو مذهب ما دروغ مصلحتی گناه نیست من با یه شوهر ورشکسته نمی تونستم همه خرج و مخار
ج به عهده من بود))( زن 36 ساله، سوم راهنمایی، طبقه درآمدی متوسط).
این زن بعد از انجام کورتاژ برای دفع تکه های باقی مانده جنین از بدنش به ائمه و بزرگان متوسل می شود:
((خیلی نذر و نیاز کردم، برای سلامتی امام زمان، شادی روح حضرت ابوالفضل صلوات نذر کردم چون آرایشگرم نذر کردم تا چند مدت هر چی مشتری اومد مجانی براشون کار کنم. می گفتم خدایا هدفم قتل نیست آدم یه موجود زنده رو نمی تونه بکشه و خدا با من بود چون هر کی سقط کرده همه جوره ضرر کرده اما خدا کمکم کرد. پایان ماه محرم نذر کردم گفتم خدایا چرا اینجوری ام یه عدس پلو با بهترین برنج نذر میکنم تا خوب بشم دوباره رفتم سنوگرافی دیدم نیست)).
زن دیگری در مورد دادن دیه جنین سقط شده اینچنین می گوید:
((می دونم که سقط گناهه، اما زیر یه ماه دیه نداره اما بالای یه ماه باید دیه بدن قبلا از روضه هایی که رفتم شنیده بودم اعتقاد به دیه دارم اما برای من چیزی نبود احساس می کردم یه لخته خونی بود که تو رحم من جمع شده بود و بچه ای نبود))( زن 38 ساله، سیکل، طبقه درآمدی متوسط).

مطلب مشابه :  توزیع فراوانی

یکی از زنان در مورد نگاه مذهبی اش به سقط جنین می گوید:
((معتقدم نگاه مذهب به سقط نگاه بدی بوده، چون نگاه مذهبی داشتم می گفتم تا قبل از اینکه روح دمیده باشه می شه سقط کرد جنین من 5/2 سانت بود و یه لخته خون بود و نمی خواستم بچه ای رو که دست و پا داره رو سقط کنم اصلا دچار عذاب وجدان و کاووس نبودم چون یه بچه ناقص عذابش خیلی بیشتره))( زن 31 ساله، فوق لیسانس، طبقه درآمدی بالا).
یکی از زنان معتقد بود که سقط جنین و وسائل جلوگیری از بارداری مانند آیودی یک کارکرد را دارند و انجام سقط جنین را گناه نمی دانست، این زن می گوید:
((من دیدم به مذهب طوریه که محدود شدن رو قبول ندارم می گفتم یه تخمه، می گفتن گناهه، اما زیاد برام مهم نبود می گم نه گناه و قتل نیست خوب آیودی گذاشتن هم کارش همینه از لانه گزینی جلوگیری می کنه سقط هم اینه که نمی زاری اون به مرحله رشد برسه)) ( زن 39 ساله، فوق دیپلم مامایی، طبقه درآمدی بالا).
بعضی مواقع زنان برای کسب اطلاعات شرعی سقط به افراد مذهبی مراجعه می کنند مورد زیر زنی است که با مراجعه به یکی از روحانیون مشکلاتی را که ممکن بود جنینش با آن مواجه شود( دلایل پزشکی) را دلیل اضطرارتصمیم سقط جنینش عنوان می کند این زن می گوید:
((من بخاطر دلیل موجه اینکار رو انجام دادم من با یه آقای روحانی مشورت کردم که اگه آدم بخواد یه بچه بیاره که ناقص باشه، بخواد سقط کنه حکمش چیه؟ اون آقا گفت باید با تشخیص پزشک معلوم بشه بچه ناقصه، و بعد باید کفاره بچه داده بشه، البته این مشکل که ممکن بود بچه من داشته باشه تا 4_3 ماه معلوم نمی شد و من باید صبر می کردم تا 4_3 ماه دیگه تا ببینم بچه ام سالم هست یا نه اما من نمی خواستم بچه ام 4_3 ماهه بشه بعد سقط کنم))( زن 34 ساله، سوم دبیرستان، طبقه درآمدی پایین).

زن دیگری که به دلایل اختلافات خانوادگی جنینش را سقط کرده چون قصد جدایی از همسرش را دارد از سقط جنینش احساس گناه نمی کند این زن می گوید:
((من فکر می کنم برای زنی مثل من که راه چاره ای جز طلاق نداره سقط جنین هیچ گناهی ندارد چون شوهرم یه بچه را هم که سرگردان کرده و بی مادر با خودش به شهرش برده، بچه دیگر را می خواستم چکار؟احساس گناه نمی کنم چون خودم را زیاد مقصر نمی دانم))( زن 25 ساله، پنجم ابتدایی، طبقه درآمدی متوسط).
یکی از عوامل مهمی که می تواند بر باروری تاثیر بگذارد مذهب است. علی الاصول مذاهب و ادیان الهی تاکید بر تکثیر زاد و ولد داشته اند. در دین اسلام در جاهایی به داشتن فرزند نیرومند سفارش کرده و از سقط جنین جلوگیری بعمل آورده و از طرفی فاصله گذاری بین زایمانها را تاکید کرده و به تربیت و آموزش فرزندان توجه خاص داشته است. فرض بر این بوده که هر چه زنان مذهبی تر باشند مخالفت بیشتری با انجام سقط جنین داشته باشند و در تصمیم خود مردد باشند. همانگونه که از صحبت های زنان مورد مصاحبه بر می آید زنان طبقه پایین که خود را مذهبی تر می دانستند احساس گناه بیشتری داشتند و اکثر آنان سقط جنین را قتل نفس می دانستند. اما در برابر وضعیت های دشوار زندگی بدان اقدام کردند. زنان طبقات متوسط و بالا نیز سقط جنین را تا مرحله خاصی از زندگی جنینی گناه نمی دانستند.

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد دربارهانحراف معیار، توزیع فراوانی، پیش آزمون، وضعیت تحصیلی

6-3-4-نقش زن در فرایند تصمیم گیری سقط جنین
انتخاب سقط جنین بعنوان کنترل زنان بر بدنشان حقی است که برخی از فمنیست ها از آن بعنوان بخشی از حقوق زنان یاد می کنند کنترل بر بدن زنان یعنی اختیار تن خود را داشتن و تصمیم گیرنده بودن در زمینه تولید مثل، چرا که تولید مثل بیشترین تاثیر را بر زنان دارد.
در نمونه مورد بررسی ما در میان زنان طبقه درآمدی پایین اکثر پاسخگویان بیان کردند که تصمیم سقط شان تصمیمی بوده که با مشارکت زن و مرد انجام گرفته و در 2 مورد فقط زن تصمیم گیرنده سقط بوده است که در 1 مورد زن مساله حاملگی خود را از همسرش پنهان کرده بود. دلایل زنانی که با همسر خود در تصمیم گیری مشارکت داشتند بیشتر ناشی از این نگاه سنتی بود که چون مرد نان آور خانواده است و مسئولیت خانواده به عهده مرد است، زن حتما باید مرد را در جریان انجام سقط جنینش قرار دهد. در زنان طبقه درآمدی متوسط در 4 نفر از پاسخگویان تصمیم گیری سقط براساس مشارکت زن و مرد انجام گرفته بود و در 3 مورد این تصمیم توسط زن صورت گرفته بود و دلایل آن بیشتر ناشی از آن بود که زنان خود را مسوول پرورش و تربیت فرزند می دانستند و
این امر باعث شده بود، بیشترین نقش را در تصمیم گیری برای خود قائل باشند.
در زنان طبقه درآمدی بالا در اکثر موارد (7 نفر)، زن و مرد با مشارکت هم تصمیم سقط را گرفته بودند و در مقایسه با زنان طبقه درآمدی پایین که میزان مشارکت زن و مرد در آنها بالا بود (6 نفر)، زنان طبقه درآمدی بالا عامل تفاهم و همدلی خود با همسرشان را عامل مشارکت در تصمیم گیری می دانستند در حالیکه در زنان طبقه درآمدی پایین اهمیت در جریان بودن مرد به عنوان رئیس خانه و کسی که امر معاش را به عهده دارد، مطرح بود.
نقش زن در تصمیم گیری جزء نقش های اکتسابی است که زن در بوجود آوردن آن نقش مستقیم دارد. در جوامع سنتی زنان نقششان در تصمیم گیری معدود و محدود بود اما در جوامع صنعتی و مدرن به دلیل مشارکت زنان در امور اجتماعی، اقتصادی،سیاسی و فرهنگی، زنان نقش های متعددی را بعهده می گیرند که از جمله آنها نقش زنان در تصمیم گیری بر امور فرزندآوری و کاهش سایز خانواده و کنترل موالید می باشد. به تعبیر فمنیست ها زنان کنترل بر بدنشان را از جمله حقوق خود می شمرند که باعث می شود تصمیم مادری کردن و یا کنترل باروری را خود بعهده گیرند. در میان پاسخگویان این تحقیق زنان نقش موثری در حوزه تصمیم گیری سقط جنین خود دارند.
یکی از زنانی که تصمیم سقط را به تنهایی گرفته بود، علت این امر را ترس از ممانعت افراد خانواده و همسرش از انجام سقط و مصمم بودن خود در انجام این عمل عنوان می کند:
(( من بارداری ام را به همسرم نگفتم و مسئله سقط جنینم هم یک تصمیم یک طرفه بود چون مطمئن بودم که بچه نمی خوام چیزی نبود که شوخی بردار باشه چون شرایطم طوری نبود که بچه داشته باشم در هر صورت از ذهنیت همسرم هم به سقط آگاه نبودم اما ترس از اینکه مانع من بشه و در من تردید ایجاد کنه باعث شد بهش نگم. تصمیمم جدی و قطعی بود اما هیچکس در جریان بارداری من نبود چون معمولا خانواده ها روی این مسائل مخالفت می کنند همین مسئله ممکن بود که منجر شود که من روی انجام این کار تردید کنم و همین که نگفتم باعث شد که مصمم تر باشم))( زن 25 ساله، لیسانس، طبقه درآمدی متوسط).
بعضی مواقع سقط بر اثر اصرار شوهر و نه نظر زن صورت می پذیرد مورد زیر زنی است که 3 بار اقدام به سقط کرده، سقط اول با موافقت زن صورت گرفته بود اما دفعه دوم و سوم با اصرار شوهر انجام شده بود:
(( اولی رو تو 23 سالگی سقط کردم دومی و سومی رو تو 30 سالگی سقط کردم با اصرار زیاد شوهرم می انداختم آخه خونمونو تازه ساخته بودیم و خیلی قرض داشتیم. من زیاد تمایلی به سقط نداشتم چون سر سقط اولم ناراحتی قلبی گرفته بودم))( زن 33 ساله، اول راهنمایی، طبقه درآمدی بالا).
یکی از زنان مشکلاتی را که یک زن در راه پرورش فرزندان با آن روبروست را دلیل انجام تصمیم گیری توسط خود می داند و در حوزه تصمیم گیری نظر خود را بر همسرش اعمال می کند و نهایتا دو بار اقدام به سقط جنین می کند:
((هر دو تا سقطم رو خودم تصمیم گرفتم هر دو بار شوهرم رو تو عمل انجام شده قرار دادم، خوب اون یه مرده، میگه بذار یه دختر بیاد و بچه مون جفت بشه، اما چون همه مشکلاتش رو دوش زنه،مرد درسته که خرجی میده و صبح میره وشب می آد، اما کمبودای بچه رو زن می فهمه و این زنه که باید