مقاله با موضوع میزان آلفای کرونباخ و سازمان بهداشت جهانی

دانلود پایان نامه

پرسشنامه افسردگی بک، فرم 13 ماده ای


این پرسشنامه، نسخه خلاصه شده فرم 21 ماده ای (بک، 1961) میباشد که در سال 1972 ارائه شده است (بک، وارد، مندلسون، موک و اربوخ، 1961؛ بک و بک، 1972، بک، استیر و گاربین، 1988). این پرسشنامه از نوع خودآزمایی است و برای تکمیل آن 5 دقیقه وقت نیاز است. محتوای پرسش ها شامل غمگینی، بدبینی، احساس ناکامی، ناخشنودی، احساس گناه، بیزاری از خود، خود تخریبی، کناره گیری اجتماعی، بی تصمیمی، خودانگاره، مشکل در کار، خستگی و اشتها است. هر پرسش دارای چهار گزینه برای پاسخ دادن است که نمره‌های آن، 0، 1، 2 و 3 میباشد. نمره فرد حاصل کل نمره هایی است که از پرسشها به دست میآورد (لیندزی و پاول، ترجمه نیکخو و آوادیس یانس، 1379). شهرت این ابزار را از آنجا می‌توان دریافت که از زمان معرفی آن تا کنون، بیش از هزار پژوهش مستقیمأ درباره آن صورت گرفته و یا اینکه در چارچوب پژوهشهای دیگر به کار برده شده است.
از این پرسشنامه چند فرم تدوین شده است که شامل یک فرم کارتی، چند فرم کامپیوتری، یک فرم 21 ماده ای و یک فرم کوتاه 13 ماده ای است. از هنگام تدوین این پرسشنامه تا کنون ارزیابی‌های بسیاری توسط محققان و پژوهشگران انجام گرفته است. اعتبار و قابلیت اعتماد این پرسشنامه مکررا مورد بررسی قرار گرفته است (مهرابی زاده هنرمند، 1375) .
برای اجرای این تست از آزمودنی خواسته می‌شود تا سوال ها و گزینه‌های هر سوال را به ترتیب و با دقت بخواند. سپس از هر سوال گزینه ای را انتخاب کند که بهتر از همه احساس کنونی او را بیان می‌کند، یعنی آنچه درست در زمان اجرای ازمون حس می‌کند. سپس دور عدد مقابل آن گزینه یک دایره بکشد. برای محاسبه نتایج، روانشناس باید نمراتی که آزمودنی با کشیدن دایره مشخص کرده است باهم جمع کند. از آنجا که در هر سوال بالاترین نمره 3 است و تعداد ماده ها 13، بنابراین حداکثر نمره مقیاس 39 خواهد بود. نمره 4-0 (نرمال)، 7-5 (افسرده خفیف)، 15-8 (افسرده متوسط) و بالاتر از 16 (افسرده وخیم) در نظر گرفته می‌شود (دادستان و منصور، 1376).
پایایی پرسشنامه
رینولدز و گلد (1981) پایایی و همسانی درونی 83/0 را برای پرسشنامه 13 ماده ای افسردگی بک گزارش دادند. قابلیت پایایی این پرسشنامه بر حسب فاصله زمانی بین 2 آزمون و نوع جمعیت مورد مطالعه، از 48/0 تا 86/0 گزارش شده است (بک و ویشار، 1988). فتحی (1385)، با اجرای این پرسشنامه روی نمونه ای از دانش آموزان شهر شیراز با استفاده از روش آلفای کرونباخ، ضریب پایایی 89/0 و از روش تصنیف، ضریب پایایی 87/0 را گزارش داده است.
در پژوهش حاضر به منظور تعیین پایایی این پرسش نامه، با استفاده از روش آلفای کرونباخ، ضریب پایایی70/0 به دست آمد.
روایی پرسشنامه
در یک بررسی، بک ویسمن، لستر و ترکسلر (1974) از طریق همبسته کردن نمرههای پرسشنامه کوتاه بک و درجه بندی‌های متخصص بالینی برای یک نمونه افسرده بستری و بیماران مراجعه کننده به پزشکان عمومی، به ترتیب ضریب روایی 55/0 و 67/0 گزارش دادند. . همبستگی میان نمره‌های دو پرسشنامه بلند و کوتاه افسردگی بک، 89/0 برای کسانی که اقدام به خودکشی کرده اند و 96/0 برای اشخاص مبتلا به اسکیزوفرنی، گزارش شده است (بک و ویشار، 1988). رینولدز و گلد (1981)، پرسشنامه کوتاه و بلند افسردگی را روی نمونهای از افراد که در یک برنامه نگهداری با متادون شرکت داشتند، اجرا و مقایسه کردند. آنها همبستگی میان این دو مقیاس را 93/0 گزارش کردند.
شریف نیا (1379) برای مشخص کردن روایی این آزمون از پرسشنامه ناامیدی بک استفاده کرد و ضریب روایی 92/0 را به دست آورد. ضریب همبستگی پرسشنامه افسردگی بک با مقیاس درجه بندی روانپزشکی همیلتون برای افسردگی برابر 73/0 است ( به نقل از مهرابی‌زاده هنرمند، 1375).
پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت
این پرسشنامه دارای 26 گویه است که در یک مقیاس لیکرت 1 تا 5 کیفیت زندگی فرد را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کند که دو سوال آن در خصوص احساس کلی فرد از کیفیت زندگی خویش و مابقی سوالات احساس و رفتار فرد را در دو هفته‌ی اخیر در زمینه های: 1- بهداشت و سلامت جسمی (فعالیت‌های فیزیکی، وابستگی به مواد و داروهای کمکی، تحرک، درد و احساس ناراحتی، خواب و استراحت و توانایی انجام کارها) که 7 سوال را به خود اختصاص می‌دهد، 2- روان شناختی (احساس نسبت به وضع ظاهری بدن، احساسات مثبت و منفی، یادگیری، تفکر، حافظه و تمرکز، اعتماد به نفس و روحیه و رفتارهای شخصیتی) که 6 سوال را به خود اختصاص می‌دهد، 3- روابط اجتماعی (روابط شخصی، حمایت اجتماعی و فعالیت‌های جنسی) که 3 سوال را به خود اختصاص می‌دهد و 4- محیط اجتماعی (منابع مالی، آزادی و امنیت فیزیکی، دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی و اجتماعی، محیط خانه، فرصت‌های اجتماعی، محیط فیزیکی مانند آلودگی، سروصدا، ترافیک، حمل و نقل و ….) که 8 سوال به خود اختصاص می‌دهد، می‌سنجد (عمرانی فرد، اسماعیلی نژاد، مرائی و داورپناه، 1388). پس از انجام محاسبه‌های لازم در هر حیطه امتیازی معادل 20-4 برای هر حیطه به تفکیک، به دست خواهد آمد که در آن، 4 نشانه بدترین و 20 نشانه بهترین وضعیت حیطه مورد نظر است. این امتیازها قابل تبدیل به امتیازی با دامنه 100-0 می‌باشند. نمره هر گویه (خیلی کم، هرگز، خیلی ناراضی ام) تا 5 (خیلی زیاد، همیشه، خیلی راضی ام) قرار دارد. لازم به ذکر است که سوال‌های 3، 4 و 25 به صورت معکوس نمره گذاری می‌شوند.
پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی
نتایج گزارش شده برای پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی توسط گروه سازندگان مقیاس کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (1998)، تعداد 4802 نفر از 15 کشور، تعداد 4104 نفر از 13 کشور و 2369 نفر از 5 کشور را مورد سنجش قرار گرفتند، میزان آلفای کرونباخ بین 66/0 تا 84/0، برای خرده مقیاس‌های چهارگانه و کل مقیاس گزارش شده است که نشان دهنده همسانی درونی خوب است (نصیری، 1385). همچنین در پژوهشی که توسط اسچ، اودستن و ورایز (2010)، بر روی زنان مبتلا به سرطان انجام شد، پایایی بازآزمایی پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، 70/0 به دست آمد. در ایران نیز، نصیری (1385)، برای پایایی مقیاس از 3 روش بازآزمایی (با فاصله 3 هفته ای)، تنصیف و آلفای کرونباخ استفاده کرد، که به ترتیب برابر با 67/0، 87/0 و 84/0، بود. همچنین پایایی مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی توسط رحیمی (1386)، سنجیده شد و ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس برابر 88/0، سلامت جسمی 70/0، سلامت روانی 77/0، روابط اجتماعی 65/0 و کیفیت محیط زندگی برابر با 77/0، گزارش شد. برای بررسی پایایی این ابزار، 1167 نفر از مردم تهران به صورت تصادفی انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفتند. شرکت کنندگان بر اساس وجود یا عدم وجود بیماری مزمن یا غیر مزمن به ادعای خود به 4 گروه تقسیم گردیدند. پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ و همبستگی درون خوشه ای حاصل از آزمون مجدد سنجیده شد. مقادیر همبستگی و آلفای کرونباخ در تمام حیطه ها بالای 7/0 به دست آمد. جهت آزمون مجدد دسترسی به 95 نفر ممکن گردید. مقادیر پایایی با شاخص همبستگی درون خوشه ای در حیطه سلامت فیزیکی 77/0، در حیطه روانی77 /0، در حیطه روابط اجتماعی75/0 و در نهایت در حیطه سلامت محیط برابر با 84/0 بود. سازگاری درونی با استفاده از آلفای کرونباخ در گروه‌های سالم برابر 73/0 و در گروه بیمار 77/0 به دست آمد (نجات، منتظری، هلاکوئی، کاظمی و مجدزاده، 1385). در پژوهش حاضر به منظور تعیین پایایی این پرسشنامه، با استفاده از روش آلفای کرونباخ، ضریب پایایی 69/. به دست آمد.
روایی پرسشنامه کیفیت زندگی
سازمان جهانی بهداشت (1998) برای تعیین روایی این فرم از پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت فرم بلند، تعداد 4802 نفر از 15 کشور، تعداد 4104 نفر از 13 کشور و 2369 نفر از 5 کشور را مورد سنجش قرار دادند، ضرایب همبستگی بین 89/0 تا 95/0 می‌باشد.
در پژوهشی که توسط (اسچ و همکاران، 2010) انجام شد، اعتبار همزمان برای خرده مقیاس سلامت جسمانی 86/0، سلامت روانی 91/0، ارتباط اجتماعی 89/0 و محیط 14/0، به دست آمد.
در تحقیق نجات و همکاران (1385)، ابتدا پرسشنامه به فارسی ترجمه گردید که سرانجام، یک نسخه نهایی فارسی تهیه شد. این نسخه به صورت جداگانه 2 بار به انگلیسی ترجمه شد، از این دو نسخه یک نسخه نهایی انگلیسی تهیه گردید که با پرسشنامه اصلی مقایسه گردید. سپس مطالعه آزمایشی جهت بررسی روایی صوری، سایر مشکلات احتمالی و نیز محاسبه حجم نمونه لازم، برروی 56 نفر از نمونه‌های در دسترس انجام شد. افراد تحت مطالعه براساس ادعای داشتن بیماری مزمن و حاد به چهار گروه سالم، بیمار مزمن، بیمار غیر مزمن، بیمار مزمن و غیر مرمن به صورت توام تقسیم شدند. برای بررسی روایی پرسشنامه در گروه‌های سالم، بیمار مزمن، بیمار غیر مزمن، بیمار مزمن و غیر مزمن به صورت توام و حذف اثر متغیر‌های مخدوش کننده از رگرسیون خطی استفاده شد. ضریب همبستگی سوالات و حیطه ها جهت بررسی عوامل ساختاری مورد توجه قرار گرفت. در این موارد از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. تمام سوالات همبستگی قابل قبولی داشتند و در حالی که 4 سوال از 24 سوال مربوطه (3 سوال از حیطه روابط اجتماعی و 1 سوال از حیطه سلامت روان) بالاترین همبستگی را با حیطه‌های دیگر داشتند. هم چنین یوسفی و صفری (1388)، به منظور تعیین روایی مقیاس از همبستگی نمره کلی هر بعد با تک تک سوال‌های تشکیل دهنده آن بعد استفاده شد. دامنه ضریب‌های همبستگی به دست آمده از 45/0 تا 83/0 بود و تمام ضریب ها در سطح 001/0 معنی دار بودند.
جلسات مداخله
امید درمان گروهی شناختی-رفتاری که در این پژوهش از آن استفاده خواهد شد مشتمل بر 10 جلسه درمانی (هر جلسه 90 دقیقه) می‌باشد که در مورد گروه آزمایش اعمال خواهد شد. محتوای جلسه‌های پژوهش بر مبنای رویکرد امید درمانی شناختی-رفتاری، در چارچوب طرح درمانی ویلدرموت (2008) و اسنایدر در ده جلسه طراحی گردید. در هر جلسه، ابتدا هدف از تشکیل جلسه، سپس موضوعات مربوط به آن جلسه، مطرح می‌گردید و اعضای گروه، با تفکر، بحث و تبادل نظر به بررسی مطالب می‌پرداختند. در پایان هر جلسه، مطالب جمع بندی شده و تکلیفی برای جلسه‌ی بعد به صورت تایپ شده ارائه می‌شد. در زیر خلاصه ای از جلسات بیان شده است.
خلاصه جلسات
جلسه اول: معرفی
معرفی: شرکت کنندگان خود را معرفی کرده و می‌گویند چرا تصمیم به شرکت در جلسات گروهی شناختی-رفتاری گرفته اند.
نگاهی اجمالی: ارائه اطلاعات پایه ای در مورد امید درمانی شناختی-رفتاری و مقصود از تشکیل این گروه
تعریف امید، اهداف، گذرگاه و عامل