مقاله با موضوع پهنه بندی اقلیمی و تغییرات اقلیمی

دانلود پایان نامه

موقعیت خاص جغرافیائی استان اردبیل سبب گردیده است که این استان در فصل های سرد سال تحت تاثیر توده هواهای مهاجراز شمال ، شمال غرب و غرب قرار گیرد. درفصل تابستان نیز گاهی سیستم های کم فشار باران زائی تاثیرگذاشته و بارندگی های تابستانه را در این مناطق باعث می گردد. بخش هائی از استان تحت تاثیر اقلیم خزری قرارداشته و دریای خزر در شرق استان بر شرایط دمائی و رطوبتی آن اثر می کند و موجب تعدیل آب و هوا در آن مناطق می شود. باعنایت به اینکه استان از دو بخش کوهستانی سـرد و جلگه ای معتدل تشکیل شده و به تبع عوامل طبیعی و جغرافیائی ، دارای تنوعات اقلیمی قابل توجه است.اما ویژگی سردی که ناشی از تاثیر توده های هوای سرد شمالی ، ارتفاع و عرض جغرافیائی است ، صفت مشترک اقلیم های گوناگون استان گردیده و حتی در پست ترین نقاط استان که طبیعتا دارای اقلیم معتدل هستند بارش برف همه سال مشاهده می شود.
نوع پوشش گیاهی نوع اقالیم براساس روش آمبرژه نام ایستگاه
استپی نیمه خشک سرد اردبیل
استپی نیمه خشک معتدل پارس آباد
معتدل جنگلی نیمه مرطوب سرد خلخال
استپی نیمه خشک سرد کوثر(فیروز آباد)
معتدل جنگلی نیمه مرطوب سرد سرعین
بیابانی خشک معتدل مشیران
مرز بین استپی و معتدل جنگلی مرز بین خشک و نیمه مرطوب و سرد نمین
استپی نیمه خشک سرد نیر
برای پهنه بندی اقلیمی جامع تر ، از سه شاخص رطوبتی (روش دمارتن گسترش یافته) ، شاخص گرمائی و سرمائی (روش دکتر کریمی) استفاده شده است. طبق این سه روش تلفیقی، استان اردبیل از نظر رطوبتی دارای اقلیم خشک خفیف تا نیمه مرطوب خفیف با غالبیت نیمه خشک قرار دارد. از نظر گرمائی استان اردبیل دارای تابستان خنک تا گرم و از نظر سرمائی دارای زمستان سرد تا بسیار سرد می باشد.
 
3-8) بررسی تغییرات اقلیمی استان اردبیل :
امروزه اکثریت طرحهای زیست محیطی سعی بر شناخت اقلیم و نحوه تغییرات آنها دارند ، اجرای طرحهای عمرانی ، اقتصادی ، اجتماعی و … نیاز به شناخت تغییرات اقلیمی جهت برنامه ریزی صحیح و قابل قبول داشته و از این رو ضرورت و اهمیت مطالعات اقلیمی در کالبد برنامه ریزی در سطوح مختلف جامعه قابل لمس است.
در جهت اطمینان از وقوع پدیده تغییر اقلیم در کل کره زمین که به تبع آن کشور ایران و استان اردبیل نیز دستخوش تغییراتی در پدیده های اقلیمی گردیده است ، در ذیل شواهدی بر این ادعا آورده شـده است(همتی و همکاران، 1386).
3-8-1) بررسی تغییرات اقلیم فصلی:
نمودار 3-7) تغییرات اقلیم فصلی ایستگاه سینوپتیک اردبیل را طی سی سال اخیر بوضوح نشان می دهد که فصل زمستان از حالت مرطوب سی سال قبل به مرز نیمه خشک در دهه اخیر سوق پیدا کرده است.
3-8-2) بررسی روند دما و بارش:
مقایسه ارزش داده های دما و بارندگی مطابق با انحراف استاندارد از میانگین بخوبی تقابل دما و بارندگی را نسبت به هم را نشان می دهد، بطوریکه دوره سرد از سال 1361 آغاز و تا سال 1376 و دوره گرم از سال 1377 شروع و تا 1388 ادامه داشته است و دوره مرطوب در آغازین دهه شصت و نیمه اول دهه هفتاد بوده و دوره خشک در دهه شصت و دهه هشتاد آشکار است(همتی و همکاران، 1389).
با توجه به موارد ذکر شده و نمودار (3-8) چنین استنباط می گردد:
الف) روند افزایش دما و کاهش بارندگی طی ده سال اخیر کاملا مشهود است.
ب) دوره ترسالی با دوره سرد و دوره خشکسالی با دوره گرم در اردبیل طی بیست سال اخیر هم سوئی معناداری را نشان می دهند.
3-8-3) بررسی کاهش سطح پوشش برف(SCA) در ارتفاعات استان:
مواجهه با سالهای گرمتر از میانگین و کاهش بارش برف در مناطق مختلف و افزایش رو به تزاید این سالها ، و نیز ناهمگونی های مشاهده شده در نحوه بارندگی ها را می توان شاهدی بر وقوع نوعی نابهنجاری اقلیمی نه تغییر اقلیم در نظر گرفت که در سال 1387 (بعنوان نمونه ی طی یک دهه اخیر) منجر به کمبود آب در پشت سدهای استان گردید. در مناطق سردسیر استان اردبیل که در زمستان همیشه برف می‌بارد و برف زمستانی در بهار ذوب می‌شود، بر اثر وزش بادهای گرم و افزایش دمای روزانه هوا در زمستان ، آبی که پیش از آن بر اثر ذوب برف و یخ در بهار جاری می‌شد، در زمستان جاری شده و ذخیره ای برای بهار 1388 نمانده بود. در شکل(3-5) روند کاهش سطح پوشش برف در زمستان سال 1387 بدلیل افزایش دما و وزش باد گرم کاملا مشهود است(همتی، 1388).
در پروژه های اجرائی عملیات باروری ابرها در یک منطقه، یکی از اصلی ترین و مهم ترین امکانسنجی ها، تحلیل الگوهای مختلف سینوپتیکی حاکم بر منطقه می باشد.به همین منظور جهت شناسائی اقلیم سینوپتیکی حاکم بر استان اردبیل طی فصول و ماه های مختلف، الگوهای مختلف جوی که استان را تحت تاثیر قرار می دهند شناسائی و مورد بررسی قرار گرفته اند. بدلیل زیاد بودن نقشه های سینوپتیکی تحلیل های انجام شده، تنها نقشه های سطح زمین و 500 هکتوپاسکالی بیشینه بارش هر ماه طی دوره آماری در این فصل آورده شده است.علاوه بر آن درابتداء تحلیل هر ماه، میانگین تعداد روزهای همراه با بارش های مختلف در جدول مربوطه قید شده است.
4-1-1) تحلیل الگوهای مختلف سینوپتیکی حاکم در فصل بهار