منبع مقاله با موضوع خدمات بانکداری الکترونیک و انواع بانکداری الکترونیک

دانلود پایان نامه

برای شناخت هر پدیده ای لازم است تا ابتدا تعریف مشخصی از آن پدیده و عوامل و متغیرهای مرتبط با آن ارائه کرد. برای بانکداری الکترونیک تعاریف گوناگونی ارائه شده که از آن جمله می‌توان به تعاریف زیر اشاره کرد:
اساساً بانکداری الکترونیکی به فراهم آوردن امکان دسترسی مشتریان به خدمات بانکی با استفاده از واسطه های ایمن و بدون حضور فیزیکی اطلاق می شود.
بنابر تعریف دیگری، بانکداری الکترونیک به ایجاد محصولات و خدمات با بهاء کم از طریق کانال‌های الکترونیکی اطلاق می‌شود . این محصولات و خدمات می‌توانند شامل صورت حساب، وام، مدیریت سپرده‌ها، پرداخت‌های الکترونیکی و ایجاد محصولات و خدمات پرداخت‌های الکترونیکی می باشند. (کهزادی، 1382)
انواع بانکداری الکترونیک:
بانکداری‌الکترونیکی دو گونه است:
الف) بانکداری دوگانه که ترکیبی ازسیستم مدیریت بانکی مجازی وسنتی است.سیستمی که درآن خدمات بانکی ازطریق مراجعه مستقیم مشتریان،همراه باارائه خدمات بانکداری اینترنتی انجام می‌شود.
ب) بانکداری مجازی که خدمات خود را فقط از طریق کانال های الکترونیکی و بدون وجود شعبه انجام می دهد.
درحال حاضرسازه‌های مجازی درکنار سازه‌های فیزیکی ایجاد شده‌اند. در این میان سازه سازمانی بانک‌ها نیز از این قاعده پیروی می‌کند وبانکها درکنارسازه فیزیکی‌ شان حداقل به راه‌اندازی سازه‌ای مجازی نیزهمت گماشته‌ اند وبه ایجاد سایت اینترنتی و ارائهخدمات از طریق فناور‌ی های نوین روی آورده‌اند. کاربران ومشتریان بانک‌ها میتوانندازطریق سازه مجازی،کلیه عملیات بانک‌یشان را اعم از پرداخت قبض، حواله، انتقال وجه، خرید و فروش
ارز و سهام را انجام دهند.ما دراینجا برای روشن شدن مطلب، سطوح و ابعاد مختلف سازه فیزیکی و سازه مجازی بانک‌ را بررسی می‌کنیم.
1) نوع معماری: معماری‌‌ سازه بانک‌های سنتی از قوانین وابسته به جغرافیا و زمان فیزیکی تبعیت می‌کند. درحالیکه معماری‌ سازه‌های مجازی ازقوانین معماری باز‍ِ غیرفیزیکی پیروی می‌کند؛ در این‌نوع معماری، سازه منعطف است، ریز ریز می‌شود، دسته ‌بندی می‌شود و قابل شکستن و قابل تغییر است. سازه مجازی امکان رها بودن در فضا را دارد اما سازه فیزیکی چسپیده بر زمین است.
2) نوع مصالح: بانک‌های سنتی مرسوم که از سازه‌ای فیزیکی برخوردارند در معماری این نوع سازه‌ها نیز از مصالح مادی و فیزیکی از قبیل آجر، سیمان و کاشی استفاده می‌شود. اما مصالح و مواد اولیه سازه‌های بانک مجازی، اطلاعات و داده‌های ریاضی است.
3) نوع ساختمان: در بانک سنتی، مرکزیت‌ داشتن جزئی از سبک معماری ساختمان است یعنی بانک‌مرکزی دارای ساختمان متفاوتی از سایر بانک‌ها است و خود بانک‌ها نیز شعبه اصلی و شعبه‌های حاشیه ا‌یشان داری ساختمان متفاوتی هستند. مثلا ساختمان بانک مرکزی صادرات یا تجارت در تهران بسیار عظیم‌ تر از سایر شعبه‌ هایشان در تهران و شهرستان است. در سنتی اول بانک مرکزی قرار می‌گیرد که محاط بر همه بانک‌ها است سپس ساختمان مرکزی بانک‌ها مثل ملی و سپه و صادرات قرار می‌گیرد، آنگاه شعبه‌های اصلی و سپس شعبه‌های درجه دو و سه و چهارشان به ترتیب هر یک دارای سبک معماری متفاوتی با توجه به وضعیت مرکزی یا پیرامونی‌ بودنشان دارند.
ساختمان بانک‌های مجازی در فضای الکترونیکی وب طراحی می‌شود. این فضای اینترنتی به بانک‌ها و شعباتشان اجازه می‌دهد که در یک محیط مشترک نه به‌ مثابه جزیره‌هایی دور از هم به فعالیت بپردازند.
4) وضعیت زمانی و مکانی: بانک‌های معمول از محدودیت زمانی و مکانی رنج می‌برند. این‌ نمونه بانک‌ها فقط در یک محیط جغرافیایی و در طی یک دوره زمانی معیین قادر به خدمات‌ دهی به مشتریانشان هستند. اما بانک‌های مجازی با پشت سر گذاشتن محدودیت‌های زمانی و مکانی قادرند در هر زمان و مکانی به طور مستمر به فعالیت‌‌شان ادامه دهند.
5) چگونگی دسترسی: با توجه به محدودیت‌های زمانی و مکانی بانک‌های سنتی، دسترسی به آنها نسبت به بانک‌های مجازی سهل و آسان نیست. از نظر سلسله مراتب اداری نیز دسترسی به مدیران بلند ‌مرتبه بانک‌ها از طریق پست الکترونیکی وفضای مجازی و دیگر امکانات طراحی شده آسان‌ تر از دسترسی معمول فیزیکی است.
6) نوع خدمات‌دهی: بانک‌های فیزیکی از سبک خدمات‌ دهی خطی پیروی می‌کنند. در این خدمات یک کارمند یک ارباب رجوع را خدمات‌ رسانی می‌کند و مشاهده صف بانک‌ها بهترین نمود خطی بودن خدمات‌ دهی اینگونه بانک‌ها است. خدمات بانک‌های مجازی، متراکم و حجمی است در خدمات‌ رسانی بانک‌های مجازی از قاعده یک خدمت برای همگان بهره گرفته می‌شود.
7) نوع سارقان: از نظر امنیتی بانک‌های فیزیکی و مجازی توامان در معرض دزدی و سرقت قرار دارند.اما تفاوت اینجا است که اکثر دزدان بانک‌های فیزیکی افرادی کم‌ سواد،کم‌ تحصیلات وتخصص چندانی ندارند اما به‌ علت خصلت پیچیده محیط‌های فیزیکی ، دزدی از بانک‌های مجازی نیازمند تخصص، دانش و تبحربالایی دارد.(ماهنامه تدبیر، 1383)
خدمات بانکداری الکترونیک:
بانکداری الکترونیک شامل سیستم‌هایی است که مشتریان موسسات مالی را قادر می سازد تا در سه سطح اطلاع رسانی ، ارتباط و تراکنش از خدمات و سرویس های بانکی استفاده کنند:
الف – اطلاع رسانی: این سطح ابتدایی ترین سطح بانکداری اینترنتی است. بانک اطلاعات مربوط به خدمات و عملیات بانکی خود را از طریق شبکه‌های عمومی یا خصوصی معرفی می کند.
ب – ارتباطات: این سطح از بانکداری اینترنتی امکان انجام مبادلات بین سیستم بانکی و مشتری را فراهم می‌آورد. ریسک این سطح در بانکداری الکترونیک بیشتر از شیوه سنتی است و بنابر‌این، برای جلوگیری و آگاه ساختن مدیریت بانک از هرگونه تلاش غیر مجاز برای دسترسی به شبکه اینترنتی بانک و سیستم های رایانه‌ای به کنترل‌های مناسبی نیاز است.