موقعیت جغرافیایی و جامعه روستایی

دانلود پایان نامه

27
54


مآخذ: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان
3-5- ویژگی فضایی – کالبدی
3-5-1- پیشینه تاریخی شهرستان رشت
در اوایل هزار دوم قبل از میلاد که کاسی ها و دیگر ساکنان کرانه های خزر برای دست یافتن به اراضی وسیع تر از تنگنای کوه البرز خارج شده و به اطراف ره سپردند اقوام و قبایل مستقر در مناطق شمال نیز که به چراگاههای مناسب نیاز داشتند از مواضع خود حرکت کرده و به سواحل خزر رسیدند. آریایی ها یک گروه بزرگ نژادی از این قبایل بودند در اثر اینگونه مهاجرتها گروههای مختلف قومی در یکدیگر ادغام شدند و اوقام و قبایل مختلف از جمله قوم گیل و دیلم را به وجود آوردند و گیل ها در نقاطی که بعدها به صورت شهر رشت و لاهیجان در آمد سکونت داشتند و دیلمیان در کوهسارهای جنوبی آن ولایت استقرار یافته بودند این دو تیره از یک ریشه و نژاد بودند و در آن زمان سرزمین های محل سکونت این دو تیره را دیلمیان یا دیلمستان می نامیدند اما چند قرن بعد گیلان شهرت بیشتری پیدا کرد و سراسر ولایت به این نام معروف شد.( رابینو، 1374، ص 275-274).
رشت ابتدا قصبه ای بود که در میان دو رودخانه گوهرود و سیاه رود قرار داشت و ازاین جهت نیز قدمت دیرینه دارد ولی از جهت سابقه شهری اولین بار حمد الله مستوفی در قرن هشتم هجری از این شهر نام برده است. نام قدیمی رشت دارالمرز یا دارالمان بوده که قبل از این دو به آن بیه می گفته اند بیه در لغت ها «رود» و یا مصّب بین دو رودخانه معنی شده است و چنین به نظر می رسد که دلیل این نام گذاری قرار گرفتن آن در میان دو رودخانه است که به مثابه حفاظ و دیوار شهر محسوب می گردید.
آبادانی شهر رشت از زمان شاه عباس صفوی که در آن زمان به صورت قصبه بوده شروع شد و در زمان قاجار به دلیل توسعه اقتصادی ایران و روسیه گسترش پیدا کرد.
3-5-2- وجه تسمیه رشت
شهر رشت بین دو رودخانه زرجوب(سیاهرود) و گوهر رود قرار گرفته که هر دو به تالاب انزلی می رسد فاصله این شهر تا تهران 322 کیلومتر و تا ساحل دریای خزر 35 کیلومتر می باشد انتخاب واژه رشت برای نام این ناحیه به موقعیت جغرافیایی آن یعنی واقع شدن در محل باتلاقی و فرورفته حکایت دارد. همچنین وجه تسمیه رشت در فرهنگ «دساتیر» به معنی گچی که بنّایان سنگ و آجر با آن محکم می نمایند و درلغت نامه هایی چون انجمن آرا ، فرس اسدی، برهان ، ناظم الاطباء و لغت نامه جهانگیری به این معنی آمده است.
هر چیزی که از هم فرو ریزد
هر چیزی که از هم فرو ریزد و فروپاشد.
دیوار مشرف بر افتادن
گچ را گویند که بدان خانه را سفید کنند.
علامّه ی دهخدا معتقد است که چون شهر رشت در سال 900 ساخته شده بنابراین برای نام آن مکان از ماده تاریخ آن استفاده کرده اند و کلمه ی رشت به حساب ابجد 900 هجری است ( طاهری، 1375، صص 21 و 22).
3-5-3- خدمات زیر بنایی
خدمات زیر بنایی یکی از عوامل مؤثر در بنیانهای اقتصادی به شمار می روند و در سازماندهی به فضای حیاتی جامعه روستایی نقش اساسی دارند.
شبکه راههای ارتباطی، تأمین سوخت و انرژی، بهسازی فیزیکی روستاها، پست و مخابرات و ارتباطات، آب آشامیدنی، فاضلاب و دفع زباله در مقوله خدمات زیر بنایی قرار دارند ( آسایش ، حسین، ص 63).
3-5-3-1- راههای ارتباطی
براساس نتایج استخراج شده از سرشماری سال 1385 تمامی روستاهی شهرستان رشت دارای راه ارتباطی زمینی می باشند و از مجموع 292 روستا تعداد 178 روستا با سهم 9/60 درصد از راه آسفالته، تعداد 49 روستا با سهم 8/16 درصد از راه شوسه ، تعداد 64 روستا با سهم 9/21 درصد از راه خاکی و 1 روستا با سهم 34/0 درصد از راه مالرو برخوردار می باشند.
3-5-3-2- آب لوله کشی
در سال 1385 از مجموع 292 روستای شهرستان رشت تعداد102 روستا با سهم 9/34 درصد از آب لوله کشی و 48 روستا با سهم 4/16 درصد از سیستم تصفیه آب برخوردار می باشند.