پایان نامه با موضوع ابن خفیف شیرازی و تعلیم و تربیت

دانلود پایان نامه

تصوف در این قرن گسترش یافت و بلند آوازه شد و در حقیقت به کمال رسید. با وجود عرفای بزرگ و متصوفه‌ی مشهوری، جهان اسلام را متوجه خود ساخت.در این زمان از سادگی و زهد و بی اعتنایی صِرف به دنیا بیرون آمد. صوفیه بیشتر روی به مردم آورده و از عشق و محبت و خدمت به خلق و ایثار سخن گفته‌اند. صوفیه همچنین به کسب دانش‌های مختلف رو آورده و به جز قرآن و حدیث و اقوال بزرگان و مشایخ، تعلیم همه علوم را بر خود لازم شمرده‌اند.
میدانیم که کتب یونانی و پهلوی ، به خصوص آثار یونانیان از قرن دوم هجری قمری ، یعنی زمان هارون الرشید به عربی ترجمه شده است ؛و در این ترجمه‌ها در قرن سوم به کمال رسیده است. در قرن سوم بسیاری از صوفیان و عرفا تصوف را به صورت علمی در آورده و تدریس می‌کردند. علم حدیث که بعد از علوم قرآنی ، بسیار مورد توجه دانشمندان و نیز بزرگان اهل تصوف بود در همین قرن به کمال رسیده است. به طوری که چند تن از امیران سامانی ، مانند امیر احمد بن اسد بن سامان ، و فرزندان او در ردیف راویان حدیث شمرده شده‌اند.


عرفا و مشاهیر صوفیه در قرن سوم عبارتند از:
ابوعبدالله حارث محاسبی ، ذوالنون مصری ، با یزید بسطامی ، جنید بغدادی و حلاج را می‌توان نام برد (سجادی ، 1389 :57-56).
1-2-4- تصوف و عرفان در قرن چهارم هجری
تصوف در قرن چهارم هجری قمری توسعه روز افزون یافت؛ زیرا اصول تصوف و عرفان با مبانی حکمت به وسیله ابو علی سینا به توجیه و تطبیق آن با موازین شرعی و روایات دینی توسط ابو طالب مکی در کتاب قوت القلوب و ابوالفضل محمد بن طاهر مقدسی در صفوه الصفوه و اما محمد غزالی در احیا العلوم، یکباره تصوف را بیش از حد افزایش داد و شاعران در این دوره، کم کم از وصف خط و خال و زیبایی صوری و نیز مدح شاهان و امیران ، به عشق و معرفت روی آوردند.
در این قرن علوم و معارف اسلامی و تفسیر قرآن نیز تدوین شد.
مباحثات بین «اشاعره و معتزله » شدت پیدا کرد.
موضوعات مبدأ و معاد ، حدوث و قدم قرآن ، ثواب و عقاب رویت خدا در جهان دیگر مورد بحث قرار گرفت.
مباحث فقهی بین مذاهب چهارگانه اهل سنت و شیعه بازار گرمی پیدا کرد .
دو کتاب از چهار معتبر شیعه یعنی اصول کافی کلینی و من لا یحضر الفقیه ابن‌بابویه تألیف شد.
مذهب شیعه در حکومت آل‌بویه رسمی شد.
کتب رسالات صوفیه شهرت یافت.
عرفا و صوفیان معروف قرن چهارم عبارتند از: شبلی، ابن خفیف شیرازی، ابو نصر سرّاج و ابو علی دقّاق.
1-2-5- تصوف و عرفان در قرن پنجم هجری
شعر عرفانی در این دوره آغاز شد.
در این دوره شاهکارهای ادبی و عرفانی متعددی بوجود آمد.
در این قرن چند صوفی و عارف بزرگ ظهور کردند.
اختلاف مذهبی و فرقه‌ها زیاد شد.
مذهب شیعه در این قرن توسعه و تکامل یافت.
دو کتاب معتبر شیعه توسط شیخ طوسی به نام «تهذیب» و ابو جعفر محمد ابن حسن «استبصار» را تألیف نمود.
ورود و نفوذ افکار صوفیه در شعر فارسی.
توسعه و گسترش خانقاه‌ها و تعلیم و تربیت و ارشاد صوفیه.