پایان نامه با موضوع فیض کاشانی و در جهان

دانلود پایان نامه

(فیض کاشانی، 1390 : 296)
3-3-1-2- عشق مجازی
حق بین ز خویش رفت چو مه طلعتی بدید از ذوالجمال رو به سوی ذوالجلال کرد
عارف ز روی خوب ببیند خدای را با چشم غیرتش چو نظر در جبال کرد
گه در سما و ارض و گهی خلقت جمیل در هر نظر ملاحظۀ آن جمال کرد
(همان : 132)
فیض همچون بسیاری از عرفای معتقد به مذهب تجلّی، نسبت به عشق مجازی به دیدۀ پل و گذرگاه عشق حقیقی می‌نگرد و بر این باور است که تمام حُسن‌ها و جمال‌هایی که در عالم طبیعت با نثار زیبایی حکمت آمیز خود، نظر و توجه صاحب نظران را به خود جلب می‌کنند. در حقیقت، جلوه‌هایی از حسن و جمال مطلق معشوق ازلی هستند. بنابراین حق بین و عارفِ خدا وقتی ماه طلعتی ، را مشاهده نماید، از خود بی خود می‌شود و از ذوالجمال به ذوالجلال متوجه می‌گردد و از این طریق، به چاشنی عشق حقیقی پی می‌برد و شیوۀ عشق بازی راستین را تعلیم می‌بیند:
عارف جهان را جلوه ی حق می‌داند و نگاه او به مظاهر حق او را متوجه حضرت حق می‌کند.
همان‌طور که از اشعار فوق بر می‌آید عشق مجازی پلی است برای رسیدن به حق و عاشق واقعی حتی در عشق مجازی حضور حق را می‌بیند، او در نگاهش به معشوق مجازی، ذهنش متوجه ذوالجلال می‌شود.
عشق مجازی در اصل پرتوی از عشق حقیقی و الهی است ؛ زیرا حسن و زیبایی که در جهان است جلوه‌ای از عشق حقیقی است عشق مجازی یا عشق به هم نوع از نظر عرفا وسیله و مقدمه‌ای است برای رسیدن به عشق حقیقی ، به شرطی که احساسات معنوی را برانگیزد و عاشق به کمال رسد.
در غیر این صورت از نظر عرفا این عشق مذموم است.
مولانا نیز در نکوهش عشقی که صرفاً مادی باشد می‌فرماید:
عشق‌هایی کز پی رنگی بود عشق نبود عاقبت ننگی بود
(سلماسی زاده،1389 :13 ).
3-3-1-3- عشق و عبادت
فیض به هیچ عنوان، مانند دیگر عرفای کامل و واصل، از عبادت حق تعالی ، خدمت خلق و دوستی با دوستان وی، غافل نیست و در تمام عبادت‌ها، حرکات و سکنات در پی تقرب به درگاه الهی است. وی تنها به خدا عشق می‌ورزد و هر چیز غیر از اوست برایش بی ارزش است. اگر وی، پیامبران، اولیاء، علما، و مؤمنان را دوست دارد، به سبب این است که آنان یا پیامآوران محبوب‌اند و یا از مقربین بارگاه الهی به شمار می‌آیند؛
عشق بود روح دین چشم و چراغ یقین هر که در او عشق نیست کفر در او مضمر است
(فیض کاشانی ، 1390: 111)
عشق ، عین حق است و کسی که عشق را کتمان می‌کند کافر است و عشق چراغ هدایت است
خدا را بندگی کن در همه حال چو فیض از دهر دو کون آزاد می‌باش
(همان: 251)
آدمی در هر شرایط فقط و فقط باید خدا را عبادت کند ، عبادت و بندگی محض خدا به او استقلال می‌بخشد. کسی که تنها خدا را بندگی می‌کند از هر دو جهان آزاد است .
خدا را اگر دوست داریم باید که با دوستان خدا، دوست باشیم