پایان نامه با موضوع فیض کاشانی و روح انسانی

دانلود پایان نامه

فیض در بیت فوق یادآور می‌شود اگر آرزوی حیات جاودان و همیشگی داری جام می بنوش و عاشق باش .
یکی از صفات فیض این بود که از تملق و چاپلوسی خوشش نمی‌آمد و همواره سعی می‌کرد حرف دل خود را صریح بیان کند که این باعث بد نامی او می‌شد ، به این دلیل او جاودانگی با مستی و عشق را بد نامی می‌داند .
تن دادم او را جان شدم، جان دادمش جانان شدم آن کو نگنجد در جهان، از دولت عشق آن شدم
(فیض کاشانی، 1390: 334)
یکی دیگر از مبانی عرفان این است که انسان اهل تن پروری نباشد وبا ریاضت روح را پرورش دهد .زمانی که انسان دست از تن پروری بر دارد جان و روح او غالب شود و زمانی که جان و روح الهی شد جاوید می‌شود . من آن کسی شدم که در محدوده‌ی این جهان نمی‌گنجم و فراتر از آن هستم و با دولت عشق یکی شدم.
حیات جاودان در عشق و در جان باختن دیدم زدم خود را به تیغ عشق، جان و دل را فدا کردم
(همان: 357)
عاشق زندگی جاوید و همیشگی را در عشق می‌داند و حاضر است برای رسیدن به آن از تمام وجود حتی جان خود نیز بگذرد و به همین دلیل در راه عشق خود را فدا کند.
جان و دل ما به عشق باقی است عشق آب حیات ماست ای فیض
(فیض کاشانی، 1390 : 259)
حیات و بقای جان و دل ما به عشق است و ای فیض به درستی که عشق آب حیات و تداوم بخش زندگی ماست.
می‌فزاید جان حدیث عاشقان، بسیار گو بگذر از افسانه اغیار و حرف یار گو
(همان: 410)
سخن عاشقان باعث تداوم جان می‌شود پس صحبت بیگانگان را کنار بگذار و حرف از عشق گو.
دل به عشق خدای یکتا ده قطره‌ای را رهی به دریا ده
تا نمانده ز عاشقان اثری خاک مجنون به آب لیلا ده
(همان: 415)
دل انسان عاشق به قطره‌ای تشبیه شده است که این قطره باید به دریای بیکران الهی متصل شود و انسان عارف نیز باید دل خود را به عشق یگانه محبوب خود بسپارد ، و اگر از عشق آثاری باقی نمانده است اگر خاک وجود مجنون را به آب لیلا دهیم ارزش دارد .
دلم را ای خدا از عشق جان ده
روانم را حیات جاودان ده
(همان: 425)
در این بیت جان و دل از اصطلاحات عرفانی است و مراد از جان روح انسانی است که کنایت از نفس رحمانی و تجلیات حضرت حق است . و همچنین دل محل و مخزن اسرار الهی است (سجادی ، 1350 :212 )
فیض در این بیت می‌فرماید جان و دل ما به واسطه‌ی عشق زنده است زیرا آنچه که باعث زنده و جاوید بودن جان و دل ما شده است آن است که از حیات عشق استفاده کرده است.