پایان نامه برنامه ریزی شهری و تولیدات کشاورزی

دانلود پایان نامه

37
1


منبع: (سالنامه آماری استان گیلان، 1387)
پیچ تند بعد از لونک
پیج خطرناک گلنادان
پیچ خطرناک بعد از توتکی
پیچ تند کیلومتر 2 روستای مهربون
پیج روبری امامزاده در اشکمجان پهلو
شکل 3-1 موقعیت ارتباطی محور سیاهکل – دیلمان
این ناحیه در ارتفاع 1500 متری نسبت به سطح آب دریای آزاد قرار گرفته است. و به دلیل قرار گرفتن و محصور بودن در میان رشته کوههای بلند شمال بارندگی سالیانه آن حتی در مقایسه با نواحی شمالیتر خود به نسبت پایین تر و در حد میانگین 500 میلیمتر در سال است.
بخش دیلمان و پیرکوه از جهت شمال محدود به بخش مرکزی شهرستان سیاهکل، از جهت شرق محدود به بخش های اطاقور شهرستان لنگرود، رانکوه شهرستان املش و رحیم آباد (اشکورات) شهرستان رودسر و از جهت غربی محدود به بخش های رحمت آباد، خورگام و عمارلو شهرستان رودبار می باشد بخش مذکور دارای اراضی صد در صد کوهستانی است که در مناطق شمالی آن کوه ها بسیار بلند و دره ها تقریباً عمیق و با پوشش بسیار زیاد درختان جنگلی همراه است و نقاط جنوبیتر آن بیشتر دارای اراضی تپه ماهوری و بصورت چمنزار که اکثریت آبادیهای بزرگ و زمینهای کشاورزی در کنار تپهها و میاندشتهای کوهستانی این نقاط ایجاد شده اند، بطوریکه کوه های پیرکوه در جنوب و کوه مرتفع درفک در غرب این نقاط واقع شده است. شهرک دیلمان بعنوان رشته کوه حایل بین اراضی جنگلی گیلان و دره شاهرود عمارلو واقع شده است. (سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان، 1383، ص 10)
در حال حاضر شهر دیلمان از تشکیل محلههای دیلمان، اسپیلی، لارخانی، سیران سرا و نوروز محله بصورت یک محدوده شهرداری اداره می شود. در محله های گسسته دیلمان و اسپیلی بافت شهری شامل دکان های و حجره های مختلف داد و ستد است ولی در بیشتر اراضی محدوده شهر، هنوز بیشترین زمین ها به کشت گندم، جو و عدس اختصاص دارد. (مطالعات نگارنده)
آب و هوای دیلمان در زمستانها سرد و خشک و در تابستان ها بسیار ملایم و مطبوع می باشد و از این جهت یکی از زیباترین مناطق ییلاقی و توریستی گیلان محسوب می بشود. اکثریت مردم بخش دیلمان مخصوصاً سکنه شهر دیلمان و روستاهای آباد و قدیمی آن نظیر نوروز محله، کوه پس و آسیابر به زبان گیلکی دیلمی (کاملاً مشابه زبان گیلکی شرق گیلان) تکلم می کنند، لیکن زبان اقوام مهاجر کرد، لک و کرمانجی در برخی از روستاهای بخش دیلمان مخصوصاً در روستاهای دهستان پیرکوه هم رواج دارد.
دین و مذهب اکثریت قاطع مردم بخش دیلمان اسلام و شیعه دوازده امامی است و البته در میان برخی از اقوام مهاجر پیروان مذهب علی اللهی هم دیده می شوند. (سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان، 1383، ص11).
3-2 مشخصات طبیعی محدوده مورد مطالعه
3-2-1 توپوگرافی
علت وجودی شهرها علاوه بر عامل نظامی یا ارتباطی، به طور عمده اقتصادی – به ویژه مبادله کالایی بوده است، بسیاری از شهرهای ایران در کانونهایی پا گرفته اند که پسکرانه زراعی وسیعی در پیرامون آنها وجود داشته است. در نواحی کوهستانی به دلیل نبود زمینهای مستعد کافی برای کشاورزی، مناسبات تولیدی در زمینه تولیدات زراعی وجود نداشته و یا اینکه در حدی نبوده است که بتواند به صورت مازاد تولیدات کشاورزی مبادله شود. از طرف دیگر صورت بندی اجتماعی مستقر در نواحی کوهستانی، عمدتاً جوامع ایلی و کوچ نشین را شامل می شد که به تبعیت از چرای دام، پیوسته از محلی به محل دیگر کوچ می کردند. این عدم وابستگی پایدار به محیط طبیعی، خود یکی از مهمترین دلایل عدم پیدایش و تکوین کانونهای شهری در نواحی کوهستانی است. جوامع ایلی در طبقه بندی اجتماعی خود گروههای بسته ای هستند که اساس اقتصادی آنها متکی به دامداری بوده و بسیاری از نیازهای خود را رأساً تولید می کردند. به عبارت دیگر مناسبات اقتصادی آنها با نظام مصرف و مبادله سازمانهای اجتماعی پایدار مانند شهرها پیوند چندانی نداشت. وجود یک چنین استقلال نسبی در مناسبات تولیدی و معیشتی جوامع کوچ نشین که ساکنان اصلی نواحی کوهستانی بودند،‌ در طول تاریخ موجب شده است که کانونهای شهری نتوانند در این نواحی علت وجودی خود را پیدا کرده و تکامل و توسعه یابند. (رهنمایی، 1369، ص 78)
شهرهای کوهستانی، پایکوهی و یا شهرهای مستقر در دامنه های دره ای و مخروط افکنه ها، معمولاً شیبدار بوده و ضمن اینکه شیب عمومی آنها در یک جهت است، در جهات مختلف نیز دارای شیب هستند. وجود این شیب ها اگرچه از بعضی جهات مانند زیبایی شهر، جلوگیری از انباشت مواد تخریبی در سطح شهر،‌ و یا شستشوی طبیعی معابر توسط رواناب (به هنگام بارندگی) و غیره حائز اهمیت است. و لیکن شیب سطح شهرها (بالاخص شیبهای بحرانی و بیش از اندازه) می تواند مشکلاتی نظیر وقوع سیل، دشواری حمل و نقل درون شهری، اختلال در احداث بناها و تأسیسات،‌ حرکات و دینامیکهای دامنه ای مخرب، و امثال آنرا به بار آورد. با انجام یک سری مطالعات توپوگرافیک نیز می توان جهت شبکه خیابانی و معابر شهر را به تناسب شیب زمین مشخص نمود. (زمردیان،1381، ص 29)
یکی از کاربردهای مطالعات توپوگرافیک در حوزه های نفوذ شهرها، شناسایی مراکز دارای توان فراغتی و استراحتی است. در طراحی شهری توجه به امکانات مختلف کاربری فضا، در حوزههای نفوذ و نواحی پیرامونی شهری نیز باید مورد توجه قرار گیرد. چرا که فعال نمودن این کانونهای جانبی، به عنوان مراکز فراغتی و استراحتی قابل دسترس شهرنشینان خود نوعی برنامه ریزی برای تعادل بخشیدن به منظومه منطقه شهری است.
در این گونه مطالعات باید به انواع تأسیسات و امکانات فراغتی متناسب با فصل توجه داشت. بدین ترتیب که نقشهای فراغتی تابستانی نظیر ییلاقی، گردشگاهی، کوهنوردی و کوهپیمایی، آب درمانی، صید و شکار را از نقشهای فراغتی زمستانی مانند ورزشی و تفریحی و غیره تفکیک نموده و متناسب با تقاضا، تأسیسات لازم را پیش بینی کرد. چه بسا در برخی حوزه های نفوذ شهری و یا نواحی قابل دسترسی شهرها، بهره برداری از منابع آب درمانی یا آب معدنی میسر باشد. مطالعه نقشههای توپوگرافی و تطبیق آنها با نقشه های زمین شناسی و نقشه آبهای معدنی ایران می توانند راهگشای خوبی برای برنامه ریزی شهری در سطح فراگیر باشد. (رهنمایی،‌ 1369، ص 108)
شکل جغرافیای گیلان به صورت بدنه ای پرچمی شکل و شامل البرز غربی و جلگه گیلان در جنوب و گردنی استوار و افراشته شامل؛ کوههای لاهیجان و جلگه ساحلی در جهت شمال می باشد که ناهمواریهای آن از دو قسمت کوهها و جلگه تشکیل شده است.
تیپ محدوده مورد مطالعه سیاهکل به دیلمان به طور کلی جنگلی کوهستانی است، اراضی کوهستانی عمدتًا شامل ارتفاعات کوتاه و بلند متعدد می باشند که قسمتی از سلسله جبال البرز را تشکیل می دهد. و از لحاظ طبقه بندی ارتفاعی مطابق به نقشه طبقات ارتفاعی ، طبقات ارتفاعی 500-0 متر ، 1000-500 متر ، 1500-1000 متر ، 2000-1500 متر و بالای 2000 متر تقسیم بندی شده است. بطوریکه این محور ارتباطی بین ارتفاع 500-0 متر تا ارتفاع 2000-1500 متر واقع گردیده است.
شکل3-2 نقشه توپوگرافی در محدوده مورد مطالعه
شکل3-3 نقشه طبقات ارتفاعی محدوده مورد مطالعه