پایان نامه عملکرد اقتصادی و گیاهان دارویی

دانلود پایان نامه

نمودار 4-23- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر درصد اسانس


S0N0 S0N1 S0N2 S1N0 S1N2 S1N2 S2N0 S2N1 S2N2 S3N0 S3N2 S3N2 N1 N2
S0N0 S0N1 S0N2 S1N0 S1N2 S1N2 S2N0 S2N1 S2N2 S3N0 S3N2 S3N2 N1 N2
نمودار 4-24- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر درصد اسانس
4-10- بحث و نتیجه‌گیری
نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد اثر سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد اقتصادی ، عملکرد بیولوژیک، تعداد گل در مترمربع، وزن هزار دانه و ارتفاع ساقه در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار گردید و بر شاخص برداشت در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار گردید و بر سرعت رشد معنی‌دار نگردید
همچنین اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر عملکرد اقتصادی ، عملکرد بیولوژیک، تعداد گل در مترمربع، وزن هزار دانه و ارتفاع ساقه در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار گردید و بر شاخص برداشت در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار گردید و بر سرعت رشد معنی‌دار نگردید
برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر کلیه صفات مورد مطالعه به جز سرعت رشد در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار گردید.
نتایج کلی حاصل از این تحقیق به صورت زیر می‌باشد.
در این تحقیق بیشترین اثر عملکرد گل، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، تعداد گل، وزن هزار دانه، ارتفاع ساقه، سرعت رشد و درصد اسانس در زمانی حاصل شد که تنش خشکی نداشتیم بنابراین نتیجه می‌گیریم تنش خشکی باعث کاهش صفات عملکردی در گیاهان می‌شود. بیشترین اثر عملکرد گل، عملکرد بیولوژیک، تعداد گل، وزن هزار دانه، ارتفاع ساقه، سرعت رشد و درصد اسانس در زمانی حاصل شد که 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن مصرف کرده‌ایم بنابراین نتیجه می‌گیریم مصرف نیتروژن به فرم اوره باعث افزایش صفات عملکردی گیاه می‌شود؛ و از نظر سطوح ترکیبی تیمارها، بهترین سطح در تیمار S0N2 ( عدم کاربرد تنش خشکی ترکیب با مصرف 100 کیلوگرم در هکتار اوره) به دست آمد، لذا پیشنهاد می‌گردد این آزمایش توسط دیگر محققین تکرار و در صورت تطابق نتایج آن‌ها با نتایج این تحقیق، تیمار یاد شده طی دستورالعملی به کشاورزان و کارشناسان توصیه گردد.
بحث
با افزایش میزان تنش خشکی عملکرد گل در گیاه بابونه کاهش یافت و برای به وجود آمدن گل، گیاه نیاز به رشد رویشی مناسب و تولید اندام‌های تشکیل دهنده آن در مراحل مختلف رشد رویشی و زایشی دارد. تأثیر خشکی بر هر یک از اجزای تشکیل دهنده گل می‌تواند منجر به تغییر در میزان گل تولیدی شود. کارتر و همکاران (1982) گزارش کردند که کمبود آب باعث کاهش عملکرد دانه و همچنین کاهش تعداد و قطر ساقه، طول میانگره و اندازه برگ در گیاه یونجه می‌شود. صفی خانی (2005) در تحقیقات خود بر روی گیاه دارویی بادرشبو گزارش کردند تنش خشکی در حد 40 درصد ظرفیت طراحی موجب کاهش ارتفاع بوته، طول و عرض برگ، طول میانگره، عملکرد اندام هوایی و عملکرد اسانس گردید. در آزمایش حاضر تفاوت معنی‌داری در طی استفاده از کود نیتروژن در عملکرد گل خشک در بابونه مشاهده شد. بیشترین عملکرد گل خشک با میانگین 3/232 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار N2 بود جدول (4-3). مشابه نتیجه این آزمایش، فرناندز و همکاران (1993) اعلام کردند کود شیمیایی به سبب در دسترس قرار دادن عناصر غذایی مورد نیاز برای رشد در افزایش تولید گل در بابونه مؤثر است. نتایج مربوط به اثرات متقابل خشکی و تیمار کودی نشان داد که بیشترین میزان عملکرد گل خشک در تیمار بدون تنش خشکی و در تیمار کود نیتروژن به دست آمد. افزایش عملکرد گل در تیمار کود نیتروژن در بابونه آلمانی در سطوح بالای تنش خشکی می‌تواند مربوط به تأثیر کود نیتروژن در افزایش تعداد گیاه در مترمربع باشد.
رضایی نژاد و افیونی (1999) اظهار داشتند که کودهای آلی باعث افزایش معنی‌دار مواد آلی خاک شده و قابلیت جذب روی، مس، آهن، فسفر، پتاسیم و نیتروژن خاک را در ذرت افزایش دادند. در این رابطه کود دامی بیشترین تأثیر را بر عملکرد ذرات دارا بود.
عملکرد گل در گیاه بابونه در مجموع حاصل برهمکنش اجزایی هستند که هر یک از آن‌ها در مراحل مختلف رشد رویشی و زایشی شکل می‌گیرند. در این بین ماده خشک گیاه (عملکرد بیولوژیک)، ارتفاع بوته، تعداد ساقه، و تعداد گل در هر بوته به عنوان مهم‌ترین اجزای عملکرد گل محسوب می‌شود. نتایج تجزیه واریانس داده‌های حاصل از این آزمایش نشان داد که اثر تنش خشکی، تیمار کودی به جز میزان سرعت رشد بر کلیه اجزای فوق معنی‌دار بود. مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که با افزایش سطح تنش خشکی از میزان ماده‌ی خشک تولیدی گیاه کاسته شد. این میزان کاهش برای ارتفاع بوته بیشتر احساس شد. کاهش ماده‌ی خشک تولیدی در طی افزایش سطح تنش خشکی بر اساس نظر سرئالی و همکاران ( 2001) می‌تواند مربوط به کاهش ارتفاع بوته، کاهش سطح برگ و افزایش اختصاص مواد فتوسنتزی به ریشه نسبت به بخش هوایی گیاه بدش. در این آزمایش مشاهده شد که کود شیمیایی بیشترین تأثیر را در این اجزا داشت. اثر متقابل تنش خشکی و تیمار کودی در این آزمایش نشان داد که در صورت عدم تنش خشکی (تیمار شاهد)، کود شیمیایی بیشترین تأثیر را بر اجزای عملکرد گل داشت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تنش خشکی و تیمارهای کودی تأثیر معنی‌داری بر میزان و عملکرد اسانس گیاه بابونه آلمانی داشتند. مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که با افزایش سطح تنش خشکی بر میزان اسانس بابونه افزوده شد. ولی اثر نیتروژن بر عملکرد اسانس گیاه بیشتر احساس می‌شود.
کاهش عملکرد اسانس در اثر کاهش رطوبت خاک ممکن است ناشی از اثر زیان‌آور تنش خشکی بر رشد و عملکرد پیکر رویشی گیاه باشد. اثرات نامناسب تنش خشکی در کاهش عملکرد اسانس توسط حسنی و همکاران (2002) و رفعت و صالح (1997) روی گیاه ریحان و لتچامو و همکاران (1994) در آویشن و سولیناس و دایانا (1996) در اکلیل کوهی نیز گزارش شده است. نکته‌ای که باید در اینجا به آن اشاره کرد این است که همیشه همراه با افزایش شدت تنش، میزان اسانس افزایش نمی‌یابد.، زیرا در تنش‌های شدیدتر، گیاه بیشتر مواد فتوسنتزی خود را صرف تولید ترکیب‌های تنظیم کننده اسمزی از جمله پرولین، گلسین- بتائین و ترکیب‌های قندی مانند ساکاروز، فروکتوز و فروکتان‌ها می‌کند تا شرایط لازم برای ادامه حیات آن فراهم شود. (مونس، 1993)
لتچامو (1992) گزارش کرد که کود شیمیایی به علت در اختیار قرار دادن نیتروژن بیشتر در افزایش عملکرد اسانس در بابونه تأثیر زیادی دارد. تأثیر نیتروژن بر عملکرد اسانس در بابونه تأثیر زیادی دارد. تأثیر نیتروژن بر عملکرد اسانس مربوط به نقش فعالی است که نیتروژن در توسعه و تقسیم سلول‌های جدید حاوی اسانس دارد. همچنین احتمالاً به دلیل اینکه نیتروژن باعث افزایش نسبت کربوهیدرات‌ها به جیبرلین و اکسین می‌شود، عملکرد اسانس بهبود می‌یابد.
نتایج تجزیه واریانس 4-4- نشان می‌دهد تنش خشکی و تیمار کودی تأثیر معنی‌داری بر درصد اسانس بابونه دارد. مقایسه میانگین داده‌ها بر اساس آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح 5% نشان می‌دهد بالاترین درصد اسانس تولیدی در عدم تنش خشکی مشاهده گردید. بنابراین با اعمال تنش، ابتدا عملکرد اسانس بالا رفته و با افزایش شدت تنش، از مقدار اسانس کاسته می‌شود. این نتایج با یافته‌های مان و آلگری (2000) در بادرنجبویه، مان و همکاران (1999) روی رزماری و بادرنجبویه، احمدیان (2006) روی زیره سبز، حسنی و همکاران (2003) و رفعت و صالح (1997) در ریحان، لیتچامو و همکاران در آویشن نیز گزارش گردیده است.
4-11-پیشنهادات:
1- اثر سایر عناصر غذایی دیگر بر روی این گیاه بررسی گردد.
2- این آزمایش در شرایط مزرعه‌ای انجام گیرد.
3- سطوح بالاتری از کود نیتروژن بر روی این گیاه یا گیاهانی از این خانواده بررسی گردد.
منابع
آرویی، ح. امید بیگی، ر. کاشی، ع. 1379. بررسی سطوح مختلف نیتروژن بر روی برخی صفات گیاه کدوی تخمه کاغذی. پژوهشی و سازندگی، شماره 48. صفحات 9-4.
اکبرینیا ا. ا. قلاوند، ف. سفیدکن؛ و م. رضایی. 1382. بررسی عملکرد و ماده مؤثره زنیان در سیستمهای کشاورزی متداول- ارگانیک و تلفیقی. چکیده مقالات هفتمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران. کرج موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر. ص 52.
اکبری نیا، ا. دانشیان، ج. محمد بیگی، ف. 1385. اثر کود نیتروژن و تراکم بر عملکرد بذر، اسانس و روغن گیاه گشنیز. فصلنامه علمی پژوهش تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران ج 22، ش 4. ص 419- 410.