گیاهان دارویی و لیپوپروتئین

دانلود پایان نامه

رزمارینیک اسید (RA) یک ترکیب فنلی است که در گونه های خانواده گل گاوزبان و زیر خـــانواده نپتوییده  از خانـواده نعناعیان یافـت می شود.
2-4-4-3-1- مسیر بیوسنتز رزمارینیک اسید:
بیوسنتز RA از دو اسید آمینه فنیل آلانین و تیروزین آغاز می شود. کاهش میزان RA مصادف است با افزایش میزان دو آنزیم فنیل آلانین آمونیالیازPAL))  وتیروزین آمینوترانسفرازTAT))که هر کدام جهت تولید RA دو مسیر جدا از هم را دارند (Park et al. 2008).
مسیری که کلید شروع آن PAL است، مسیر فنیل پروپانویید  و مسیری که TAT کلید شروع آن است را مسیر تیروزین درایو  می گویند(Yan et al.2005) .
شکل (2-4)، ساختمان شیمیایی رزمارینیک اسید
 
شکل (2-5)، مسیر بیوسنتز رزمارینیک اسید
2-4-4-3-2- خواص دارویی رزمارینیک اسیدوسایرترکیبات فنلی:
RA دارای خواص زیستی متعددی مانند: خاصیت ضد ویروسی و ضد باکتریایی ، ضد تب و آنتی اکسیدانی است. RA حتی از ویتامین E نیز دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بیشتری است و باعث کاهش آسیبهای ناشی از فعالیتهای رادیکال آزاد می شود. این ترکیب همچنین خطرات ناشی از سرطان و تصلب شرایین را کاهش می دهد. علاوه بر خواص دارویی RA ، این ترکیب در گیاه از اجزایی است که با تجمع خود وظیفه دفاعی در برابر عوامل نامساعد محیطی را بر عهده دارد (Park et al. 2008).
این ترکیب از اکسیداسیون لیپوپروتئین جلوگیری می کند. اخیرا گزارشاتی از اثرات ضد ایدز این ترکیب نیز منتشر شده است (Chen et al. 1999).
RA به طورعموم از مشتقات استخراج شده از گیاهان رزماری، بادرنجبویهشناخته می شود.
RA همچنین برای حفاظت از مواد غذایی در برابر فساد استفاده می شود. در ژاپن عصاره گیاه نعناع ارغوانیکه سرشار از RA است، جهت افزایش عمر قفسه ای مواد غذایی دریایی تازه کاربرد دارد(Park et al. 2008).
در کل RA جهت درمان ورم مفاصل، آب مروارید، سرطان ، ورم رماتیسمی و  تنگی نفس توصیه می شود  (Park et al. 2008).
به دلیل عوارض جانبی بالقوه وفقدان کارایی درمان های استاندارد(استفاده از داروهای شیمیایی وسنتتیک)داروهای مکمل دیگربه ویژه درمان های گیاهی برای کنترل درد درحال افزایش است.دربین گیاهانی که اثرضد دردی انها به اثبات رسیده است بیشترین گونه ها عضو خانواده نعناعیان است.گیاهان موثر بر درد، علاوه برخاصیت ضد دردی دارای خواص درمانی متفاوت هستند.به عنوان مثال میتوان درمان نقرس، رماتیسم، سر دردهای عصبی، آرام بخش، ضد التهاب، آنتی اکسیدان، ضد ویروسی، ضد میکروبی، ضد فشارخون، ضد اضطراب رانام برد.ترکیبات موثر آنها شامل فلاونوییدها(کورستین)، روغن های فرار(مونو ترپن وسزکویی ترپن) ترکیبات فنلی مانند تیمول وکارواکرول، استروییدهای گلیکوزیدی، ترکیبات آلکالوییدی نظیر هیوسین، اسیدهای آلی نظیر اسید کافـئیک، اسید رزمارینیک، اسید فنولیک، تانن ها، روغن های ضروری، الکل های مونوترپن، دی ترپنوییدها و… است.مونو ترپن های فنلی نظیر تیمول و کارواکرول دارای اثرات مهارکننده بر پروستاگلندین ها هستند.در دوران قرون وسطی حکمای طب سنتی اروپازمریم گلی ضمن خواص متعددی که برای آن قایل بودند برای معالجه یبوست، وبا، سرماخوردگی و…استفاده می کردند.درتحقیقی گزارش شد فراوان ترین ترکیب عصاره آبی گیاه بادرشبو، رزمارینیک اسید می باشد وخواص آنتی اکسیدانی وآنتی آلزایمری این گیاه نیز به رزمارینیک اسید نسبت داده شد.رزمارینیک اسید جز اسیدهای فنلیک بوده ودارای خواص آنتی اکسیدانی، ضدویروس، ضد التهاب وضد سرطان است.(Petersen 2013)
جدول (2-1)، مثالهایی از گیاهان دارویی ضد درد( ایران)
2-4-4-4- ترکیبات فنلی، ساختار، سنتز وعملکرد درگیاهان
ترکیبات فنلی شامل گروه کثیری از متابولیت های ثانوی است که بسیاری از ترکیبات حلقوی مثل ترکیبات فنلی، فلاوون ها، فلاوونوئیدها، تانن ها، لیگنین ها و حتی اسید های آمینه حلقوی مانند تریپتوفان ، تیروزین و پرولین را شامل می شوند.
ترکیبات فنلی نقش عظیمی در بر هم کنش گیاهان با محیط اطراف بازی می کنند . آنها ممکن است برعلیه حشرات عمل کنند، به عنوان سیگنال بین گیاهان عمل کنند (Allelopathy)، سیگنال بین گیاهان و میکروارگانیسم های همزیست ( باکتری تثبیت کننده N2)با اثر بر توسعه آنها و یا ارگانسیم های بیماریزا (phytophatology)، و یا ممکن است از گیاهان در مقابل استرس های زنده ( آفات میکروبی و علفخواری ) یا غیر زنده ( همانند آلودگی های هوا، یون های سنگین فلزی، اشعه UV-B) محافظت کنند. جهت فهمیدن اساس عملکرد اکولوژیکی ترکیبات فنلی شناخت ساختار شیمیایی آنها، مسیر بیوسنتز آنها و تنظیم این مسیر ها ، و همچنین جایگاه بافتی آنها، ضروری است. 
ساختار شیمیایی و مسیر بیوسنتز ترکیبات فنلی: بطور کلی فنل ها مجموعه ای از پلی مر های محلول(تانن ها)و منومرها(اسیدهای فنلی و فلاوونوئیدها)هستند.واژه اسید فنلی معمولا به مولکول های ساده مشتق از بنزوئیک یا سینامیک اسیدها اشاره می نماید. ترکیبات فنلی نسبت به ترپنوئید ها حلالیت بیشتری در آب دارند بنابراین در آبشویه ها، غلظت بیشتری از ترپنوئیدها دارند. بیوسنتز این ترکیبات از مسیر فنیل پروپانوئید و از فنیل آلانین صورت می گیرد. این همان مسیر بیوسنتز کومارین ها ، استیلبن ها، اسید های فنلی و لیگنین ها می باشد. در صد عظیمی از ترکیبات فنلی منشا فنیل آلانین دارند و برخی منشا تیروزین دارند. کلیدی ترین آنزیم این مسیر فنیل آلانین آمونیالیاز(PAL) است. 
جایگاه ترکیبات فنلی و عملکرد آنها: فنیل پروپانوئیدها و ترکیبات فلاوونوئیدی معمولا در واکوئل مرکزی سلول های نگهبان و سلول های اپیدرمی و زیر اپیدرمی برگ ها و ساقه ها انباشته می شوند. بعلاوه ، برخی ترکیبات به صورت پیوند های کووالانت با دیواره سلول گیاهی ، برخی در موم یا بر سطح بیرونی اندام های گیاهی واقع شده اند. ترکیبات فنلی در ماده زمینه ای ساختمانی گیاهان (دیواره سلولی ، کوتیکول و لیگنین) و تولید رنگ گل ها (فلاوونوئیدها ) شرکت دارند
گروه دیگری از ترکیبات فنلی، کومارین ها در موم اپی کوتیکولی سطح گیاهان و همچنین ریشه و بذر گیاهان وجود دارند. این مواد بدون ایجاد خود مسمومی به غلظت بالایی می رسند. زیرا در سطح بیرونی سلول های گیاهی وجود دارند. آنها قادر به حفاظت بافت برگ در برابر پرتو فرابنفش هستند، آن را جذب کرده و انرژی حاصل را به صورت طول موج بلند تر، فلورسانس می کنند. البته نقش اصلی کومارین ها در گیاهان، فعالیت ضد میکروبی آنها است زیرا ضد قارچ، باکتری و ویروس هستند.
از ترکیبات فنلی دیگر فلاوونوئید ها هستند که در فرآیند های متعددی نظیر تعیین رنگ گل و دفاع در برابر عوامل بیماریزا فعالیت دارند. حدود 4000 نوع فلاوونوئید، شناسایی شده اند  بعضی از فلاوونوئید ها نهادی (conestitutiv) هستند در حالیکه بسیاری از آنها القاپذیر (inducible) هستند و سنتز آنها تحت تاثیر تنش های محیطی و آسیب های مکانیکی القاء می گردد. سنتز فلاوونوئید ها با پرتو فرابنفش القاء می گردد و این القاء با شدت تابش فرابنفش نوع B رابطه خطی دارد بطوری که غلظت فلاوونوئید، معرف شدت تابش اخیر است.فلاوونوئید ها در چند میلی متری سطح برگ سنتز می شوند و 90% پرتو فرابنفش را قبل از رسیدن به سلول های میانبرگ، جذب می نمایند. فلاوونوئید ها فعالیت ضد بیماری و ضد گیاهخواری وسیعی دارند. بنابراین برای تولید آفت کش های زیستی مورد توجه قرار دارند.
2-5- تاریخچه آنتی اکسیدان
آنتی‌اکسیدان‌ها احتمالاً خیلی پیش از آن که در تاریخ ثبت شوند برای نگهداری چربی‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفتند. در زمان‌های پیش از تاریخ گیاهان علفی و ادویه‌جات نه تنها برای طعم بخشیدن به غذا بلکه به واسطه خواص ضدعفونی و حفاظت‌کنندگی خود به کار می‌رفتند.
اولین بار برتولت (1797) و پس از آن داوی (1817) گزارش کردند که برخی ترکیبات معین موجب کندی عمل واکنش‌‌کننده‌های اکسیداتیو می‌شوند. شاید اولین گزارش درباره استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها در چربی‌ها مربوط به دسچامیس (1834) باشد. وی مشاهده نمود که صمغ بنزوئین و عصاره درخت صنوبر قادر هستند فساد پمادهای ساخته شده با چربی خوک را کند نمایند. در نیمه قرن نوزدهم چورئوول ادعا کرد که چوب بلوط یک عامل ضدخشکی برای روغن بذر کتان است زیرا وی مشاهده کرده بود که روغن بذر کتان در ظروفی از جنس چوب بلوط بسیار کندتر از سایر سطوح طبیعی خشک می‌شود.
رایت (1852) مشاهده نمود که بومیان آمریکا در دره اوهایو از پوست نوعی درخت نارون برای محافظت چربی خرس استفاده می‌کردند. او دریافت که نارون در نگهداری کره هم مؤثر است. 30 سال بعد پوست نارون به عنوان یک ماده آنتی‌اکسیدان به ثبت رسید.