دانلود پایان نامه روانشناسی با موضوع کودکان پیش دبستانی-فایل تمام متن

نیست، بلکه انگیزش ذهنی کودک است.

3 ) بازی خودجوش و داوطلبانه است و بازیگر خود نوع آن را انتخاب می کرد.
4 ) بازی کردن مستلزم درگیری فعالانه بازی گر است (مجیب، 1377).
اهداف بازی
با توجه به تعریفی که از بازی شد، اهداف بازیهای کودکان را می توان به شرح ذیل فهرست کرد :
1 ) ایجاد نشاط
برای رشد عاطفی کودک هیچ چیز ضروری تر از ایجاد بانشاط نیست. در سایه این عامل است که کنجکاوی و شوق کودکان برای فهم اشیاء و محیط پیرامون آنان می تواند رشد نماید. شادی کودکان بیشتر ناشی از به کارگیری امکانات و توانمندیهای موجود و کسب و موفقیتهای آنی و زودگذر است.
به وسیله بازی است که کودک از سرگرمی و به کارگیری حواس خود احساس شادمانی می نماید.
2 ) بهبود رشد بدنی
کودکان حساس ترین مراحل رشد بدنی خود را می گذرانند. لازمه بهبود این رشد، به کارگیری حواس مختلف است. در سایه بازی توأم با جست و خیز، سوخت و ساز بهتر انجام می شود در حقیقت بازی نوعی ورزش ساده محسوب می شود که سلامت بدنی کودک را تأمین می نماید. بازی در تنظیم عمل دفع، تسریع گردش خونف فرمی مفاصل و پرورش و تقویت سلسله اعصاب نیز موثر است.
3 ) رشد روانی عاطفی
یکی از امکانات مهم برای رشد روانی و عاطفی، بازی است. این عامل است که تا سنین بزرگسالی در شخصیت و رفتار فرد تأثیر می گذارند. کودکانی که در سنین اولیه به خوبی بازی نکنند ممکن است در مراحل بعد زندگی، عبوس، بهانه گیر و دیرجوش بار آیند.
4 ) پرورش تخیل
تقویت اندیشه و تفکر کودکان بیشتر از طریق تخیل صورت می گیرد. بازی در پرورش تخیل سهم بسزایی دارد. تخیل در تکوین شخصیت کودکان چنان تأثیر دارد که برخی از روان شناسان بین تخیل و سلامت شخصیتی فرد سنین بالاتر رابطه مستقیم قائلند. اسباب بازیها در حقیقت و مسائلی هستند که تخیل را تقویت می کنند (عسگری / 1384).
طبقه بندی بازی
بازی به شکل گوناگونی در جوامع مختلف جلوه می نماید. بازیهای بی شمار کودکان متخصصین را بر آن داشته تا با ارائه طبقه بندیهای به این تعدد، شکلی ببخشند. اما از آنجائیکه برای هر طبقه بندی ملاکهای خاصی منظور شده است، نمی توان طبقه بندی خاصی را به عنوان کلی انتخاب کرد. اما در اینجا برای نمونه، یکی از بهترین و کاملترین طبقه بندیها را مورد بررسی قرار می دهیم.
طبقه بندی پیاژه
طبقه بندی پیاژه یکی از کاملترین طبقه بندیها در مورد بازیست که طی آن مراحل بازی کودکان بررسی می شود. در این طبقه ندی بازی کودکان به سه دسته بازیهای حسی – حرکتی، تمرینی و با قاعده تقسیم می شوند. در هر یک از این دسته ها نیز مراحلی قابل تشخیص است.

1 ) بازیهای حسی – حرکتی
در دوره حسی – حرکتی (از تولد تا 2 سالگی) بازی کودکان عمدتاض تقلیدی از صداها و رفتار افراد و حیواناتی است که در محیط زندگی آنها وجود دارد. تقلید کودکان در این دوره شش زیر مرحله دارد که هر مرحله از مرحله قبل کاملتر بوده است.
مرحله اول (از تول تا 1 ماهگی) : در اولین ماه تولد، کودکان پاسخهای عزیزشان را هرچه بیشتر بهبود می بخشد. در واقع در این مرحله مقدمات تقلید با جنبه انعکاسی فراهم می شود و کودکان در استفاده از بازتابهایی چون مکیدن، گریه کردن، پاسخ به صدای بلند و حرکت سر به سمت نور و نیز دریافتن محرکی که زمینه کارکرد پاسخهای درونیشان را فراهم می آورد مهارت می یابند (مجیب، 1377). در این مرحله تعداد زیادی از وقت کودک صرف خوابیدن می شود، بنابراین یادگیری آشکارا و بسیار اندک است. او در اکثر ساعات بیداری، وقت خود را صرف تمرین طرح های شناخته شده ای که آماده دارد (بازتاب) و از قبل و در هنگام تولد با او بوده اند می نماید. در این هنگام بهترین بازی کودک عبارت از خواندن لالایی و تکان دادن گهواره اوست (مجهور، 1370).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مرحله دوم (1 تا 4 ماهگی) : در این مرحله اعمالی را که به طور تصادفی ممکن است روی داده باشد و یا اعمالی را که لذت بخش است تکرار و اصلاح کند. مثلاً ممکن است به طور تصادفی پایش به آویز بالای تختش بخورد و آن حرکت کند. چون این تجربه برای او لذت بخش است، برای همین دوباره پایش را حرکت می دهد تا حرکت تولید تولید شود. کودک در این مرحله تحت تأثیر محرکات صوتی قرار می گیرد. اما، او دقیقاً از اصواتی می تواند تقلید کند که خودش برای نخستین بار آنها را ادا کرده باشد. (مجیب، 1377 ).
مرحله سوم ( 4 تا 8 ماهگی ) : در این مرحله کودک می تواند صداها و حرکات را تقلید کند اما مشروط به این که در حد تواناییهای او باشند و نیز بتواند منبع تقلید را ببیند. در این مرحله کودک به تدریج در اشیایی که در اطراف او قرار دارد، دخل و تصرف می کند و در محیط تغییراتی ایجاد می کند تا تجارب جالب گذشته را تکرار کند. اما در هر حال تقلید او به صورت کلی است و تقلید جزء به جزء برای او ممکن نیست (مجیب، 1377).
مرحله چهارم (8 تا 12 ماهگی ) : در این مرحله به تدریج مجموعه حرکات و صداهای کودک بسط می یابد، به طوری که کودک می تواند صداها و حرکاتی را که توسط دیگران ابداع شده و برای او جدید مستند را هم تقلید کند. اینک تصور «شیء ثابت » جزئی از موجودیت ذهنی کودک است. «دالی موشک» نمونه بارز این مدعاست. در این مرحله، مفهوم نمادین نیز رشد می کند. یعنی کودک می تواند، حتی شیء را در ذهن خود نگه دارد. استفاده از اسباب بازیهایی که با دکمه حرکت می کند، یا اشیایی که بتواند آنها را به شیء دیگر بگوید، با یک قوطی خالی که درونش شیء گذاشته نشده نباشد، و یا یک توپ کوچک نرم می تواند برای او جالب باشد. آب بازی و استفاده از ظروف سوراخ دار که آب از آن خارج شود و یا اشیاء غلطان از جمله بازیچه هایی که کودک در این مرحله از بازی با انها لذت می برد (مجیب، 1377).
مرحله پنجم (12 تا 18 ماهگی) : او با بهره گرفتن از روش آزمایش و خطا در مورد ویژگیهای اشیاء اطرافش، اطلاعات جمع آوری می کند. او دوست دارد اسباب بازیهای خود را پرتاب کند و با این کار چند کار را تجربه می کند، (شناسایی ویژگی سطحی شیء روی آن سقوط کرده، صدای برخورد شیء با زمین، ساخت و …) در این دوره کودک بارها و بارها حرکتی را با نظم خاصی انجام می دهد، مثلاض پایش را برای به حرکت درآوردن توپ بارها و بارها به آن می زند. این حرکات تکراری بعدها به بازیهای تمرینی تبدیل می شوند (مجیب، 1377).

مرحله ششم (18 تا 24 ماهگی ) : در این مرحله به نظر می رسد که کودکان بیش از دست زدن بع عمل، موقعیتها را نزد خود و به طور ذهنی مورد تفکر قرار می دهند. پیشرفت را در این مرحله می توان در کوششی که برای تقلید به خرج می دهند مشاهده کرد، پیاژه تذکر می دهد که کودان تا مدتی اصلاً نمی توانند از مدلهای تازه تقلید کنند و تنها کارهایی را که انجام می دهند که در گنجینه رفتارشان موجود است. تنها در این مرحله ششم است که کودکان قادر می شوند «تقلید تعویقی » را، یعنی تقلید نمونه های غائب را انجام دهند (کرین، ترجمه فدایی، 1382).
2 ) بازیهای نمادین
بازیهای نمادین در حدود بین 1 تا 2 سالگی شروع می شوند و در 4 و 5 سالگی به اوج می رسند. در این مرحله از بازی، عناصر جدیدی وارد بازی کودکان می شوند. واقعیتها تغییر شکل می دهند. اشیایی که وجود ندارد به وسیله اشیای دیگر، نمایش داده می شوند. از تکه چوبی اسب، و با قرار دادن چند بالش در کنار هم باغچه یا خانه می سازند. کودک در این مرحله به تمرین تجربیات زندگی می پردازد و آنها را به شکلهای مختلف تجربه و آزمایش می کند (مقدم، 1370). او اسباب بازیها را به جای خود به بازی می گیرد، گوشی تلفن بازیچه اش را جلوی گوش حیوان اسباب بازیش می گذارند و در واقع نقش اسباب بازی به عنوان یکی از اشیایی که کودک با آن بازی می کند در بازی ابداعی اش تغییر کرده و تبدیل به عنصری نمادین می شود.
اما توجه به این نکته حائز اهمیت است و آن اینکه کودک در بازیهای نمادین اولیه بیشتر از اشیاء واقعی استفاده کنند. قاشق، تلفن، شانه سر واقعی اما به مرور می توانند از اشیاء غیرواقعی بهتر استفاده کنند (مجیب، 1377). بازی نمادی می تواند در مرکز مراقبت بهداشت جهت سازگاری، ترس از جدایی کودک در زمان بستری شدن به کار رود.
بازیهای نقش اجتماعی : معمولاً در این نوع بازیها، کودکان در نقش کس یا کسانی ظاهر می شوند و مسئولتی را بر عهده می گیرند. روان شناسان اجتماعی واژه «سناریو » را برای توضیح الگوهای ذهنی ای که از تسلسل امور و رفتار مناسب در موقعیتهای خاص داریم به کار می گیرند بزرگسالان، کتابها و برنامه های تلویزیونی در آموزش آن به کودک نقش بسیار مهمی دارند. در واقع هرچه نقشها بارزتر باشند و تکرار شوند، درک عمیق تر شده و فراگرفتن آن نقش آسانتر و بیشتر می شود. آگاهی از سناریوها کمک می کند تا کودک راحتر با مسائل اجتماعی برخورد کند. اشتراک در سناریوها اشتراک اجتماعی، گفتگو و تبادل نظر را ممکن می سازد. براین اساس کودک در بازیهای خیالی خود بسیاری از این سناریوها را تمرین و تکرار می کند. این بازیها به کودک کمک می کند اعمال، حرفها و حالتهای کسی را که در نقش او ظاهر گردیده به نمایش بگذارد و بدین ترتیب مسئولیت، کنترل و انعطاف پذیری را می آموزد.
به نظر اسمیلانسکی بازی نقش گذاری اجتماعی از 5 عنصر زیر تشکیل می شود :
1 ) نقش گذاری : کودک در نقش دکتر یا آموزگار ظاهر می شود و با رفتار و حرفهایش را نمود می کند که دکتر یا آموزگار است (ایفای نقش می کند).
2 ) وانمود به تبدیل : مثلاً کودک یک مکعب یا جعبه را به عنوان اسلحه مورد استفاده قرار می دهد و از طریق آن به دیگران تیر شلیک می کند.
3 ) تبادلها اجتماعی : حداقل دو کودک در این تبادل شرکت دارند.
4 ) پافشاری و تأکید : دست کم 10 دقیقه یک بازی دنبال شود.
5 ) ارتباطات کلامی : (مجیب، 1377).
چنانچه کسانی که ناظر بازی کودکان هستند، به این نتیجه برسند کودکان بعضی از این عناصر را رعایت نمی کنند باید در نقش راهنما، بازی آنها را هدایت کند. با توجه به مطالب فوق بازی با مواد اجتماعی بازی ای است که تمرکزش بر روابط اجتماعی قرار دارد و از دیدگاه «گاروی» منبع و فراهم کننده اصولی است که برای باور کردن خود و وانمود کردن بدان نیاز است. و زمانیکه در اینگونه بازیها شخصیتهایی وجود داشته باشند و براساس داستانی به ایفای نقش بپردازند، به آن بازیهای نمایشی گویند (مجیب، 1377).
فایده های عاطفی عبارت اند از : رشد خودآگاهی، اعتماد به نفس و خویشتنداری. کودکان در بازی خیالی، فرصت تسلط یافتن بر محیطی را دارند که تنها محدوده های تخیل آنها حد و مرز آن را تعیین می کند. آنها می توانند خودشان را فراتر از دنیای واقعی، یعنی دنیایی که اغلب در آن احساس ناتوانی می کنند، ببینند و به دنیایی وارد شوند که می توانند لذت ناشی از تمرین قدرت تسلط خود در آن را تجربه کنند. به هنگام این کار آنها اغلب می توانند تعارضهای زندگی واقعی خود را کاهش دهند و با بازی کردن دوباره تجربه های ناخوشایند و رساندن آنها به پایانی خوش و انتقام گرفتن از واقعیت، آنها را جبران کنند (هیوز، ترجمه گنجی، 1384).
بازی نمایشی، کودکان را تحریک می کنند تا به صورت آفریننده فکر کنند و در واقع مشخص شده است که آفرینندگی در آینده را پیش بینی می کند. افزون بر این، به نظر می رسد که پرداختن گسترده به بازی نمایش، حافظه، رشد زبان و توانایی های کسب چشم انداز شناختی در کودکان را بهبود می بخشد (هیوز، ترجمه گنجی، 1384). سرانجام، بازی نمایشی به عنوان اجتماعی ترین نوع بازی توصیف شده است که بیشترین تأثیر را در رشد آگاهی اجتماعی در کودکان دارد. به نظر می رسد که شرکت در بازی نمایشی، توانایی کودکان برای همکاری در موقعیتهای گروهی، مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و درک روابط انسانی را بهبود می بخشد. هنگامی که کودکان پیش دبستانی به بازی اجتماعی – خیالی می پردازند، موضوعهایی چون «کنترل و سازش» را کشف می کنند. بدین معنی که آنها وقتی به مشخص کردن و چانه زدن درباره نقشهای بازی و موضوع بازی می رسند، اغلب وارد فرایند ظرفیت مذاکره با سایر کودکان می شوند. اینگونه مذاکره به کودکان کمک می کند تا به طور موثری با یکدیگر ارتباط برقرار سازند و برخی از تعارضهای گریز ناپذیری را که در تعامل کودکان پیش دبستانی به وجود می آید، حل و فصل کنند (هیوز، ترجمه گنجی، 1384).
این بازی به خصوص برای کودکانی با ارزش است که چندین رویه درمانی یا بستری شدن را تجربه می کنند یا تجربه خواهند کرد. پرستاران می توانند فرصتهایی برای بازی نمایشی هدایت شده فراهم کنند. جهت بازی می توان از یک اسباب بازی پزشکی یا از وسایل و لوازم واقعی پزشکی استفاده کرد. از جمله این اسباب بازیها گوشی، سرنگهای بدون سرسوزن، باند، گاز، دستکش و یک عروسک پارچه ای (به عنوان بیمار) هستند. کودکان از طریق استفاده از این وسایل، لذت برده و تجارب خود را آزمایش می کنند و تجاربی به دست می آورند. گاهی در این نوع بازی پرستار نقش شرک کننده فعال را ندارد و فقط بازی کودک را تماشا می کند. اما گاهی بازی توسط پرستا در مورد یک درمان یا یک رویه خاص فرماندهی و هدایت می شود. از جمله این رویه ها، گچ گیری، آسپیراسیون مغز استخوان، جراحی یا استفاده از لوازم پزشکی هستند.
3 ) بازیهای با قاعده
بازیها با قاعده نقطه عطف بازیهای تمرینی و نمادین هستند (مجیب، 1377). این مرحله در سنین 4 تا 7 سالگی ادامه می یابد و در 11 سالگی به مرحله نهایی رشد خود می رسد. در این مرحله اثرات بازی برای تمام عمر باقی می ماند و همزمان با رشد کودک و گذشت زمان به صورت کاملتر انجام می شود. کودک بازیهای نهادی را از طریق مشاهده رفتار سایر کودکان بزرگتر و اطرافیان و با پیروی از قواعد براساس تقلید فرا می گیرد. در این نوع بازیهاست که کودک قراردادهای پیچیده تری وضع می کند. همین قواعد موقتی و تنظیم شده توسط کودکان است که به کامل شدن بازیها کمک می کند و این تکامل در بازیهای سنین مختلف ادامه می یابد و در بزرگسالی با اشکال پیچیده تر و ضوابط خاص انجام می گردد (مقدم، 1370).
در بازی با قاعده کودکان کمتر از هفت سال، هر یک از آنان قواعد بازی را از بزرگترها به صورت متفاوتی به عاریت می گیرند و چون یادگیری و مراعات تمام قواعد بازی برای آنان مشکل است، تنها به یادگیری بخشی از آن بسنده می کنند (توفیق، 1370).
بازی از نظر چگونگی اجرا
بازیهای فردی : در بازیهای فردی کودک به تنهایی اقدام به بازی کرده و دیگران در بازی او دخالتی ندارند. کودکان کم سن و سال که قادر به ایجاد رابطه با دیگران نیستند و همچنین کودکانی که بر اثر برخی از عوامل، دسترسی به کودک دیگر ندارند به بازیهای فردی می پردازند. به طور کلی گرایش به بازیهای فردی با افزایش سن در کودکان کم می شود و بازیهای گروهی مورد توجه قرار می گیرند.
خانواده به عنوان اولین محیط اجتماعی کودک شناخته می شود و اعتبار و اهمیتی که خانواده با توجه به امکانات خود برای کودک و فعالیتهای او قائل می شود موجب برخوردهای عینی و سالم او با محیط و مسائل گوناگون می گردد. بازی به عنوان فعالیت اصلی و اساسی کودک در دوران قبل از دبستان تابع امکانات مختلف خانواده می باشد. به عنوان مثال، کودکی که در خانواده و محله پرجمعیت متولد می شود طبیعتاً به علت وجود همبازیهای زیاد تمایل به بازیهای گروهی و بازیهایی که احتیاج به وسائل چندانی ندارند پیدا می کند. اما بازیهای فردی برای کودکانی که هنوز قادر به بازی جمعی نیستند طبیعی می باشد، مثلاً این کودکان ممکن است دقائق بسیاری را با شیء مخصوصی که برای انها تازگی دارد به بازی بپردازند. بازیهای فردی به دلیل خاصیت ویژه ای که دارند احتیاج زیاد به خیالپردازی و قوه تخیل دارند. گاه کودکان در حین بازی، تقلید چند نفر را در می آورند که این امر خود موجب تقویت و گسترش قوه تخیل و ذهن کودک می شود.
بازیهای گروهی : بازی جمعی به ان دسته ا

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه روانشناسی درباره : نیازهای روانی