منابع پایان نامه درمورد افزایش، عملکرد، نیتروژن

کاربرد کود آلی توجه زیادی را از سوی کشاورزان، دوستداران محیط زیست و مصرف کنندگان به خود جلب کرده است (بویر و بلک، 1994) (سیادت و همکاران، 1389). کودهای حیوانی و شیمیایی، تاثیر مطلوبی در رشد و عملکرد مرزه دارند. در فصل پاییز هنگام آماده ساختن خاک، اقزودن 50 تا 60 کیلوگرم در هکتار اکسیدفسفر و 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس در زمینهایی که مرزه کشت می شود، ضروری است. همچنین، افزودن 50 تا 80 کیلوگرم در هکتار ازت در فصل بهار، هنگام آماده کردن زمین برای کاشت گیاه، نتایج مطلوبی در افزایش عملکرد خواهد داشت. پس از اولین برداشت محصول، اضافه کردن مقادیر مناسبی ازت به فواصل بین ردیفها، نتایج مطلوبی را در رشد و افزایش عملکرد به همراه دارد (امیدبیگی، 1388).
فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش
برای انجام هر تحقیق نیاز به بررسی کارهای تحقیقاتی دیگران در آن زمینه می باشد. با بررسی سوابق مطالعاتی که در ارتباط با آن موضوع صورت گرفته، می توان نقاط ضعف و قوت آن را دریافت و با در نظر گرفتن تمامی مسائل و روشها، اقدام به انتخاب بهترین روش جهت پیشبرد کار تحقیقاتی نمود. لذا در این قسمت به بررسی تحقیقات انجام شده و مرتبط و در برگیرنده قسمتهای مختلف تحقیق حاضر در داخل و خارج کشور پرداخته شده است، طبق بررسی های به عمل آمده و تحقیقات انجام شده در خصوص گیاه دارویی مرزه موارد زیر بیان می شود:
– در جنس مرزه نیز همانند آویشن، مهمترین ترکیبات شیمیایی اسانس مربوط به گروه منوترپنوئیدها می باشد و از میان آنها دو ترکیب فنلی تیمول و کارواکرول جزء ترکیبات شاخص به حساب می آیند. ترکیب شاخص دیگر در این جنس P-Cymene ترکیبات این گروه که در جنس مرزه جزء ترکیبات شاخص به حساب می آید است که مانند دو ترکیب یاد شده جزء منوترپن های تک حلقه ای می باشد. از دیگر Y-Tevpinene به مقدار بیش از 10 درصد وجود دارد. لیمونن و او 8 – سینئول است که در تعدادی از گونه ها (Limonen & 1,8-Cineole). از دیگر منوترپن های تک حلقه ای هستند که در تعدادی از گونه های این جنس حضور دارند. در مورد وجود کموتایپ های مختلف در گونه مرزه تابستانه مطالعات نشان داده که گیاهان پرورش یافته در آفریقا از نظر تولید میزان تیمول قوی بوده و با 5/22 درصد بالاترین میزان تولید این ماده را دارند، به عبارت دیگر اینها کموتایپ تیمول هستند، در حالی که گیاهان پرورش یافته در کانادا، اروپا و ایران از نظر میزان کارواکرول و گاماترپینن غنی هستند و در واقع کموتایپ کارواکرول – گاما – ترپینن هستند (میرزا و احمدی، 1380). در مطالعه دیگری که در ترکیه انجام شد اسانس گونه مرزه تابستانه از 20 منطقه مختلف ترکیه مورد مطالعه قرار گرفت و نتیجه جالب از این تحقیق این بود که تمام اسانس های گرفته شده از نمونه های کاشته شده دارای کارواکرول بالا ( 42 تا 63%) بودند و کارواکرول ترکیب غالب اسانس بود در حالی که اسانس حاصل از نمونه های وحشی که در قسمت غربی ترکیه از جمله سواحل شرقی مدیترانه به طور وحشی می رویند، تیمول ترکیب غالب اسانس را تشکیل می داده است. البته یک مورد استثناء هم مشاهده شد که میزان درصد کارواکرول و تیمول شبیه به هم بودند.(Baser et al. , 2004). مطالعات انجام شده در مورد نمونه های کاشته شده مرزه تابستانه در ایران نشان می دهد که در آنها کموتایپ های با کارواکرول و گاماتریینن بالا (عباسی و همکاران، 1384 و زهرا فاکرباهر و همکاران، 1380) کموتایپ های با تیمول کارواکرول و الفا – ترپینن بالا (میزا و همکاران، 1380) وجود دارند (جم زاد، 1388).
– طی تحقیقی که اکبری نیا در سال 1389 بر روی واکنش گیاه دارویی مرزه سهندی5 به نیتروژن و تراکم کاشت انجام دادند به این نتیجه رسیدند که با افزایش مقدار کود نیتروژن، ارتفاع بوته، تعداد شاخه در بوته و وزن سرشاخه (خشک) روند افزایشی داشتند. بیشترین درصد اسانس با کاربرد 40 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بدست آمد و افزایش بیشتر نیتروژن باعث کاهش این دو صفت شد. با افزایش تراکم بوته در واحد سطح تعداد شاخه در بوته روند کاهشی داشت و بیشترین تعداد شاخه در تراکم 8 بوته در متر مربع بدست آمد. نتایج این آزمایش حکایت از تاثیر جداگانه کود نیتروژن و تراکم کاشت و همچنین اثر متقابل آنها بر برخی صفات رویشی، عملکرد کمی و اسانس گیاهان دارویی مرزه سهندی دارد.
– در تحقیقی که رضوانی مقدم و همکاران در 1388 بر روی بررسی اثر کودهای بیولوژیک و آلی بر برخی صفات کمی و مقدار اسانس گیاه دارویی مرزه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که که کاربرد کودهای بیولوژیک و آلی می تواند در بهبود خصوصیات کمی و کیفی مرزه موثر باشند. به طور کلی، نتایج این تحقیق حاکی از آن است که استفاده از ورمی کمپوست و کودهای بیولوژیک حاوی ریزموجودات باکتریایی و یا قارچی، به تنهایی و یا در ترکیب با یکدیگر، در بهبود ویژگی های رشدی و عملکرد گیاه دارویی مرزه، تاثیر مثبتی داشت. با توجه به ضرورت تولید این قبیل گیاهان در نظام های زراعی از یک طرف و لزوم توجه به کشت این گیاهان در نظام های کم نهاده، به نظر می رسد که استفاده از کودهای آلی و بیولوژیک می تواند به عنوان گزینه ای مناسب در راستای نیل به اهداف کشاورزی پایدار در تولید گیاهان دارویی مد نظر قرار گیرد.
– طبق مطالعه ای که محمدپور و همکاران در سال 1389 بر روی تاثیر تاریخ کاشت و تراکم بر خصوصیات مورفولوژیک و عملکرد مرزه تابستانه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که خصوصیات مورفولوژیک مرزه که اغلب از اجزای عملکرد پیکر رویشی محسوب می شوند، تحت تاثیر تیمارهای زراعی قرار داشته و با مدیریت صحیح می توان عملکرد رویشی را افزایش داد. نتایج بدست آمده نشان داد که خصوصیات مورفولوژیک مرزه که اغلب از اجزای عملکرد پیکر رویشی محسوب می شوند، تحت تاثیر تیمارهای زراعی قرار داشته و با مدیریت صحیح می توان عملکرد رویشی را افزایش داد.
– در مطالعه ای که مکی زاده تفنی و همکاران در سال 1387 بر روی اثر کاربرد منابع مختلف نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه مرزه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که کاربرد کودهای زیستی به تنهایی و یا در ترکیب با کود شیمیایی در بهبود صفات کمی و کیفی گیاه دارویی مرزه تاثیر مثبتی داشته و به جای مصرف مداوم کود شیمیایی می توان با استفاده بهینه از نهاده های زیستی در راستای کشاورزی پایدار و کاهش آلودکی ناشی از مصرف کود شیمیایی نیتروژنی اوره گام برداشت. همچنین نتایج نشان داد که منابع مختلف نیتروژن بر صفات کمی و کیفی گیاه مرزه تاثیر معنی داری داشته و برای تولید ماده خشک و اسانس بیشتر باید کود نیتروژن به شکل زیستی یا شیمیایی مصرف شود که علت آن نقش نیتروژن در افزایش تولید ماده خشک و افزایش طول دوره رشد می باشد نیتروژن با افزایش تقسیم و افزایش تورژسانس سلول های مریستمی سبب افزایش رشد رویشی و شاخه دهی گیاهان می شود. به طور کلی تیمارهای کودی بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه مرزه تاثیر داشته و علاوه بر آن نوع نیتروژن مصرفی نیز بر این صفات تاثیر دارد و جهت حصول بیشترین عملکرد اقتصادی و اسانس می توان اقدام به مصرف کود زیستی به همراه 50% کود نیتروژنی اوره توصیه شده نمود. البته کاربرد کودهای زیستی به تنهایی و یا در ترکیب با کود شیمیایی علاوه بر بهبود خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی مرزه در پایداری تولید و حفظ محیط زیست نیز تاثیر مثبتی داشته و با توجه به ضرورت تولید گیاهان دارویی در نظام های زراعی از یک طرف و لزوم توجه به کشت این گیاهان در نظام های کم نهاده از طرف دیگر، به نظر می رسد کودهای زیستی جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی در تولید این گیاهان است.
– طبق تحقیقی که مومیوند و همکاران در سال 1388 بر روی تاثیر کاربرد نیتروژن و کربنات کلسیم بر تجمع نیترات و عملکرد گیاه دارویی مرزه تابستانه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که امروزه استفاده از کودهای نیتروژن دار در کشت و کار سبزیجات افزایش چشمگیری یافته است که نتیجه آن تجمع نیترات در سبزیجات، آلودگی آب های سطحی و زیر زمینی و آلودگی اکوسیستم ها است و این امر می تواند برای سلامتی انسان و محیط زیست بسیار خطرناک باشد. بنابراین بشر مجبور است که در مصرف یا عدم مصرف کودهای شیمیایی (با توجه به اثرات مخرب آن ها) در کشت و کار سبزیجات و زراعت های دیگر اندکی تفکر کندو اقدامات مفیدی انجام دهد. بر اساس این تحقیق، کوددهی نیتروژن باعث افزایش میزان نیتروژن، در برگ مرزه شد در حالی که میزان کلسیم تغییری نکرد. همچنین کاربرد کربنات کلسیم باعث افزایش تجمع کلسیم در برگ و گاهش میزان نیتروژن گردید. با وجود این عملکرد برگ و سرشاخه گلدار تحت تاثیر کربنات کلسیم تغییر نکرد. بنابراین در صورتی که مصرف مرزه جنبه تازه خوری و یا ادویه ای داشته باشد باید در کاربرد کودهای شیمیایی به خصوص نیتروژن احتیاط لازم را انجام داد و در صورت امکان از روش های تلفیقی و ارگانیک برای تغذیه این نوع سبزیجات استفاده کرد، به طوری که عملکرد پیکر رویشی آن نیز کاهش چندانی نداشته باشد و از نظر اقتصادی و تغذیه ای مقرون به صرفه باشد. علاوه بر این با توجه به کاهش میزان نیترات تجمع یافته در برگ مرزه در پاسخ به افزایش میزان کربنات کلسیم خاک، می توان گفت که کشت این گیاه (به عنوان گیاهی مقاوم به آهک) در خاک های آهکی که بخش اعظمی از اراضی کشاورزی کشورمان را شامل می شوند، نه تنها در افزایش کاربری این اراضی موثر است بلکه می تواند عامل مهمی در کاشت تجمع نیترات باشد. در نتیجه می توان از این سبزی به عنوان گیاهی با ارزش و جایگزین برای کشت در خاک های آهکی نام برد.
– در تحقیقی که زراع و همکاران در سال 1388 در مورد تغییرات اسانس و برخی ویژگی های کمی گیاه مرزه تحت تاثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن و کمپوست زباله شهری انجام دادند به این نتیجه رسیدند که همبستگی بالا و معنی داری بین عملکرد اسانس با ارتفاع بوته و تعداد شاخه فرعی بود و نیتروژن بر عملکرد اسانس مرزه تاثیر معنی داری داشت و با افزایش مقادیر کود مصرفی عملکرد اسانس نیز افزایش یافت که به سبب افزایش عملکرد ماده خشک در واحد سطح است. بطور کلی نتایج این بررسی نشان داد که مصرف کود نیتروژن و کمپوست زباله شهری بر عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی مزره تاثیر معنی داری داشته است.
– طبق مطالعه ای که احمدی و همکاران در سال 1382 بر روی مقایسه ترکیبهای موجود در اسانس مرزه بختیاری6 در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل در رویشگاه و مرزعه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که در اسانس مرزه بختیاری جمع اوری شده از رویشگاه در مرحله قبل از گلدهی، عمده ترین ترکیبهای شناسایی شده پارا – سیمن (5/36%)، کارواکرول (20%) و تیمول (2/19%) و در مرحله گلدهی کامل پارا – سیمن (2/23%)، کارواکرول (8/25%)، تیمول (3/1%) و منتون (5/18%) بودند. در اسانس مرزه بختیاری جمع آوری شده از مزرعه در مرحله قبل از گلدهی عمده ترین این ترکیبها پارا – سیمن (6/28%) و کارواکرول (6/48%) و در مرحله گلدهی کامل پارا – سیمن (2/21%) و کارواکرول (3/62%) بودند. بازده اسانس مرزه بختیاری کشت شده به ترتیب در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل (1/1% و 1/2%) و بازده اسانس مرزه بختیاری جمع آوری شده از رویشگاه در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل به ترتیب (8/1% و 1/1%) بود. مقایسه میزان کارواکرول در مرزه بختیاری کشت شده و وحشی در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل که به ترتیب 6/48%، 3/62% و 20%، 8/25% بودند، نشان دهنده این است که تغییرات شرایط اکولوژیک از جمله: ارتفاع از سطح دریا، دما،

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه درموردصنعت دارو، ارزش افزوده