عملکرد اندوتلیال

دانلود پایان نامه

ک هندگریپ…………………………………………………………………..۴۷
جدول۴-۱جدول بررسی نوع توزیع داده های مطالعه(خروجی آزمون کلومگرف-اسمیرنف).۴۹
جدول۴-۲ ویژگیهای توصیفی مربوط به آزمودنی‌ها……………………………………………………………….۵۰
جدول ۴-۳ آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیرتمرینات ایزومتریک هندگریپ بر اتساع عروقی وابسته به جریان خون قبل و بعد از تمرین………………………………………………………………………………۵۱
جدول ۴-۴ : آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیرتمرینات ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون سیستولی قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………..۵۲
جدول ۴-۵ : آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیر تمرینات ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون دیاستولی قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………..۵۴

فهرست تصاویر
عنوان صفحه
تصویر ۱-۱ عوامل خطرزای قلبی- عروقی و اختلال در عملکرد اندوتلیال رخ می‌دهد……………۷
تصویر ۲-۱ فاکتورهای موثر بر فشارخون…………………………………………………………………………………۱۷
تصویر ۲-۲ عوارض پرفشارخونی……………………………………………………………………………………………….۲۲
تصویر ۲-۳ ساختار عروق خونی………………………………………………………………………………………………..۲۴
تصویر ۲-۴ : اندازه گیری FMD با استفاده از دستگاه سونو…………………………………………………۳۰
تصویر ۲-۵ نمایش تنش برشی…………………………………………………………………………………………………۳۲

فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه

شکل ۴-۱، میانگین و انحراف استاندارد اتساع عروقی وابسته به جریان خون قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………………………………………………۵۲
شکل ۴-۲، میانگین و انحراف استاندارد فشارخون سیستولی قبل و بعد……………………………۵۳
شکل ۴-۳، میانگین و انحراف استاندارد فشارخون دیاستولی قبل و بعد……………………………۵۵

فصل اول
مقدمه
اینگونه تخمین زده می‌شود که پرفشاری خون، ۱ بیلیون نفر را در سرتاسر جهان درگیر می‌کند که این امر با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی(CVD) 1 و بالارفتن مرگ و میر مخصوصا در افراد مسن همراه است و به درستی ثابت شده است که با پیشرفت سن، فشارخون افزایش پیدا می‌کند. (رافائل داس ریس و همکاران۲،۲۰۱۳). در ایالت متحده آمریکا، حدود ۹/۷۷ میلیون نفر بزرگسال مبتلا به پرفشاری خون هستند که طبق آمار سازمان بررسی ارزیابی تغذیه و سلامت ملی (NHANES)3 در سال ۲۰۰۷، ۵/۸۱ درصد از این افراد از بیماری خود، اطلاع دارند، ۹/۷۴ درصد تحت درمان هستند، ۵/۵۲ درصد تحت کنترل هستند و ۵/۴۷ درصد نیز تحت کنترل نمی‌باشند. پیش بینی‌ها نشان می‌دهند که پرفشاری خون از سال ۲۰۱۳ تا سال ۲۰۳۰، ۲/۷ درصد افزایش خواهد داشت (انجمن قلب آمریکا۴ ،۲۰۱۳).
پرفشاری خون نقش برجسته‌ای را در جهان، در تمام علل و مرگ و میر بیماری‌های قلبی- عروقی ایفا می‌کند. اصلاح شیوه زندگی، شامل افزایش فعالیت ورزشی برای پیشگیری و درمان پرفشاری خون توصیه می‌گردد (چری لی و همکاران۵ ،۲۰۰۷).
کاهش فعالیت بدنی و زیاده‌روی در مصرف چربی‌ها، گوشت، شکر، نمک و مصرف دخانیات همراه با زندگی پر استرس در دهه‌های گذشته، بروز بیماری‌های عمده‌ی غیرواگیر را در جوامع بشری افزایش داده است. تقریبا دو سوم مرگ و میرها در کشورهای پیشرفته به علت این بیماری‌ها است. و در کشورهای خاورمیانه نیز بیماری‌های قلبی– عروقی، بیماری‌های مزمن ریوی و دیابت سه علت از شش علت اول مرگ و میر را تشکیل می‌دهند. در ایران نیز این بیماری‌ها از علل عمده‌ی مرگ و میر و ناتوانی به شمار می‌روند. عوامل خطر بروز این بیماری‌ها، شامل افزایش فشارخون، زیادی چربی‌های خون، اختلالات متابولیسم گلوکز، اضافه وزن و چاقی و مصرف دخانیات می‌باشد که در کشور ما و به ویژه در شهرهای بزرگ شایع است.
طبق آمار مندرج در سیمای مرگ و میر در ۲۹ استان کشور در سال ۱۳۸۳، ده علت اصلی مرگ و میر در ایران، به ترتیب، بیماری‌های قلبی – عروقی، حوادث غیرعمدی، سرطان‌ها، بیماری‌های دستگاه تنفس، اختلالات حول تولد، بیماری‌های دستگاه گوارش، مجموع حوادث عمومی، بیماری‌های دستگاه ادراری و تناسلی، اختلالات غدد و متابولیک و ناهنجاری‌های مادرزادی بوده است. اگر چه بدون شک این رتبه بندی تا سال ۲۰۳۰ در کشور ما نیز تغییر می‌کند، صحت، دقت و متدولوژی گردآوری آمار کشوری جای تامل دارد (عزیزی،جانقربانی وحاتمی،۱۳۸۹).
در افراد بالغ، فشارخون سیستولی ۱۴۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر و یا فشارخون دیاستولی ۹۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر پرفشاری خون محسوب می‌شود. فشار خون بالا شایعترین عامل بروز نارسایی و سکته مغزی در بسیاری از کشورها و شایعترین عامل ایجاد نارسایی کلیوی است. در حال حاضر داروهای پایین آورنده فشار خون از رایج ترین داروهایی هستند که توسط پزشکان نسخه می‌شوند با این حال هنوز بیش از نیمی از بیمارانی که فشار خون بالا دارند، درمان نمی‌شوند و فشار خون در بیشتر آنهایی که درمان می‌شوند در حد مطلوب کنترل نشده است
. با این وجود، فشار خون بالا در کشور آمریکا در دهه‌های گذشته کاهش قابل ملاحظه‌ای داشته است که می‌تواند به علت دقت بیشتر در اندازه‌گیری و تشخیص فشار خون بالا و یا حاصل اقدام‌های وسیع انجام شده در جهت پیشگیری اولیه بیماری‌های قلبی – عروقی در این کشور باشد. شیوع پرفشاری خون در کشورهای اروپایی نیز در همین حدود ذکر شده است. مطالعات انجام شده در کشور ایران نیز حاکی از شیوع بالای پرفشاری‌خون است. در آخرین بررسی شهر تهران در طرح قلب سالم (۱۳۷۶)، شیوع فشارخون دیاستولی بالا در محدوده سن ۲۵ تا ۶۵ سال، حدود ۲۳ درصد و فشار خون سیستولی بالا (بدون بالا بودن فشارخون دیاستولی) حدود ۱۰ درصد نشان داده شده است. این آمار لزوم توجه بیشتر به عوامل خطر قلبی – عروقی و اهمیت پیشگیری اولیه را در کشور، بیش از بیش مورد تاکید قرار می‌دهد (حاتمی،رضوی،اردبیلی،مجلسی،سیدنوزادی و پریزاده، ۱۳۸۳).
به دنبال ایجاد فشارخون، کنترل فشارخون بالا نیز از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد تا شانس ایجاد عوارض به واسطه فشارخون به حداقل مقدار خود برسد. علیرغم این که پیشگیری و درمان پرفشاری خون مورد توجه قرار گرفته و راهکارهای مشخص برای درمان آن ارائه گردیده که می‌توان به در دسترس بودن بیش از صد نوع داروی متفاوت فشار خون که کارایی همگی به اثبات رسیده اشاره کرد، اما همچنان میزانهای گزارش شده برای کنترل فشار خون ناامید کننده است. میزان موفقیت برای کنترل فشار خون در آمریکا تنها ۲۷ درصد بوده که در انگلستان، فرانسه و آلمان حتی از این هم کمتر است. گزارشات پزشکی نشان می‌دهد که شکست در کنترل فشار خون ریشه در عدم تمکین دارویی دارد. متأسفانه بیشتر تحقیقات به پرس و جو در تمکین دارویی محدود شده اند و یافته‌ها در مورد فرآیند تصمیم گیری در زمینه خودتنظیمی فشار خون توسط بیمار بسیار ناچیز است. واضح است که کنترل فشار خون به درجه معینی از خودتنظیمی نیاز دارد. خودتنظیمی شامل کنترل منظم فشار خون، کاهش نمک مصرفی، عدم مصرف سیگار، انجام ورزش، اجتناب از فشارهای روحی روانی، تغذیه سالم، کاهش وزن و مصرف مرتب دارو طبق تجویز پزشک می‌باشد (براتی و همکاران،۱۳۸۹).
همانگونه که ذکر شد، ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺑﺮای ﺑﻴﻤﺎریﻫﺎی ﻗﻠﺒﻲ- ﻋﺮوﻗﻲ، ﭘﺮﻓﺸﺎریﺧون اﺳﺖ.ﻛــﺎﻫﺶ ﻓــﺸﺎرﺧــــﻮن اﺳـﺘﺮاﺣﺘﻲ در اﻓـﺮاد ﻃﺒﻴﻌﻲ۶ و ﺑﻪ وﻳـﮋه اﻓـﺮاد ﭘﺮﻓـﺸﺎرﺧـﻮنی۷ اﻫﻤﻴـﺖ بسزاﻳﻲ از ﻟﺤـﺎظ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮ ﻣـﺸﻜﻼت ﻗﻠﺒـﻲ – ﻋﺮوﻗـﻲ دارد. ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ورزﺷﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮ داروﻳﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی، ﻛﺎﻫﺶ و درﻣﺎن ﻣﺸﻜﻼت ﻓﺸﺎرﺧﻮن در ﻋﻤﻮم اﻓﺮاد ﺑﺎﺷﺪ (محبی و همکاران، ۱۳۸۸).
اختلال در عملکرد اندوتلیال یکی از عوامل اصلی در پیشرفت آترواسکلروز، پرفشاری‌خون و بیماری عروق کرونری(CAD)8 محسوب می‌شود. این مورد در افراد پرخطر مستعد آترواسکلروز و در بیماران پرفشارخونی دیده شده است. همچنین اختلال در عملکرد اندوتلیال یک پیشگوی مهم در خصوص حوادث قلبی- عروقی در طولانی مدت می‌باشد (این چانگ هانگ و همکاران۹، ۲۰۱۲)
اندوتلیوم عروق خونی، نقش مهمی را در تنظیم تونیسیته عروق و حفظ هموستاز قلب و عروق بازی می کند. اختلال در عملکرد اندوتلیوم به پاتوژنز آترواسکلروز بیماری های عروقی و حوادث حاد قلبی و عروقی مرتبط است. اتساع ناشی از جریان خون(FMD)10‌ به دنبال ترشح نیتریک اکساید (NO)11 از سلول‌های اندوتلیال اتفاق می‌افتد. همچنین اخیرا از FMD برای مطالعه عملکرد اندوتلیال عروق خونی به عنوان یک روش غیرتهاجمی استفاده می‌شود. علاوه براین گزارش شده است که اختلال در FMD با تجمع عوامل خطر کرونری مرتبط می‌باشد (جیرو موریگوچی و همکاران۱۲،۲۰۰۴)
پرفشاری خون که با اختلال در عملکرد اندوتلیال مرتبط است بیانگر شرایطی است که در آن با کاهش اتساع وابسته به اندوتلیوم و وابسته به نیتریک اکساید روبرو هستیم. تمرینات ایروبیک پویا، احتمالا به علت ایجاد سازگاری‌های مرتبط با تمرین در سیستم عروقی (برای مثال افزایش اتساع وابسته به اندوتلیال)، فشارخون استراحتی را در افراد مبتلا به پرفشاری خون و یا افراد بدون فشارخون بالا به طور موثری کاهش می‌دهد (پسکاتلو و همکاران۱۳ ، ۲۰۰۴). شواهد اندکی نشان می‌دهند که تمرینات ایزومتریک شامل تمرینات ایزومتریک هندگریپ، فشارخون استراحتی را در افراد با یا بدون فشارخون بالا کاهش می‌دهد (تیلور و همکاران۱۴،۲۰۰۳). مکانیسم‌های مرتبطی در این زمنیه پیشنهاد شده اما مورد بررسی قرار نگرفته است همانند افزایش اتساع وابسته به اندوتلیال (ری سی و همکاران۱۵،۲۰۰۰).
برای ارزیابی اختلال در عملکرد اندوتلیال، راه‌های مختلفی وجود دارد که یکی از آنها اتساع وابسته به جریان خون (FMD) می‌باشد. FMD یکی از روشهای وسیع غیرتهاجمی برای ارزیابی عملکرد اندوتلیال است که بازتاب اتساع وابسته به نیتریک اکساید اندوتلیال در پاسخ به انسداد ناشی از پرخونی واکنشی می‌باشد (این چانگ هانگ و همکاران۱۶،۲۰۱۲).
شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ورزﺷﻲ ایزومتریک ﺑﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎرﺧـﻮن استراحتی افراد حتی در کمتر از ۸ هفته ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ. از سازگاریهای سریع ایجاد شده به دنبال این نوع تمرینات می‌توان به تغییر در اوج ظرفیت اتساع عروقی۱۷ اشاره کرد (گاوین و همکاران۱۸، ۲۰۱۰). تحقیق حاضر با هدف تاثیر ۴ هفته فعالیت ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون اس
تراحتی و اتساع ناشی از جریان خون زنان مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.
۱-۱ بیان مسئله
فشار خون از نظر همودینامیک عبارت است از نیرویی که خون بر دیواره‌ی رگ‌هایی که در آن جریان دارد وارد می‌کند و ازیاد فشارخون از افزایش برون ده قلبی، بالا رفتن مقاومت عروقی و یا هر دو ناشی می‌شود. بر این اساس در افراد بالغ، فشار خون سیستولی ۱۴۰ میلی متر جیوه یا بالاتر و یا فشار خون دیاستولی ۹۰ میلی متر جیوه یا بالاتر، پرفشاری خون محسوب می‌شود. هدف از تشخیص و درمان پرفشاری خون، کاهش احتمال بروز بیماریهای قلبی – عروقی و مرگ و میر ناشی از آنهاست. (عزیزی،جانقربانی وحاتمی،۱۳۸۹)
طبق آمار منتشر شده توسط انجمن قلب آمریکا۱۹(AHA) و کمیته ملی پیشگیری، تشخیص و ارزیابی و درمان فشارخون بالا(JNC7) 20 طبقه بندی فشارخون به شرح جدول زیر است:
جدول ۱-۱ طبقه بندی فشارخون

مطلب مشابه :  شهرک های صنعتی

Diastolic(mmHg)
Systolic(mmHg)
Blood pressure classification
<80
<120
Normal
Or 80-89
120-129
Prehypertention
Or>۹۰
۱۴۰
Hypertension
۸۰
۱۳۰
Hypertension in diabetics

پرفشاری خون به دو دسته ی اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. آن دسته از پرفشاری خون، اولیه یا ایدیوپاتیک یا اسانشیال۲۱ نامیده می‌شود که عموما علت آنها نامعلوم است. پرفشاری خون اولیه شایعترین شکل پرفشاری خون است که ۹۰ درصد موارد بیماری را شامل می شود. پرفشاری خون ثانویه۲۲ هنگامی است که نوعی بیماری یا ناهنجاری دیگر موجب فشار خون شده باشد. از همه بیشتر، بیماریهای کلیه (گلومرولونفرویت مزمن و پلیونفریت مزمن)، تومورهای غدد فوق کلیه، تنگی مادرزادی آئورت و مسمومیت از بارداری در ایجاد فشار خون ثانویه دخالت دارند. برآورد شده است که مجموع همه این حالات در حدود ۱۰ درصد یا کمتر ، پرفشاری خون را شامل می شود. (جی ای پارک۲۳ ،۲۰۰۲).
بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی – عروقی با عوامل خطرزای قلبی – عروقی را میتوان با غیرطبیعی بودن ساختار و عملکرد عروق شناسایی کرد. اندوتلیوم عروقی، نقش مهمی در تعدیل تون و ساختار عروقی ایفا میکند. در مقابل مراحل اولیه پاتوژنیک آترواسکلروز و ترومبوز، تولید فیزیولوژیکی عوامل شلکنندگ