مقاله درمورد دانلود دانش آموز، دانش آموزان، پیشرفت تحصیلی

است که بر روی دانش آموزان محور دارد ویادگیری با انگیزه و فعال را توسعه می دهد، همچنین مانجل2 (2008) اظهار می کند که در روش یادگیری بر اساس حل مسئله دانش آموزان از شنوندگان مجهول و دریافت کنندگان اطلاعات، به شنوندگان فعال و پر تلاش و خود مختار و حل کنندگان مسائل تبدیل میشوند.
یزدانیار (1394) در تحقیقی با عنوان «تایید روش حل مسأله بر پیشرفت تحصیلی فیزیک دانش آمزوان سال اول دبیرستان شهرستان ملایر و مقایسه آن با روش تدریس سنتی» به این نتیجه دست یافت که دانش آموزانی که با روش حل مسأله آموزش دیده اند نسبت به دانش آموزانی که با روش سنتی آموزش دیده اند پیشرفت تحصیلی بیشتری داشتند.
لذا برای تربیت نیروی انسانی ماهر و جهت به فعل در آوردن توانایی های بالقوه و نامحدود آن و همچنین افزایش و بهبود مهارتهایشان نیاز به یک برنامه ریزی آموزشی و درسی نظامند است که قادر باشند آنان را برای ورد به عرصه دانایی و روبرو شدن با تحولات شگفت انگیز قرن حاضر و تطابق با دنیای در حال تغییر ما تربیت نماید به طوری که آنها قادر باشند مهارتهای تفکر انتقادی و خلاق خود را برای تصمیم گیری مناسب و حل مسأله پیچیده ی جامعه افزایش داده و به مهارتهای پژوهش و حل مسأله مجهز گردند و همچنین روحیه ی جستجوگری را درخود تقویت کرده و در کنار آن به کسب دانشهای نوین نگرش های همچون برقراری ارتباط با دیگران، کارگروهی و اندیشه جمعی مجهز گردند (احمدی، 1380).
بنابراین با توجه به مطالب ذکر شده سوال اصلی این پژوهش این است که آیا بین اثربخشی روش تدریس به شیوه حل مسئله با روش تدریس سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس فیزیک (مبحث دینامیک ) تفـاوت وجـود دارد؟
1-3 ضرورت و اهمیت تحقیق
این پژوهش از دو جنبه دارای اهمیت است:
الف) از دیدگاه نظری، نتایج این پژوهش به خزائن دانش در این زمینه افزوده می شود.
ب) از دیدگاه کاربردی: نتایج این پژوهش توسط معلمین و کارشناسان آموزش و پرورش مورد استفاده قرار می گیرد.
یکی از وظایف مهم تعلیم و تربیت در هر جامعه ای، فراهم ساختن زمینه های مناسب یادگیری، به منظور رشد و شکوفایی استعدادها و بروز خلاقیت ها در دانش آموزان است و این امر مستلزم برنامه ریزی آموزشی، اتخاذ تدابیر و انتخاب روش های مناسب تدریس است. روش هایی که علاوه بر پرورش و ایجاد زمینه خود شناسی و خود شکوفایی، باعث اندیشه ورزی و شادی و نشاط و سرزندگی آنان شود (محمدیان و پور محمدی، 1388).
سرعت رشد دانش بشری به گونه ای است که به طور مستمر قواعدی نوین جای قواعد قبلی را می گیرند، بنابراین فراگیران باید به دانش و مهارت هایی مجهز باشند که در چالش های دنیای نوین در تنگنا قرار نگیرند. در نتیجه متخصصین و معلمین آموزش و پرورش ملزم هستند تا روش های تدریسی را به کار گیرند که منجر به چنین دانش و مهارت هایی می شود (حائری زاده، اسدی ونیازی، 1381). تعداد زیادی از متفکران تعلیم و تربیت بر این باورند که فقر فکری یادگیرندگان نتیجه حاکمیت روش های تدریس سنتی مدارس است. (سراتنیک3 ، 1981).
در روش های سنتی تدریس، علی الخصوص تدریس فیزیک، فرآیند وجریان تدریس و یادگیری به گونه ای است که مانع از فعالیت و درگیری دانش آموز در تجارب یادگیری می شود. معلم متکلم وحده بوده وبدون درنظر گرفتن توانایی ها، استعداد ها و علایق شاگردان، به صورت یکنواختی محتوای کتاب را در قالب سخنرانی های طولانی مدت به آنها انتقال می دهد. از نتایج رویکرد سنتی در تدریس در سیستم های آموزشی، افت تحصیلی شدید در دانش آموزان و توجه آنها فقط به حفظ و تکرار مطالب و محتوای دروس می باشد. از مواردی که بر ضعف سیستم آموزشی صحه می گذارد، نتایج حاصل از مطالعات بین المللی ریاضیات و علوم، تیمز4 می باشد که در چند سال اخیر در بیش از 40 کشور جهان انجام شده نشان می دهدکه کشورمان جایگاه بسیار ضعیفی نسبت به سایر کشورها قرار دارد می توان ریشه های این نتیجه نامطلوب را در وضعیت برنامه درسی، شیوه های تدریس و برنامه ریزی آموزشی جستجو کرد. از آنجایی که محتوای برنامه درسی در این دروس تا حدودی با سایر کشورها یکسان است، این ضعف بیشتر از روش های نامناسب آموزشی و یادگیری ناشی می شود که عملا دانش آموزان را به سوی یادگیری حافظه ای سوق می دهد. نتیجه این پژوهش ها ضرورت بازنگری در روش های آموزش و یادگیری وچرخش به سمت روش های فعال را بیش از هر زمان دیگری خاطر نشان می سازد (کیامنش، 1380).
در کلاس های درسی که معلمان از روش حل مسئله برای آموزش دروس استفاده می کنند دانش آموزان به جای واسطه قرار دادن معلم برای صحبت به طور مستقیم با یکدیگر گفتگو و بحث می کنند و نیز خودشان تولید کار کرده و به مدیریت فعالیت هایشان اقدام می کنند. در چنین کلاس های درسی، معلم در مقام راهنمایی یادگیری، کمتر به کتاب درسی تکیه می کند، کتاب درسی را فقط در جایگاه یک مورد از اسناد اطلاعاتی معتبر تلقی می کند و مدارس نیز از این روش حمایت می کنند وتا حدودی زیادی انعطاف پذیری نشان می دهند چرا که به معلمان برای هدایت دانش آموزان آزادی عمل بیشتری می دهند وآنان را مجاز می دانند که دروس مورد تدریس خود را باتوجه به نیاز های خاص دانش آموزان سازماندهی کنند. از نکات بسیار مهم و برجسته که در این شیوه مستقر است، فعال بودن دانش آموزان در فرآیند یادگیری است. منظور از فعال بودن دانش آموزان، فعالیت ذهنی آنهاست. این جریان باعث می شود که قوه ابتکار و توانایی آنان گسترش یابد واز آموخته های خود برای حل مشکلات نهایت استفاده را بنمایند ( یغما، 1375).
با این که برخی روشهای تدریس، کم وبیش این ویژگی ها را دارند ولی شیوه حل مسئله از این بابت جامع است و در همه روش های آموزشی به شمار می رود. معلمان آینده باید از حالت معمولی تغییر یافته به چیزی تبدیل شوند که کارل راجرز5 آن را تسهیل کننده یادگیری6 وکلر7 آن را مهندسی آموزشی8 یا مدیریت اقتضایی9 می نامند. بنابراین اهمیت تحقیق حاضر در این است که با مقایسه تدریس سنتی و روش تدریس حل مسأله مشخص شود که یادگیری در کدام روش ها بیشتر است، یافته های تحقیق حاضر می تواند مورد استفاده کارشناسان و دست اندرکاران آموزش متوسطه در آموزش و پرروش قرار گیرد.
1-4 اهداف تحقیق
هدف اصلی
مقایسه ای اثر بخش آموزش مبحث دینامیک درس فیزیک با روش های تدریس حل مساله و سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر سال دوم دبیرستان های دولتی شهر ملایر در سال 95-94 می باشد.
اهداف فرعی
1 تاثیر روش حل مساله در آموزش مبحث دینامیک بر درک مفهومی دانش آموزان
2 تاثیر روش حل مساله در آموزش مبحث دینامیک بر سطح کاربرد استراتژی حل مساله توسط دانش آموزان
1-5 فرضیه های پژوهش
فرضیه اصلی
بین دانش آموزانی که با روش تدریس مبتنی بر حل مساله آموزش می بینند و دانش آموزانی که به روش سنتی آموزش داده می شوند از نظر پیشرفت تحصیلی در مبحث دینامیک تفاوت وجود دارد.
فرضیه های فرعی
1 بین دانش آموزانی که باروش تریس مبتنی بر حل مساله آموزش می بینند و دانش آموزانی که به روش سنتی آموزش داده می شوند از نظر درک مفهومی مبحث دینامیک تفاوت وجو دارد .
2 بین سطح کاربرد استراتژی های حل مساله توسط دانش آموزان در تدریس به روش حل مساله و تدریس به روش سنتی تفاوت وجود دارد.
1 –6 تعاریف عملیاتی و مفهومی متغیر ها
1 –6– 1 تعریف مفهومی
الف: مسئله وروش حل مسئله : وقتی شخصی با موقعیت یا تکلیفی روبه رو می شود که نمیتواند با استفاده از طیق کاربرد اطلاعات ومهارت هایی که در آن لحظه در اختیار دارد به آن موقعیت یا تکلیف سریعاً پاسخ دهد گفته می شود که او با مسئله ای روبه رو است. به طور کلی مسئله عبارت است از تعارض یا تفاوت بین موقعیت موجود وموقعیت دیگری که می خواهیم ایجاد کنیم. (پولیا، ترجمه شهریاری، 1385).
ب: کارگروهی به شیوه فعال: روش فعال روشی است که در یادگیری داش آموزان عامل خارجی دخالت بسیار کمی دارد و معلم به عنوان راهنما عمل می نماید و عامل داخلی یعنی دانش آموز در جریان تدریس مشارکت فعال دارد و کنترل و نبض و یادگیری را نیز در درست می گیرد (حسنی، 1380).
ج: پیشرفت تحصیلی: پیشرفت تحصیلی به مقدار یادگیری های آزمایشگاهی فرد به صورتی که توسط آزمونهای مختلف درسی مثل ریاضی، فیزیک و. .. سنجیده می شود اشاره می کند (پرلیا، ترجمه شهریاری، 1385). به عبارت دیگر تغییرات کیفی و کمی رشد آینده ی رفتار فیزیک دانش آموزان را پیشرفت تحصیلی فیزیک آنان می گویند(علم الهدایی، 1381).
د: روش تدریس سنتی: این روش همان روش معمول تدریس است که شامل سخنرانی- توضیح و تمرین است (صدرالاشرانی، 1386).
هـ: درک مفهومی: فن دوویل (2001) اعتقاد دارد فهمیدن را می توان به صورت میزان کیفیت و کمیت ارتباط هایی که یک ایده با ایده های موجود برقرار می کند تعریف کرد. فهمیدن به وجود ایده های مناسب و خلق ارتباط های جدید بستگی دارد.
و) استراتژی حل مسأله: استراتژی که در حل مسأله مورد استفاده قرار می گیرد، استراتژی هفت مرحله ای گگرینو می باشد که به صورت زیر بیان شده است:
1) کشیدن یک شکل ساده از مسأله
5) نوشتن قوانین مربوط به مسأله
2) اضافه کردن داده ها به شکل
6) عدد گذاری
3) تشخیص دادن مجهولات
7) تفسیر کردن جواب های عددی
4) تحلیل
1-6-2 تعریف عملیاتی
الف: روش حل مساله: روش تدریس در این تحقیق بر مبنای برخی از اصول نظریه ی روش حل مساله از جمله فعالیت دانش آموزان در کلاس به صورت گروهی، تعامل داشتن افراد گروه با یکدیگر و معلم، سوال و جواب معلم با دانش آموزان برای رسیدن به مفهوم و انجام فعالیت بوده است.
ب: کارگروهی به شیوه ی فعال: در این تحقیق منظور از کارگروهی به شیوه فعال، علاقه مندی و مشارکت و همیاری دانش آموزان برای یادگیری در گروه ها می باشد.
ج: پیشرفت تحصیلی: در این تحقیق نمره آزمودنی های گروه آزمایش و کنترل در آزمون محقق ساخته از درس مربوطه پس از اعمال شیوه تدریس حل مساله و سنتی، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان خواهد بود.
د: روش تدریس سنتی: معلم در درس کلاس حاضر شده، تنها او سخنرانی می کند و بقیه گوش داده و پس از پایان توضیحات شروع به حل تمرین و یا مساله می کند. این روش معمول را می توان در بسیاری از کلاس های درس یافت.
هـ: درک مفهومی: در این تحقیق درک مفهومی عبارت است از آن چیزی که باسوالات 6و7و8و9و10 آزمون استفاده شده در پژوهش حاضر آن را می سنجد.
و: استراتژی حل مسأله، در این تحقیق استراتژی حل مسأله عبارت است از آن چیزی که با سوالات 1و2و3و4و5 آزمون استفاده شده در پژوهش حاضر آن را می سنجد.
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه پژوهش
1-2 مقدمه
در برنامه های درسی و آموزشی دوره های متوسطه کشورهای مختلف جهان تفاوت چشمگیری وجود دارد. اکثر این تفاوت ها را می توان در محتوا و عناوین دروس ارائه شده و در روند اهداف همان جامعه بررسی کرد. ناگفته پیداست که دامنه موضوعات مختلف درسی بسیار گسترده بوده و لذا فقط بخش کوچکی از آنها به عنوان نمونه، در برنامه های درسی گنجانده می شوند. پس وجود تفاوت ها در محتوای برنامه درسی براساس نیازها و فلسفه های مختلف یک جامعه امری اجتناب ناپذیر است.
جالب اینکه از تدریس این موضوعات متفاوت و متغیر انتظار بر این است که فراگیر درگیر شده در انها، از قدرت استدلال و توانایی فکری بیشتری برخوردار شوند. چنین انتظاری در اکثر کشورها معقول شناخته شده و نظریه پردازان تعلیم و تربیت نیز بر‌ آن صحه گذاشته اند. بر این مبنا، اصلاحاتی چون تفک

مطلب مشابه :  پایان نامه با کلمات کلیدیهسته‌ها، هارتری-فاک، معادلۀ